OORLOGSBULLETIN 28. HOE PUTINSKI OEKRAÏNE WIL KORTWIEKEN.

 

Met de veroverde gebieden De Krim, de zuidelijke onderbuik van Oekraïne met controle over de Zwarte Zee kust  en de oostelijke gebieden Luhans en Donetsk is Oekraïne geopolitiek en economisch al flink gekortwiekt. Het zou kunnen dat Rusland een lijn wil trekken van Kharkiv tot Kherson.

Door Oekraïne voor een Naziland te houden, maakt Putinski impliciet een vergelijking met Nazi Duitsland, een Duitsland dat in Russische ogen nooit helemaal is weggeweest. Duitsland is na de Tweede Wereldoorlog herrezen uit de as van de oorlog en opnieuw het machtigste land van Europa geworden, economisch niet militair. Het is feitelijk een manke wereldmacht. Als Duitsland over eigen kernwapens zou beschikken zoals Frankrijk en Engeland dan zou het ook aan de tafel van de VN Veiligheidsraad mogen zitten en dat zou het Kremlin angst aanjagen.

In feite is Rusland met zijn oorlog tegen Oekraïne bezig het machtige Duitsland en in het verlengde daarvan de EU en de NATO in toom te houden. Zo een machtig Duitsland met op Europees grondgebied een bondgenoot als Oekraïne is voor de Russische machthebbers een angstaanjagend beeld. In hun ogen een bedreiging van hun veiligheid want Duitsland is en blijft een gevaar voor hun bewegingsvrijheid in Europa.

Een bedreiging ook van hun wereldbeeld. Het idee is zo bedreigend dat het voor Putinski reden is om een oorlog te beginnen tegen Oekraïne. Het land moet voor eens en altijd gekortwiekt worden zodat het niet langer een machtig bondgenoot van Duitsland en van Europa kan zijn. Tot zolang gaat de oorlog in ieder geval duren.

Tot hoever moet Oekraïne dan gekortwiekt worden? Dat is een geopolitiek kwestie. Wanneer kan Oekraïne een ongevaarlijke bondgenoot van Duitsland en in het verlengde daarvan van de EU zijn? Als het de helft van zijn grondgebied kwijt is? Zou kunnen. Oekraïne is twee keer zo groot als Duitsland maar heeft maar de helft van het inwoneraantal van Duitsland. De poging tot inname van Kiev wijst erop dat het oorspronkelijke plan van Putinski was om minstens de helft van Oekraïne inclusief de hoofdstad Kiev in te nemen.

Daarmee zou hij min of meer een verdeeld Duitsland van na de Tweede Wereldoorlog hebben geschapen. Een Oost-Oekraïne met de hoofdstad Kiev en een West-Oekraïne met als hoofdstad Lviv. Dat plan is mislukt. Putinski is nu bezig aan plan B. Dat is de verovering van de pseudo onafhankelijke republieken Donbas en Luhansk, het behoud van de Krim uitgebreid met in het zuiden aansluiting bij Odessa. De aansluiting is tot Odessa is tot nu toe mislukt. Voorlopig ligt de grens bij Kherson en die wordt bedriegd door Oekraïne.

De verovering van Donbas en Luhansk geeft Rusland de mogelijkheid om het de rest van Oekraïne zo moeilijk te maken dat het eerder een last is voor Duitsland en de EU dan een sterke bondgenoot. Dat is nu al het geval. Oekraïne in oorlog met Rusland brengt hoge kosten mee voor de EU maar ook voor Rusland zelf. De vraag is hoe lang houdt Rusland dat vol? Met de Krim en aansluitende kustgebieden in handen heeft Rusland controle over de Zwarte Zee. Een controle die het hoe dan ook zal moeten delen met Turkije. Dat is dan weer een troost en vergeet niet Turkije is hoe dan ook een NAVO land en daar wil Putinski echt niet mee in oorlog raken.

(wordt vervolgd)

PUTIN OP OORLOGSPAD IN OEKRAÏNE II

 

Het indrukwekkende Maidan plein is het centrum van Kiev in februari 2014. De Maidan revolutie bracht de pro-Russische president  Viktor Yakunovich ten val als gevolg van zijn weigering een associatie en handelsverdrag met de EU te tekenen. Waarschijnlijk daartoe aangespoord door Putin.

Voor Putin is Oekraïne een binnenlands probleem waar het westen zich mee heeft bemoeid. De Oekraïense hoofdstad Kiev heeft voor hem misschien wel dezelfde gevoelswaarde als Petersburg en Moskou. Volgens hem is het eigenlijk een Russische stad. Dat door een onfortuinlijke opstand het land in westers vaarwater terecht is gekomen, is verraad aan de eeuwenoude banden die cultureel, religieus en politiek bestaan tussen Oekraïne en Rusland. 

In de ogen van Putin heeft het volk helemaal geen recht in opstand te komen tegen de gezamenlijke geschiedenis van Rusland en Oekraïne ook al is dat met name onder Stalin een bloedige geschiedenis. Maar die geschiedenis in eigen land wil Putin ook niet kennen. Voor Putin zijn burgers nog altijd onderdanen zoals in de tijd van de Tsaar.

De scheiding van Kiev is voor Putin net zo moeilijk te aanvaarden. Rusland is geboren in Kiev.  Daar komt nog bij dat Oekraïne een (geo)politieke zwaargewicht van jewelste is voor Rusland. Een mogelijk lidmaatschap van Oekraïne van de NAVO is voor Putin een dreun die ondraaglijk is voor veel Russen die het Sovjet Rijk hebben meegemaakt. Bovendien mag de westers gezinde Maidanopstand geen succes hebben. Dat is een slecht voorbeeld voor de oppositie in Rusland.

Zou Oekraïne dankzij westerse steun uitgroeien tot een sterke economie, zoals bijvoorbeeld Polen, dan wordt het land een nachtmerrie voor de traditionele machthebbers in het Kremlin, groter dan het nu al is. Dat Oekraïne het Poolse voorbeeld volgt is niet ondenkbaar. Door de Maidan revolutie is het overwicht van West Oekraïne groter geworden.

“Dit deel van Oekraïne (West Oekraïne) is nooit onderdeel geweest van het Russische Rijk. Het gebied kwam na de Poolse Delingen in handen van Oostenrijk-Hongarije. Nadat in 1918 de Oekraïense Volksrepubliek was verslagen, werd het gebied bij de Vrede van Riga (1921) verdeeld onder Polen, Tsjechoslowakije, Hongarije en de Sovjet-Unie, waarbij het westelijke deel grotendeels in handen kwam van Polen en het oostelijke deel in handen van de Sovjet-Unie. De naam voor het gebied ontstond in 1939 toen het eerstgenoemde westelijke deel werd geannexeerd op de Tweede Poolse Republiek en tot onderdeel werd gemaakt van de Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek middels een grotendeels in scène gezette volksverkiezing.” (Wikipedia: West-Oekraïne)

Religie speelt ook een rol in de tweedeling van Oekraïne.
“De meerderheid van gelovige bewoners hangt de Byzantijnse liturgie van het christendom aan. Doordat de regio deels ontsnapte aan de christenvervolging in de Sovjet-Unie in de jaren 1920 en 1930 is de rol van religie in de samenleving veel groter dan in de rest van Oekraïne… Sinds de onafhankelijkheid van Oekraïne is dit vooral te zien aan de dominante positie van de Oekraïense Grieks-Katholieke Kerk in het Galicische deel van de regio. .. Buiten West-Oekraïne is de Oekraïens-Orthodoxe Kerk patriarchaat van Moskou het grootste. “ (idem)

West Oekraïne met de oude, grote stad Lviv (of in het Pools Lvov en in het Nederlands-Duits Lemberg) was voor 1945 een centrum van de Poolse nationale cultuur en het Poolse academische leven. Veel inwoners spreken er nog altijd Pools zo heb ik gemerkt tijdens mijn vakbondsactiviteiten in die stad. De stad is het hart van het Oekraïns nationalisme dat zich afzet tegen de Russische invloed.

Ik denk niet dat Putin heel Oekraïne kan veroveren maar met een beperkte oorlog waar hij als KGB man een meester in is, kan hij het Oostelijk deel dat nu al in handen is van Russische gezind "volksregeringen" helemaal bezetten en er een Russische vazalstaat van maken. Oekraïne wordt dan net als het voormalige Duitsland na de Tweede Wereldoorlog in twee staten opgesplitst waardoor West Oekraïne politiek wordt verlamd. 

Het grote gevaar dat Putin dan loopt is dat west Oekraïne onder West Europese en Amerikaanse hoede een etalage van welvaart en democratie wordt, die op den duur een bedreiging kan zijn voor zowel de vazalstaat als de Russische autocratie, zoals gebeurd is met West Duitsland en West Berlijn tegenover Oost Duitsland en Oost Berlijn.
 

TAALSTRIJD IN OEKRAÏNE

 

President Porosjenko van Oekraïne in 2016 tussen voorzitter van de EU Juncker (links) en voorzitter van de Europese Raad Tusk.

Ik wil de maatregelen om Russische boeken en andere uitingen van Russische cultuur in de West Oekraïense stad Lviv niet verdedigen maar wel begrip vragen voor de taal en cultuurstrijd die Oekraïne voert tegen de Russische culturele invloed en taal. Wij Nederlanders doen daar altijd een beetje lacherig over en vinden het ongepast nationalisme, maar we vergeten daarbij dat taalstrijd ook politieke strijd is. Wie voor zijn taal strijdt, strijdt voor zijn vrijheid.

De Vlamingen, die al langer dan 100 jaar een taaie taalstrijd voeren tot behoud van hun taal en cultuur, kunnen er over meepraten. Taal is je geestelijk thuis. Neem je iemand zijn taal af dan neem je zijn huis en haard af en maak je hem weerloos. Misschien beseffen wij Nederlanders dat te weinig omdat we het zo vanzelfsprekend vinden dat we vrij zijn om onze eigen taal en cultuur te beleven. Net zoals we het vanzelfsprekend vinden dat we als handelsland steeds bereid zijn desnoods onze taal in te leveren als ons dat in eigen land of elders geld oplevert. 
In Oekraïne worden taal en cultuur bedreigd sinds de Russische Communistische Partij in Rusland aan de macht kwam in 1917. De Communistische partij met zijn thuisbasis Rusland legde zijn meedogenloze wil op aan de rest van de Sovjet landen. Oekraïne is een van de landen die daar het meeste onder geleden heeft ten tijde van dictator Stalin. De Sovjet Unie is uiteen gevallen in 1989 maar heeft Rusland ooit zijn verontschuldigingen aangeboden voor de miljoenen hongerdoden in de jaren dertig als gevolg van de politiek van Stalin?

In plaats dat Rusland zijn excuses maakte en gesprekken met de Oekraïne begon over herstelbetalingen, bleef het de Oekraïne beschouwen als een vazalstaat. Dat werd er onder Putin met zijn heimwee naar de Russische macht in de Sovjettijd, niet beter op. Hij steunde met wapens en geheime legers de zogenaamde volksrepublieken van Russische sprekende minderheden in Oost- Oekraïne en nam op een bijzonder slinkse manier de Krim in om het vervolgens tot Russisch gebied te verklaren. Een ongekende inbreuk in de soevereiniteit van een land. Het onderzoek naar neerschieten van het lijnvliegtuig MH 17 in 2014 door een Russische Buckraket, waarbij bijna 300 doden vielen, legde onomstotelijk vast dat Rusland de hand had in de oorlogsvoering in de regio.


Zo wreekte Putin zich voor de val van het pro-Russische bewind van president Victor Yanoekovytsj in 2014 als gevolg van aanhoudende protestdemonstraties in de hoofdstad Kiev en maakte hij het land tot een pion in de machtsstrijd tussen Rusland, Europa en Noord Amerika. Oekraïne mocht onder geen beding de kans krijgen zich bij het Westen aan te sluiten. Geen wonder dat men in de meest Westers georiënteerde stad in Oekraïne, de Russische taal en cultuur wil verbieden, maar verstandig is het niet.