PRETENTIEUZE ADVIESRAAD INTERNATIONALE VRAAGSTUKKEN

Hezbollah-secretaris-generaal Hassan Nasrallah (inmiddels dood) ontving in mei Hamas nr. 2 Saleh al-Arouri en leider van de Islamitische Jihad, Ziad Nakhala, in Beiroet. (Credit: NNA)

 

De Adviesraad Internationale Vraagstukken, geleid door voormalig minister van buitenlandse zaken Bert Koenders (PvdA, Evert Vermeerstichting), vindt dat Nederland zijn beleid in het Midden Oosten moet veranderen. Er moet meer druk uitgeoefend worden op Israël om te stoppen met de oorlog.

Zo bot zegt de raad het natuurlijk niet in zijn rapport met bijbehorende brief. Daarin staat dat Nederland effectiever kan bijdragen aan de-escalatie en duurzame conflictoplossing, aan het indammen van de geweldsspiraal en radicalisering en aan het tegengaan van schendingen van het internationaal recht. Mooie maar ook grote woorden, te groot voor Nederland. 

Dat weet de Raad ook wel en dus pleit ze voor het aangaan van coalities van gelijkgestemde landen, binnen en buiten de EU. Met welke landen? Duitsland, het land waarvan we de facto een kustprovincie zonder stemrecht zijn? Voor Duitsland is Israel historisch te beladen om er zich mee te bemoeien. Frankrijk en Engeland, landen van internationaal gewicht,  hebben een zetel in de VN Veiligheidsraad en beschikken daardoor alleen al over meer hefbomen dan ons land om wat tot stand te brengen, als dat al mogelijk zou zijn.

Om de doelstellingen handen en voeten te geven heeft de Adviesraad een wensenlijst opgesteld, geschikt misschien voor Sinterklaas maar voor Nederland niet haalbaar met of zonder coalitie. Nederland heeft als Luxemburg aan de Noordzee, geen middelen of macht om ook maar een veertje weg te blazen in deze oorlog.

Als het militair en economisch machtigste land in de wereld met een Minister van Buitenlandse Zaken die al tien keer naar de regio is afgereisd om besprekingen te houden over een wapenstilstand, vrede en humanitaire hulp, weinig of geen resultaat kan boeken, wat kan Nederland dan nog doen? Diplomatie met de megafoon dat Israel moet stoppen met bombarderen of zoiets? Symboolpolitiek is mooi voor je gemoedsrust maar helpt niet, zo beseft de Minister van Buitenlandse Zaken.

Raadsvoorzitter Bert Koenders is een geschikte kerel gebleken om politiek en wetenschappelijk volgens de regelen der kunst carrière te maken maar ziet door zijn goede bedoelingen de werkelijkheid niet.

De oorlog in Gaza is uitgelokt door een terroristisch pogrom van HAMAS waarbij 1200 doden vielen. De ongeveer 150 Joodse gijzelaars zetten de zaak nog eens extra op scherp. Wat moet een land doen als zoveel onschuldige burgers waaronder baby's en kinderen op een wrede manier worden gegijzeld?

Als dan ook nog Hezbollah vanuit Libanon en de Houthi’s in Jemen, beide groepen worden door Iran bewapend, Israel beschieten en de Rode Zee bedreigen, is het helemaal gedaan met de vrede. Iran zelf laat zich ook niet onbetuigd en schiet op een nacht 180 ballistische raketten af op Israel wat op zijn beurt beantwoord is door Israel. We mogen blij zijn dat het nog geen totale regionale oorlog is. Ik denk dat we dat aan de macht van de VS te danken hebben.

Als Nederland in staat zou zijn de bedreigingen voor Israel te verminderen,  zouden we kunnen bijdragen aan een wapenstilstand en wie weet een duurzame vrede waar de Adviesraad het over heeft. Maar dat zit er niet in. Zelfs buurlanden als Egypte en Saudie Arabië kunnen geen wapenstilstand voor elkaar krijgen, met of zonder de VS.

De oorlog is natuurlijk verschrikkelijk voor de burgers in Gaza en Libanon, zij zijn het ergste slachtoffer. Als Nederland kan bijdragen aan het verzachten van het leed van de slachtoffers is dat mooi. Ik vrees dat er niet veel meer in zit.

Misschien moet de Adviesraad zich op zo een praktisch doel richten in plaats van zich te verbeelden dat Nederland een staakt het vuren voor elkaar kan krijgen met behulp van een coalitie van gelijkgestemde landen? Dat zou praktisch en geloofwaardig zijn.

VOER VOOR POLITICOLOGEN 25. HOUTHI'S EN DE BESTAANDE WERELDORDE

 

Zwaaiend met een kalasjnikov waarschuwt deze Houthi leider Amerika en Engeland voor zijn wraak en dat van zijn Jemitische landgenoten. Die landgenoten hebben trouwens niks in te brengen tenzij lege briefjes en die gelden niet. Mij doet dit soort figuren denken aan "Comical Ali" de woordvoeder van Saddam Hussein tijdens de Irakoorlog. Toen de Amerikaanse troepen tijdens de Irak oorlog zowat voor zijn deur stonden, sprak hij nog steeds ijskoud over de nakende overwinning van de Iraakse strijdkrachten. Nee, in het Midden Oosten is alles anders dan wat je denkt.

Een stafofficier die meedoet aan een actie van de twee NAVO bondgenoten Amerika en Engeland tegen de Houthi’s leidt tot enige kouwe drukte in de Tweede Kamer. De NSC vindt dat het vooraf geïnformeerd had moeten worden over de actie.

Niks zo vermoeiend als achteraf gepraat zonder gevolgen want tegen de actie was de NSC nou ook weer niet. Ja, waar heb je het dan over? Tenzij dit een gevolg is van de opvatting dat, zoals Pieter Omtzigt eens heeft gezegd, de Tweede Kamer het centrum van de macht is van waaruit alles geregeld moet worden. 

Dat klinkt mooi maar is dat in werkelijkheid houdbaar? Soms is besturen ook snel beslissen. Als de regels dat beletten omdat er eerst geïnformeerd en gedelibereerd moet worden in de Tweede Kamer, dan wordt ons land machteloos en krachteloos.

Er zal een balans tussen uitvoering en controle moeten zijn, tussen regels en bestuurskracht. Dat vergt politieke evenwichtskunst, flexibiliteit van geest en besef van urgentie. Regels zijn nodig maar niet altijd direct toepasbaar. Ik hoop dat ze dat bij de NSC zullen inzien.

Dat de zaak urgent is, lijkt wel duidelijk. De Houthi’s vormen een nieuw front in de strijd om de wereldorde. Wie vormen dat front?

Om te beginnen Rusland onder Putjinski die zijn Speciale Militaire Operatie in Oekraïne is begonnen als een stap op weg naar een nieuwe wereldorde. En net als Iran heeft hij daarbij gebruik gemaakt van zetbazen in Donetsk en Luhanks in Oost Oekraïne. De bindende factor is Russische taal en cultuur.

Iran gebruikt zetbazen als Hamas, Hezbollah en de Houthi’s. Zij moeten de gewelddadige speldenprikken uitdelen die op de langere termijn de strategische posities van het Westen ondermijnen.

 

De grootste bedreiging voor de bestaande wereldorde is China. Als er een land is dat groot genoeg is, economische is toegerust en een eeuwenlange cultuur van geduld heeft, is het China wel. Dat land laat zich niet verleiden tot "onnodig geweld". Langzame druk - militaire, economisch en politiek - kan de door Amerika gesteunde wereldorde langzaam maar zeker ondermijnen. In de ogen van China is het eerder een kwestie van tijd dan van confrontatie.

Sommige deskundigen maken zich druk over “het winnen van de harten” in het Midden Oosten of over de “asymmetrische oorlog” met Houthi’s die niet te winnen zou zijn.

Hoezo winnen van harten? De leiders in het Midden Oosten lappen de harten van hun burgers aan hun laars. In Egypte en Jordanië mogen ze massademonstraties houden of moeten dat misschien ook wel. Wie zal het zeggen? Ondertussen worden ze het niet eens over actie tegen de Gaza oorlog.

Hamas, Hezbollah en Houthi’s zijn zetbazen van Iran, zo kan Iran zelf buiten schot blijven. Ik denk niet dat Iran het zal wagen om een rechtstreekse confrontatie met Amerika aan te gaan. Ze kijken wel uit. 

Het is effectiever om je zetbazen de kastanjes uit het vuur te laten halen en op die manier te testen waartoe het Westen onder leiding van Amerika toe in staat is. Iran is niet zo gek als Rusland dat nu een  uitputtingsoorlog voert tegen Oekraïne ten koste van heel veel eigen mensen, materieel en geld. 

Misschien dat de Tweede Kamer een debat kan voeren over over de opstelling van Nederland in deze langdurige strategische oorlog om de wereldorde. Houden we vast aan de Westerse wereldorde en zo ja hoe dan we dat? Met de NAVO en andere Westers georiënteerde landen of niet? Wat dragen we bij aan menskracht  behalve een stafofficier en hoeveel andere middelen?