TRUMP ZIET VREDE IN OEKRAÏNE ALS EEN DEAL MAAR WEIGERT DE WINNENDE HAND TE SPELEN

Timothy Ash is associate fellow in het Russia and Eurasia-programma bij Chatham House en senior sovereign strategist bij RBC Bluebay Asset Management in Londen. Hij werkt al meer dan 30 jaar als professioneel econoom, waarvan 20 jaar in de banksector, waar hij werkte voor instellingen als RBS, Bear Stearns, Nomura en ICBC Standard Bank. Timothy is gespecialiseerd in opkomende Europese economie, gerelateerd aan vastrentende beleggingen. Hij schrijft en blogt uitgebreid over economische uitdagingen. Zijn artikelen worden gepubliceerd in de Kyiv Post, Atlantic Council, de Financial Times en de United Business Journal. Hij heeft verschillende regeringen geadviseerd over het beleid ten aanzien van Oekraïne en Rusland en met name over de impact van sancties.

Onderstaand artikel van Timothy Ash is overgenomen van The Kiyv Independent. Ik heb het vertaald en lichtjes bewerkt.

Het bereiken van een duurzaam vredesakkoord tussen Oekraïne en Rusland is misschien niet zo eenvoudig als Trump heeft gesuggereerd, een besef dat tot hem lijkt te zijn doorgedrongen. Zijn aanvankelijke belofte van vrede binnen enkele dagen is nu verlengd tot zes maanden. Generaal Keith Kellogg, Trumps aangewezen gezant voor Oekraïne, heeft de verwachtingen ook getemperd door te hopen op een doorbraak binnen de eerste 100 dagen van de Trump-regering, een tijdsbestek dat waarschijnlijk nog verder zal uitlopen.

Heeft Trump daadwerkelijk een vredesplan voor Oekraïne? Dat is twijfelachtig. De verschuivende deadlines voor vooruitgang weerspiegelen deze onzekerheid. Trump en Kellogg lijken geen diepgaand begrip te hebben van Oekraïne, Poetin of de Europese veiligheid. Het lot van Oekraïne lijkt niet hoog op de prioriteitenlijst van Trump te staan, die zich in plaats daarvan richt op "Making America Great Again". 

De campagnebeloften om de financiële steun voor Oekraïne in te trekken, vonden weerklank bij kiezers toen ze werden gepresenteerd als het herverdelen van middelen naar verwaarloosde Amerikaanse gemeenschappen. Maar zelfs als de Amerikaanse steun voor Oekraïne wordt gekort, is het onwaarschijnlijk dat die fondsen hun weg zullen vinden naar achtergestelde Rust Belt-gemeenschappen.

Voor Trump is Oekraïne een probleem voor Europa. Zijn recente opmerkingen over de territoriale ambities van de VS — met betrekking tot Canada, Groenland en Panama — suggereren zijn intentie om een ​​quid pro quo te verkrijgen van de Russische president Vladimir Poetin voor het goedkeuren van Russische territoriale winsten in Oekraïne. Trump geeft mogelijk aan dat als hij de voorwaarden van Rusland accepteert, hij iets terug verwacht, zoals een oogje dichtknijpen voor een Amerikaanse claim op Groenland. Deze mentaliteit onderstreept Trumps transactionele benadering, waarbij Oekraïne het risico loopt om in het proces te worden verkocht.

Terwijl Kellogg en Mike Waltz, Trumps keuze voor nationale veiligheidsadviseur, misschien proberen een coherente strategie te formuleren, is het onduidelijk of Trump zich bij hun inspanningen aansluit. Trump heeft aanzienlijke invloed op Poetin, met name met betrekking tot Oekraïne. Rusland heeft meer behoefte aan een deal dan de VS. Een langdurige oorlog riskeert een economische ineenstorting door sancties, mogelijke militaire muiterijen in de stijl van Jevgeni Prigozjin en toenemende sociale onrust. 

Hoewel Oekraïne ook voor uitdagingen staat — tekorten aan arbeidskrachten en donormoeheid — zijn deze beheersbaar vergeleken met de risico's voor Poetin.Voor de VS zijn de kosten van de ondersteuning van Oekraïne, ongeveer $ 100 miljard over drie jaar (waarvan 40% van de VS), een fractie van het defensiebudget. Een groot deel van deze uitgaven komt de VS rechtstreeks ten goede via betalingen voor Amerikaanse wapens, waarbij vaak oudere apparatuur wordt vervangen door moderne upgrades. 

Bovendien heeft de oorlog NAVO-bondgenoten en Oekraïne ertoe aangezet om de Amerikaanse wapenaankopen op te voeren, terwijl Europa naar verwachting jaarlijks meer dan $ 250 miljard aan defensie-uitgaven zal verhogen. Hoe langer de oorlog duurt, hoe meer de VS economisch profiteert terwijl de capaciteiten van Rusland uitgeput raken — en dat alles zonder Amerikaanse troepen in gevaar te brengen.

Een effectievere onderhandelingsstrategie voor Trump zou zijn om druk uit te oefenen op Poetin door te dreigen met meer steun voor Oekraïne of strengere sancties op te leggen aan de Russische economie — stappen die de VS minimaal zouden kosten. Trump zou steun kunnen betuigen aan het NAVO-lidmaatschap van Oekraïne of het gebruik van langeafstandsraketten goedkeuren die diep in Rusland kunnen inslaan. Hij heeft alle macht in handen.

Maar in plaats van deze macht te gebruiken, lijkt de regering van Trump deze aan Poetin te geven. Trump heeft geen NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne, geen langeafstandsraketten, een stop op financiële hulp voor Oekraïne en mogelijke sancties tegen Rusland aangekondigd. Ondertussen hebben figuren als Kellogg en Waltz voorstellen gedaan om frontlinies te bevriezen, waardoor Rusland effectief het gebied kan behouden dat het momenteel bezet. 

Ondanks dat hij alle troeven in handen heeft, lijkt Trump het spel aan Poetin te hebben overgedragen. Voor Oekraïne is veiligheid van het grootste belang in elke vredesovereenkomst. Het land kan overleven als het de gebieden verliest die momenteel door Rusland worden bezet, maar de economische vooruitzichten zijn afhankelijk van veiligheidsgaranties. 

Deze kunnen worden verkregen via NAVO-lidmaatschap, bilaterale veiligheidsgaranties of robuuste westerse militaire en financiële steun die vergelijkbaar is met de relatie tussen de VS en Israël. De concessies van Trump — het afwijzen van het NAVO-lidmaatschap en het verwerpen van bilaterale garanties — hebben het debat echter verlegd naar het beperken van de defensieve capaciteiten van Oekraïne. 

Poetin zal dit uitbuiten om Oekraïne kwetsbaar te houden voor toekomstige invasies, investeringen te ontmoedigen en wederopbouw te vertragen. De resulterende onzekerheid zou miljoenen Oekraïense vluchtelingen ervan weerhouden om naar huis terug te keren, wat het risico op verdere emigratie en binnenlandse instabiliteit met zich meebrengt.

Europa krijgt te maken met ernstige gevolgen als Oekraïne instort: ​​golven van Oekraïense vluchtelingen, het aanwakkeren van extreemrechts populisme en een versterkt Russisch militair-industrieel complex. Een herlevend Rusland, aangemoedigd door de overwinning in Oekraïne, zou als volgende de Baltische staten of Moldavië kunnen aanvallen. 

De veiligheid van Europa hangt af van het vermogen van Oekraïne om zichzelf te verdedigen als frontlinie tegen Russische agressie. Trump begrijpt misschien niet wat er voor Europa op het spel staat, maar Europese leiders moeten dat wel doen. Nu de VS een stap terug doet, moet Europa wakker worden voor de existentiële dreiging van Rusland en verantwoordelijkheid nemen voor de verdediging van Oekraïne. 

Een jaarlijks prijskaartje van $ 150 miljard om Oekraïne te ondersteunen is te overzien voor de Europese economie van $ 25 biljoen — vooral vergeleken met de jaarlijkse toename van $ 250-$ 500 miljard aan defensie-uitgaven die waarschijnlijk nodig is als Oekraïne valt.

Het vrijmaken van de $ 330 miljard aan geïmmobiliseerde Russische centrale bankactiva zou Oekraïne aanzienlijke financiering kunnen bieden. Bovendien zou Europa een beroep moeten doen op Trumps economische prioriteiten door steun voor Oekraïne te framen als een zegen voor Amerikaanse banen, en het te brandmerken als het "Trump Plan voor de verdediging van Europa" of een modern Marshall Plan.

Helaas blijven Europese leiders in ontkenning, negeren ze de risico's van een Trump-presidentschap en slagen ze er niet in de verbanden te leggen tussen de veiligheid van Oekraïne en hun eigen veiligheid. Het waarborgen van de stabiliteit van Oekraïne gaat niet alleen over het beschermen van één land — het gaat over het veiligstellen van de toekomst van Europa als geheel.

OORLOGSBULLETIN 57. SIRENEGEZANG UIT AMSTERDAM

 

Putjinski draagt graag zijn Rode Laarsjes als hij hoog te paard zit.

Met de oorlog in Oekraïne laten ook politicologen van zich horen. In de rij van vermeende vredesduiven (zie mijn blog van 21 en 23 februari) voegt zich  de Amsterdamse hoogleraar in conflictstudie Jolle Demmers. In FD van 15 februari schrijft ze dat de EU op ramkoers met Rusland is gekomen door mee te gaan in de doelstelling dat Oekraïne moet winnen, wat wil zeggen de Russen uit alle bezette gebieden te verdrijven inclusief De Krim.

“Zo’n focus op volledige terugwinning van territoriale controle zal onvermijdelijk leiden tot een lange, bloedige oorlog met kans op nucleaire escalatie. De auteurs van het rapport Avoiding a Long War (2023) van de invloedrijke RAND-denktank wijzen erop dat het Poetin-regime een aanval op de Krim (waar de Russische Zwarte Zeevloot is gevestigd) ziet als een existentiële bedreiging van de nationale veiligheid, zeker gezien de grote investeringen en risico’s waarmee de annexatie gepaard ging.”

Kort samengevat, de angst voor een atoomoorlog en het belang van De Krim voor Rusland moet ons doen inzien dat we zo snel mogelijk naar de onderhandelingstafel moeten. Hoe doen we dat? Door Oekraïne geen wapens en munitie te leveren zodat ze vanzelf wel moeten ophouden met oorlog voeren. Vrede achter de rug om en tegen de wil van Oekraïne.

“Uiteraard hebben wij op deze oorlog beperkte invloed. Maar dankzij de miljarden aan wapenleveranties, de intensieve trainingsoperaties en inlichtingen zijn wij al lang deelgenoot van dit oorlogscomplex. Daarmee dragen wij medeverantwoordelijkheid voor zowel de escalatie naar nog meer gruwelijkheden, als een uitweg uit deze hel. Er is nagenoeg geen kans dat Oekraïne de doelstelling van volledige territoriale controle zal realiseren. In plaats van daarop te blijven aansturen, kan de Nederlandse regering beter haar beperkte instrumenten aanwenden om (met name binnen de EU, Navo en Oekraïne zelf) een verschuiving naar de-escalatie te bewerkstelligen. Daarbij is het zeer waarschijnlijk dat Oekraïne de controle over een deel van zijn grondgebied kwijt raakt.”

De vrede van Demmers betekent verraad aan Oekraïne en toegeven aan de agressor Rusland. Dit doet denken aan de Engelse eerste minister Chamberlain die Hitler voor de vrede wilde paaien door een stuk Sudetenland weg te geven, een ramp voor het toenmalige Tsjechoslowakije. In Sudetenland lagen de verdedigingslinies van het land en stonden de belangrijkste industrieën. In de Donbas staan voor Oekraïne belangrijk industrieën -inmiddels grondig vernietigd - en is de Krim een belangrijk strategisch schiereiland aan de zee van Azov.

Ondanks deze toezegging viel Hitler toch Polen binnen. Exit vredestichter Chamberlain. Zal Putjinski iets soortgelijks doen door bijvoorbeeld de Baltische staten binnen te vallen? De Baltische staten menen van wel. Maar ja, die hebben geen opleiding Conflict Studies gehad.

Er kan pas over vrede gepraat worden als beide landen er aan toe zijn. Oekraïne voor het blok zetten door geen wapens meer te leveren is en blijft de kaart trekken van Putsjinski. Zie die eerst maar eens te overtuigen dat hij de verovering van Oekraïne moet opgeven. Ik vrees dat zulksop het slagveld zal worden uitgemaakt. 

DE VERENIGDE NATIES MOETEN ZICH SCHAMEN

Wat mij het meest verontrust aan het klimaatdebat is niet de klimaatverandering zelf, die komt of komt niet dat is niet aan ons mensen om daarover te beslissen, maar de gevolgen van dat debat. Dat begint met de Verenigde Naties. Die is volgens zijn Handvest opgericht om geweld tegen te gaan en de vrede te bevorderen. Dat doet ze nog steeds met helaas veel minder succes dan men zou willen. Maar in plaats daaraan te blijven werken, is de prioriteit verlegd naar het klimaat en de beheersing van het klimaat door het houden van klimaatconferenties en bevorderen van akkoorden.

In het licht van de vele geweldsincidenten en oorlogen vind ik dat een onverantwoorde verschuiving in prioriteiten van de VN. Er vallen nog altijd meer doden en gewonden door oorlogen en geweld dan door klimaatverandering, ook als men daartoe de grootste rampen van de afgelopen jaren rekent. Hoe kan het dat de VN zo gemakkelijk haar agenda kan veranderen? Is het bij gebrek aan succes als vredebrenger of is het omdat de rijke, veelal Westerse landen nu eenmaal de agenda bepalen?

Ik vrees een combinatie van beide. De VN heeft weinig of geen succes als vredebrenger en dus wordt er internationaal gezocht naar iets wat wel succes zou kunnen hebben zodat de VN verzekerd blijft van de nodige financiële bijdragen. De Westerse landen zijn immers erg bezorgd over hun toekomst en die wordt volgens de klimatologen veel meer bedreigd door het klimaat dan door oorlogen. Die oorlogen vinden trouwens plaats in arme landen en dus zijn ze niet een directe zorg voor Europa, Amerika, Japan of China.

Dat brengt me op mijn tweede punt van zorg. De strijd tegen de armoede en voor ontwikkeling is bij de VN en in navolging daarvan in de meeste rijke landen ondergesneeuwd door de zorg om het klimaat. Veranderend klimaat en de daarmee gewenste energietransitie vreten alle onze aandacht en al het geld op. Er is geen tijd en geld meer voor ontwikkelingsplannen en armoede bestrijding. Dat is niet alleen moreel verwerpelijk maar ook onverstandig want als er geen verbetering komt, geen hoop op een beter leven dan zullen de velen, gelukzoekers of wat dan ook, naar ons blijven komen.

Een ander gevolg van de energietransitie is dat de arme landen nog meer op afstand worden gezet dan ze nu al staan. De kloof zal nog groter worden. Bij gebrek aan onderwijs en hoog opgeleide mensen, bij gebrek aan geld en kennis kunnen zij doodeenvoudig niet mee in deze race om groene energie. We zien nu al dat ze opnieuw gedegradeerd worden tot de leveranciers van de benodigde grondstoffen tegen hoge menselijke kosten in de vorm van veel te lage lonen, barre arbeidsomstandigheden en zelfs kinderarbeid. Het egoïsme van de rijke wereld kent opnieuw geen morele grenzen. De VN en aanverwanten moeten zich schamen.

Oud VN medewerker