Posts tonen met het label rogier van der weyden. Alle posts tonen
Posts tonen met het label rogier van der weyden. Alle posts tonen

donderdag 13 oktober 2022

DE GEBROKEN WITMAN

 

petrus nelissen, "De Gebroken Witman", olieverf op papier (50x60 cm). Studie naar het schilderij 'De Bewening" van Rogier van der Weyden (1399-1464) gemaakt omstreeks 1450. 

maandag 5 april 2021

DE POLITIEKE ONTHOOFDING VAN RUTTE

De Politieke Onthoofding van Mark Rutte (naar Rogier van der Weyden, De onthoofding van Johannes de Doper (rechter paneel van het Johannes de Doper altaar), ca. 1455, olieverf op eiken paneel, 77 x 48 cm, Gemäldegalerie, Berlijn

 

Eindelijk heeft Nederland dan ook een politiek drama van formaat: de politieke onthoofding van Rutte. Een man die tien jaar lang het land met wisselend succes heeft bestuurd, wordt in een langdurig debat op Hollandse wijze de maat genomen om als leugenaar te worden weggezet vanwege het zinnetje “Pieter Omtzigt, functie elders”, dat een aanwijzing zou zijn voor het wegpromoveren van een geacht maar voor Rutte en anderen lastig Kamerlid. Pieter zelf laat zich natuurlijk niet wegzetten maar dat zei hij wijselijk niet.

Volgens de Nederlandse politieke zeden is een leugen een politieke doodzonde. In het post protestantse Nederland zijn niet veel doodzondes meer maar deze heeft de ontkerkelijking overleefd. De beschuldigde zelf houdt vol dat hij niet gelogen heeft. Hij herinnerde zich het onderwerp van gesprek niet. Hij wordt daarin min of meer gesteund door de twee verkenners, Ollongren van D66 en Jorritsma van de VVD.

Deze verklaring van de 2 verkenners had de angel uit het debat kunnen halen maar dat gebeurde niet. Rutte's geloofwaardigheid was bij de oppositie maar nu ook bij zijn coalitiegenoten te ver ondermijnd om door verkenners hersteld te kunnen worden. Die ondermijning is al jaren aan de gang met voorop Wilders die dan ook met zijn motie van wantrouwen en zijn eis tot nieuwe verkiezingen de toon zette van het debat waarop alle andere partijen die zich al jaren gefrustreerd voelden door hun machteloosheid om Rutte te breken, maar al te gretig in mee gingen.

Voor links was het dé kans om af te rekenen met de immer populaire Rutte, mede oorzaak van hun dramatische verlies op 17 maart. Dat de vlees geworden hypocriet Wilders die god betert openheid en democratie predikt als de vos die passie preekt in het kippenhok, daarbij de voorzet gaf, deerde hen allerminst. 

Tekenend is dat toen Wilders aan het einde van het debat vaststelde dat Rutte politiek onthoofd was, hij bijval kreeg van mevrouw Kaag. Met de val van Rutte was de weg gebaand naar haar gepredikte nieuwe leiderschap. Haar eigen verkenner Ollongren offerde ze op aan dit nieuwe leiderschap.  

Klaver en Marijnissen speelden hun rol met verve. Dat ze meegingen in het spel van Wilders vonden ze nu niet meer belangrijk. Als grote verliezers van de verkiezingen liggen tot overmaat van ramp ook nog eens hun strategische opties op straat. Zij hebben zich als regeergeil bloot gegeven. Klaver en Marijnissen hebben hun achterban wat uit te leggen.

Wopke Hoekstra speelde het spel mee uit naam van Pieter Omtzigt, die is uitgegroeid tot de wraakengel van Rutte. Ook voor hem was het een mooie gelegenheid om de machtige matchmaker Rutte een toontje lager te laten zingen. Ondertussen zit Hoekstra zelf met de vraag hoe het verder moet met Pieter? Diens vrouw Ayfer Koc, ook van het CDA, heeft haar wantrouwen tegenover Rutte al per twitter de wereld in gestuurd. 

 

zondag 25 december 2011

KATHOLIEKE EN ANTI-KATHOLIEKE DIEREN

 Je zou kunnen zeggen dat de ezel op dit schilderij een ereplaats heeft tussen Maria en Jozef. Ooit werd dit schilderij toegeschreven aan de Brabantse schilder Jheronimus Bosch. Onderzoek heeft uitgewezen dat het dateert van na de dood van Bosch. Het schilderij staat nu bekend als van een navolger van Bosch en is te zien in het Wallraf-Richartz museum te Keulen.

Hoewel ik een katholieke opvoeding heb gehad, wist ik niet van het bestaan van katholieke dieren totdat Gerard Reve erover schreef. Welke dieren volgens hem katholiek waren, staat me niet meer bij al zal de ezel er wel bij zijn. Volgens hem zou God namelijk op aarde wederkeren in de gedaante van een ezel:

’Als God zich opnieuw in Levende Stof gevangen geeft, zal hij als ezel terugkeren, hoogstens in staat een paar lettergrepen te formuleren, miskend en verguisd en geranseld, maar ik zal hem begrijpen en meteen met hem naar bed gaan, maar ik doe zwachtels om zijn hoefjes, dat ik niet te veel schrammen krijg als hij spartelt bij het klaarkomen.’ (GK van het Reve, ‘Brief aan mijn Bank’, verschenen in het eerste nummer van ‘Dialoog, tijdschrift voor homofilie en maatschappij’, 1965)

Volgens de overlevering en getuige de oudste schilderkunstige afbeeldingen was de ezel samen met de os getuige van de geboorte van Jezus Christus. Niet zo gek want JC werd geboren in een stal.  Hoewel het kan ook gewoon een woonhuis geweest zijn. Tot ver in de negentiende eeuw was bij veel boeren de stal immers ook meteen woonhuis. Dieren en mensen deelden in de winter zoveel mogelijk dezelfde ruimte en daarmee ook lichaamswarmte. Ik weet nog dat bij mijn opa en oma aan mijn vaders kant de deel waar de koeien in de winter op stonden slechts met een enkele muur gescheiden was van de woonkeuken. De poepdoos lag trouwens ook in een hoek op de deel.

Op dit schilderij is goed te zien dat de de stal van Betlehem het midden houdt tussen een woonhuis en een stal. Het schilderij is een van de oudste afbeeldingen van een kerststal uit onze landsdelen (omstreeks 1446). Het is van Rogier van der Weyden en te zien in de Gemälde Galerie in Berlijn.

Het lam lijkt me ook een katholiek dier. JC wordt immers wel het ‘Lam Gods’ genoemd. Op het beroemde altaarstuk ‘Het Lam Gods’ (1432) van de gebroeders Jan en Hubert van Eijck, te zien in de Sint Baafskathedraal in Gent, wordt deze beeldspraak schilderkunstig uitgewerkt. JC werd 'Lam Gods' genoemd door Johannes de Doper. In deze beeldspraak is JC het zoenoffer dat God brengt door zijn zoon JC mens te laten worden en de dood van de mensen te laten sterven.

Een andere beeldspraak is die van JC zelf afgebeeld als een herder met op zijn schouder een verdwaald lammetje. Deze beeldspraak leerde ons katholieke kinderen dat JC zich om elk schaap, hoe klein en verdwaald ook, bekommerde en hem persoonlijk ging zoeken en terugbrengen naar de kudde der gelovigen.

Een heel belangrijk dier voor katholieken is de duif. Niet als symbool van de vrede maar als die van de Heilige Geest. Zoals bekend is God een heilige drie-eenheid of drievuldigheid: God de Vader, God de Zoon (JC) en God de Heilige Geest. Dit geloof in de drievuldigheid (Trinitas) wordt bevestigd telkens als je een kruisteken maakt en ondertussen uitspreekt ‘In naam van de vader, de zoon en de heilige geest’.

Ik twijfel of je de slang wel een katholiek dier mag noemen ook al neemt hij in de katholieke wereld een belangrijke plaats in maar dan als opponent van God. Het was immers de duivel die in de gedaante van een slang in de boom van kennis van goed en kwaad de eerste vrouw Eva wist te verleiden van de vruchten van die boom te eten. De slang staat aan het begin van de erfzonde en daarmee het kwaad in de wereld.

De geboorte van JC om de mensheid van deze erfzonde te bevrijden was uiteraard een genadeloze klap voor de duivel. Daarom wordt Maria, de moeder van JC, vaak afgebeeld met haar bevallige voet op de kop van een slang. Ze verplettert op die manier de duivel. De slang zou je dus beter een anti-katholiek dier kunnen noemen. Dat klopt wel. Slangen hebben onder de mensen een slechte naam. Zo zie je maar weer hoe dicht de beeldspraak bij de werkelijkheid staat ook al blijft het allemaal wel een kwestie van geloven.