BLUFT SAMSON ZICH NAAR VERKIEZINGEN?

Met dank aan Frans Hals

Het kabinet zal zijn naam dragen. Zo niet dan zal hij niet in de regering zitten, aldus PvdA leider Diederik Samson in een interview in Elsevier. Op de vraag hoe hij denkt de grootste te worden, Emile Roemer’s SP loopt 6 zetels ofwel bijna een half miljoen stemmen op hem voor, zegt hij “watch me”. Dat is bravoure of misschien zelfs wel bluf, want wat voor kaarten heeft Samson eigenlijk?

Roemer ligt met zijn 29 zetels in de laatste peiling aan kop. Hij is daarin zelfs groter dan huidig premier Mark Rutte. Op basis van die pielingen zou Roemer zich dus virtueel premier kunnen noemen. Maar in plaats dat die dat doet, komt Samson ineens vertellen dat hij premier van Nederland wil worden terwijl hij maar liefst 6 zetels achterloopt bij Roemer. Dat is je naar het premierschap toe bluffen.

Laten kiezers zich zo door Samson overbluffen? Ik zie Roemer nog niet zomaar premier van Nederland worden maar als ik Roemer naast Samson zet dan geef ik Roemer toch wat meer kans op het premierschap. Roemer is ouder en rustiger, bijna op het bedaagde af. In een tijd dat links Nederland vergrijst zou dat wel eens beter kunnen uitpakken dan het politieke ADHD gedrag van Samson. Die wil van alles maar wat wil hij? Bij hem een vraag, bij Roemer al lang een weet.

Maar Samson heeft wel nog een optie die voor Roemer een stuk moeilijker is. Premier worden van een links van het midden kabinet. Roemer’s verklaring dat hij zelfs bereid is met de VVD te regeren, is daarvoor niet genoeg. De compromisbereidheid van de SP is landelijk nog nooit getest. Die van de PvdA wel. Dat puntje verschil tussen die twee zou bij een kabinetsformatie wel eens heel belangrijk kunnen zijn. Het geeft Samson in ieder geval een lichte voorsprong als hij bereid is om een links van het midden kabinet te vormen met CDA, D66, GL en Christen Unie. Virtueel is de PvdA de grootste van deze vijf en dan zou dus Samson het premierschap kunnen claimen.

Maar er zit een flinke adder onder het gras. Samenwerking met die vier heeft Samson nu net bij het Lente akkoord afgewezen. Een onduidelijke afwijzing. Terwijl Samson beweerde niet gevraagd te zijn, vertelde Sap dat ze bijna om zijn hand heeft gesmeekt. Kan ik me iets bij voorstellen. Het is met tweeën nu eenmaal gemakkelijker om rechts wat naar links te duwen dan alleen. Je kunt je dus afvragen of die vier van het lente akkoord na zo’n ervaring met Samson in hem nog wel een premier zien. Ik denk het niet, maar ik ben geen partijleider.

Blijft de vraag waarom ziet Samson straks na de verkiezingen die vier wel zitten en zag hij dat niet bij de totstandkoming van het lente akkoord? Was het een (beginners)foutje of was het uit tactische overwegingen? Hing Samson de linkse bal uit om linkse stemmen te winnen en meteen ook het speelveld van de SP klein te houden? Dat zou zo maar kunnen. En straks na de verkiezingen als Roemer toch groter is dan hij kan hij nog altijd het links van het midden kabinet proberen iets wat voor Roemer moeilijker kan zijn. 

LENTE AKKOORD MAAKT OPPOSITIE ONGELOOFWAARDIG

De linkse oppositie dacht met de val van het gedoogkabinet een makkie te krijgen tegen een rechts gedoogkabinet. Met het Lente akkoord is daar flink de klad in gekomen. Hoe nu verder? Samson kiest voor de aloude PvdA leus dat het eerlijker moet. De SP wil als vanouds heel Nederland op de schop nemen. Thieme houdt het bij de dieren. Vervelende bijkomstigheid van het Lente akkoord is dat nu ook Wilders in hun kamp zit. Die gaat uiteraard verder met zijn campagne dat het altijd de schuld van een ander is. (Met dank aan Jan Steen)

Twee van de drie opposanten tegen het Lente-akkoord zullen tijdens de aanstaande verkiezingscampagne stuiten op het probleem van hun geloofwaardigheid.

Wilders is er het ergste aan toe. Met zijn afhaken op het allerlaatste moment in het Catshuis heeft hij zijn machtsdroom zelf in rook laten opgaan. Kiezers zullen beseffen dat stemmen op Wilders voortaan een verloren stem is want wie wil met zo’n onbetrouwbaar iemand nog in zee gaan? Wil Wilders ooit nog deel uitmaken van de macht dan zal zijn partij zoveel zetels moeten winnen dat niemand – linksom of rechtsom – er omheen kan. Dat kan hij wel vergeten. Het mag nauw lukken dat hij de 24 zetels haalt die hij nu heeft in de Tweede Kamer.

PvdA leider Diederik Samson zit ook niet lekker in de verkiezingen. Hij zal de kiezer moeten uitleggen waarom hij niet heeft meegedaan aan het Lente akkoord en Groen Links, D66 en de Christen Unie wel. Is dat trio dan ineens allemaal wel voor oneerlijke verdeling zoals hij beweert? Hoe gaat hij de kiezer uitleggen wat de PvdA eerlijker zou doen? Minder lang werken, uitzonderingen voor de zware beroepen en geen hogere eigen bijdragen voor de zorg te compenseren met hogere belastingen of een hoger begrotingstekort? Wie moet die hogere belastingen opbrengen? De werkgevers? Dat is zand gooien in de banenmachine terwijl een hoger begrotingstekort betekent dat je de problemen voor je uit schuift. Onverantwoord en dus ongeloofwaardig.

De enige die geloofwaardig kan roepen dat het niet lente-akkoord niet deugt, is Emiel Roemer. Zijn SP is van nature een oppositiepartij. Het enige waar de SP de kiezer van moet zien te overtuigen dat de zorg, de energievoorzieningen en het openbaar vervoer in den Haag in betere handen is dan bij private bedrijven. Behalve onschuldige mensen die toch al niet weten war het geld vandaan komt, gelooft niemand meer in dat Haagse sprookje. Bovendien wie gaat dan opdraaien voor de benodigde miljarden investeringen? De belastingbetaler, de bedrijven of laat de SP het begrotingstekort oplopen met als leuze “na ons de zondvloed”?

Het kan dus nog leuk worden met de verkiezingen. Een ding lijkt zeker. Of men dat nu wil of niet, het Lente akkoord zal inzet worden van de verkiezingen. Als dan de VVD als grootste uit de bus komt, lijkt voortzetting van het Lente akkoord in een regenboogcoalitie een voor hand liggende zaak. Wordt daarentegen de SP de grootste partij dan zal het nog een heel gehannes worden om een kabinet in elkaar te timmeren. We zijn benieuwd.