DE TELOORGANG VAN DE PVDA. DEEL 12. DIEDERIK SAMSOM

Tussen 1995 en 2001 was Samsom werkzaam bij Greenpeace. Hij heeft geen enkele keer spijt gehad van acties waaraan hij heeft deelgenomen. "Maar er waren wel acties heel erg moeilijk, of slecht uitgevoerd."De PvdA'er heeft naar eigen zeggen geen strafblad. "Wel een vrij lange lijst van aanhoudingen en uitreikingen. Je wordt na een actie niet veroordeeld, je krijgt meteen een boete. Dan koop je het af, eigenlijk net als wanneer je door rood rijdt.” Hij verliet de organisatie omdat hij vond dat Greenpeace te weinig gedaan kreeg. "Ik zat op de publieke tribune na een actie die zo succesvol was dat er een debat van kwam, maar er gebeurde echt niks in de Tweede Kamer." Samsom verwacht niet dat zijn achtergrond als milieuactivist een probleem voor hem zal worden. RTL Nieuws

Job Cohen hield het politieke avontuur voor gezien. Hij meende niet aan de hoge verwachtingen te kunnen voldoen. In de Tweede Kamer was hij niet de man met de scherpe tong en de gevatte antwoorden. Met straatvechters als Wilders in debat gaan, was niet zijn ding. Dat is een tekortkoming die de media een gebrek aan aanwezigheid noemden.

Samsom, intussen een ervaren politicus als lid van de PvdA fractie in de Tweede Kamer, stelde zich kandidaat voor het partijleiderschap. Hij won de ledenraadpleging met 54% van de stemmen. Ronald Plasterk kreeg bijna 32%. Samsom verklaarde dat als de PvdA de grootste partij zou worden hij premier wil worden en in het geval de PvdA in de regering zou komen, hij fractieleider zal blijven. Samsom laat hiermee weten dat hij weet wat hij wil. Zijn ambities rijzen openlijk hoog.

Met Samsom had de partij een nieuw type leider. Wim Kok was een voormalig vakbondsman, Bos een bedrijfsmanager bij Shell, Cohen een klassieke bestuurder, Samsom een voormalig Greenpeace activist. Geen wonder dat met Samsom klimaat en milieu een sprong omhoog maken op de politieke prioriteitenlijst van de PvdA.   

Samsom maakt uiteindelijk van de sociaal-democratische PvdA met een groen randje een groene partij maken met een sociaal-economisch randje. Wat onder Kok was begonnen, werd door Samsom voltooid. De PvdA als de partij die naar de werkmensen luistert en naast hen staat en politiek bedrijft om hen een waardige plek in samenleving en maatschappij te geven, is de partij geworden van de hoger opgeleiden die mens en maatschappij terugbrengen tot wetenschappelijk hanteerbare en meetbare grootheden en solidariteit terugbrengen naar paternalisme en materialisme.

Niettemin wordt Samsom nog gezien als de erfgenaam van de sociaal-democratie. Als moderne, jonge debater met losse boord weet hij 38 zetels binnen te halen. Daarmee werd hij een goede tweede. Rutte als aanstichter van het intussen mislukte gedoogkabinet wist wonderbaarlijk genoeg zijn mislukking om te zetten in een winst van 41 zetels.

Wilders en Verhagen werden daarentegen afgestraft voor de mislukking van het gedoogkabinet. Wilders verloor 9 zetels, Verhagen 8. Wilders bleef met 15 zetels een rekenkundige middenpartij net als trouwens de onmachtige SP.

Het CDA werd met 13 zetels nog net geen kleine partij, net als D66 met 12 zetels. De uitslag maakte rekenkundig een twee-partijen-kabinet VVD-PvdA mogelijk. Met 79 zetels heb je een redelijke meerderheid als iedereen zich aan de afspraken houdt. 

Samsom en Rutte zijn uit hetzelfde hout gesneden. Ze weten wat ze willen en zijn pragmatisch zodat ze niet struikelen over ideologische opvattingen. Rutte werd uiteraard minister president en Samsom bleef als bewaker van fractie en de politieke lijn fractieleider. Lodewijk Ascher werd PvdA vice-premier en minster van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Het regeerakkoord van Rutte II, “Bruggen slaan” berustte op 3 pijlers: de schatkist op orde brengen, eerlijk delen en duurzame groei. Belangrijk waren de bezuinigen en lastverzwaring van 16 miljard, fasering hypotheekrente aftrek, verhoging van de AOW leeftijd,  verhoging van het eigen risico in de zorg en overheveling van ondermeer jeugdzorg naar gemeenten.

Dat duurzaam de nieuwe politieke prioriteit en slogan was, werd bevestigd met de totstandkoming van het “Energieakkoord voor duurzame groei”. De politiek agenda zou voortaan draaien om milieu, klimaat en duurzaamheid. Een politieke nieuwigheid was ook de manier waarop het akkoord tot stand kwam. Geen klassiek polderen van overheid met alleen vakbonden en werkgevers maar flink uitgebreid met milieu-, klimaat- en natuur-organisaties, tezamen een veertigtal. 

In het akkoord wordt voorzien in de sluiting van kolencentrales, de bouw van windmolens te land en ter zee, zonnepanelen, energiebesparing en het terugschroeven van de gaswinning in Groningen. Duurzaamheid wordt het nieuwe politieke toverwoord voor de maakbaarheid van de samenleving tot wel honderd jaar vooruit.

Den Haag wordt de alomvattende regisseur van de toekomst van Nederland en zijn inwoners. Nederland nadert met zijn planbureau’s en polderakkoorden de centraal geleide economie met intact lating van kapitalistische economie en vrije marktwerking. 

De eerste stappen daartoe werden al meteen na de Tweede Wereldoorlog gezet met de oprichting van het Centraal Plan Bureau in 1947. De eerste directeur  was macro-econoom, Nobelprijs winnaar en social-democraat Jan Tinbergen. Tijdens het meest progressieve kabinet van Nederland ooit, het enige kabinet Den Uyl, werd het Sociaal en Cultureel Planbureau (1973) opgericht. In 2008 volgde de oprichting van het Planbureau voor de Leefomgeving. 

Den Haag is voortaan de regisseur op zo goed als alle levensgebieden van de burgers. Politieke besluitvorming en bestuur worden verwetenschappelijkt daarbij gesteund door een groeiende hoeveelheid hoger opgeleide ambtenaren. De politieke agenda wordt langs wetenschappelijke weg vastgesteld. Kiezers en burgers staan daarbuiten en kijken ernaar of toch niet?

DE TELOORGANG VAN DE PVDA. DEEL 10. JOB COHEN

Job Cohen op net PvdA congres in maar 2012 waar hij tot partijleider en lijstaanvoerder werd gekozen. Op de achtergrond toenmalig partijvoorzitter  Hans Spekman, tegenwoordig voorzitter van de FNV.

Wouter Bos, een jongere uitgave van Wim Kok maar zonder zijn charisma en ervaring, bracht niet het verwachte succes voor de PvdA. Een paar maanden voor de verkiezingen in 2010 vertrekt Wouter Bos met stille trom. Om persoonlijke redenen legt hij het partijleiderschap neer. Hij wordt opgevolgd  door Job Cohen. 

De vervanging van de 47 jarige Bos met zijn jeugdige management stijl door de 63 jarige meer ervaren bestuurlijke Cohen zou een terugkeer kunnen betekenen naar de sociaal-democratie van weleer. Hij roept immers in de verte herinneringen op aan Joop den Uyl.

Bovendien gaven opiniepeilingen Cohen een koppositie als aanstaand premier, boven Balkenende en Wilders. Volgens de peilingen zou de PvdA zelfs de grootste partij worden. Kortom, alles stond in stelling om de PvdA terug in het centrum van de macht te brengen.

Maar dat viel tegen. De veel jongere Rutte, nog meer manager dan Bos, haalde bij die verkiezingen net een zetel meer (31 totaal) dan Cohen waardoor diens kans op het premierschap zo goed als verkeken was. 

Het is overigens de eerste keer dat de drie traditionele partijen ver onder de 40 zetels blijven. Het CDA kreeg zelfs een enorme dreun en kwam niet verder dan 21 zetels, dat was een halvering na de periode Balkenende. De afkalving van de drie klassieke partijen is hier begonnen.

Het is Wilders die met zijn PVV roet in het eten van de grote partijen gooit. Hij haalt maar liefst 24 zetels binnen en is daarmee in een klap de derde partij van het land, na VVD en PvdA en voor het CDA. Nu is hij niet alleen inhoudelijk een blok aan het been van de klassieke machtspartijen, maar ook nog qua machtspositie. Hij geeft aan te willen regeren. Maar met welke partij?

De afkeer van Wilders was groot. Hij introduceerde de straatvechtersmentaliteit, polarisatie en grove woorden in de Tweede Kamer. In zeker opzicht een opvolger van Fortuyn maar dan zonder diens charme, humor, charisma en gevoel voor nuance. 

Hij gooit allerlei heilige huisjes in de Nederlandse politiek omver, vooral linkse huisjes en daar waren ze bij links nog niet aan gewend.  In de Nederlandse polder politiek was het gebruikelijk om zachte, wollig toedekkende taal te gebruiken. Je weet immers maar nooit met wie je na de verkiezingen verder moet. Dat was niet aan Wilders besteed. Die streefde naar duidelijkheid voor de gewone mensen, een duidelijkheid die grenst aan discriminatie en uitsluiting. Het gevolg was dat niemand met hem wilde regeren. Dus als het even kon, moest er een coalitie zonder PVV komen.

Rekenkundig waren er diverse mogelijkheden. Bijvoorbeeld een paars-rood kabinet van VVD, PvdA en SP. De SP had weliswaar ook een dreun van 10 zetels gehad maar er resteerden er nog altijd 15. Samen 76 zetels is een smalle basis, maar mogelijk. 

Voor de VVD was dit echter een te links kabinet, zeker met de dreiging van Wilders op rechts. Bovendien kon de SP niet uit zijn actie stand komen en bleef dus buiten beeld.

VVD samen met PvdA, Groen Links en D66 is ook een rekenkundige mogelijkheid. Samen zouden ze 81 zetels hebben. Groen Links partijleider Femke Halsema en Job Cohen konden met elkaar overweg, maar voor Rutte zou dit ook een te links kabinet zijn. 

Binnen zijn partij moest Rutte nog altijd rekening houden met de naweeën van zijn confrontatie met Rita Verdonk. Ze was zijn geduchte concurrent voor het leiderschap van de partij en ze stond bij de vorige verkiezingen op nummer 2 van de lijst. Ze behaalde toen zelfs meer voorkeursstemmen dan Rutte, de nummer een van de lijst. Een uitzonderlijke prestatie vermoedelijk vanwege de steun die ze had van partijbonzen als Wiegel en Bolkenstein.

Rutte had zijn machtsbasis in de VVD fractie echter goed georganiseerd en waagde het om een jaar na die verkiezingen Verdonk uit de Tweede Kamer fractie te zetten. Net als Wilders behield ze haar zetel maar sloot zich niet aan bij Wilders. Ze richtte de partij Trots op Nederland op.  

Die partij behaalde nul zetels! Een geluk voor Rutte want stel je voor dat ze net als Wilders in het begin 9 zetels had gehaald. Dan was hij geen winnaar geweest, maar de PvdA. Met die nul zetels was het lot van Verdonk bezegeld. Ze verdween uit het politieke landschap.

Maar het was al met al wel duidelijk dat Rutte niet teveel moest gaan avonturieren op links. Dat zou hem wel eens opnieuw in een moeilijk parket kunnen brengen. Wat nu, goede raad was duur. 

 

JOB

Uit het interview blijkt dat Jacques Wallage een grote steun is geweest voor Cohen tijdens zijn partijleiderschap. Opvallend is dat Cohen Wouter Bos op dit punt niet noemt terwijl hij Cohen in de boksring van den Haag heeft gebracht. 

Een goed en vooral sereen interview van Marc Chavannes in NRC Handelsblad van 14/15 juli met Job Cohen.  Zinvol terugkijken met de man die indertijd werd gezien als de verlosser van de links Nederland. Wat ging er mis? Precies wat ik al dacht. Cohen is tot in zijn diepste wezen een voorzitter en dus geen partijleider. Voorzitters willen de boel bij elkaar houden. Politieke leiders marcheren voorop en trekken ten strijde tegen de duvel en z’n moer.

In Nederland gebeurt dat gelukkig altijd met mate want je kunt het uiteindelijk nooit alleen rooien. Je hebt bij de vorming van een regering altijd hulptroepen. Nederland coalitieland, maar wel pas na de verkiezingen. Dan worden ten behoeve van een regeringsmeerderheid politiek bestuurlijke compromissen gesloten. Cohen wilde als een echte voorzitter altijd compromissen sluiten en dat snappen de kiezers niet. Die willen ook een partijleider die hun belangen en idealen op z’n minst assertief bewaakt en dat snapte Cohen weer niet.

Maar waarom heeft Wouter Bos dan Cohen uit zijn burgermeestersbestaan gehaald en willens en wetens voor de wolven van de nationale politiek gegooid? Dat komt helaas in het interview slechts terzijde ter sprake. Toch licht Cohen, waarschijnlijk onbedoeld, een tipje van de sluier op. Ik citeer en let op het laatste zinnetje:” Ik was al geruime tijd met Wouter Bos in gesprek. Die had me laten weten dat er een moment zou komen waarop hij wilde stoppen als partijleider . Hij dacht dat ik degene was die het moest overnemen. Als je kijkt hoe het gelopen is kan je je afvragen waarom hij dat dacht.” 

Juist ja, waarom dacht Bos dat? Het zou mooi zijn als Bos ons komt uitleggen waarom hij dat toen dacht. Het zou Bos sieren als hij en passent ook zou uitleggen waarom hij dacht dat er een moment zou komen waarop hij wilde stoppen als partijleider? Wist Bos niet dat het partijleiderschap geen gewone baan is? Partijleiderschap valt in de buitencategorie banen, die van de roeping door vaderland, partij en burgerplicht. In de PvdA zijn daar mooie voorbeelden van geweest.

Het vertrek van Bos, dat leidde tot het verval van het Nederlandse politieke midden, verdient meer aandacht van de geschiedkundigen en hun journalistieke handlangers dan het tot nu toe gekregen heeft. Wat mij betreft mogen zij zich op dit punt haasten al twijfel ik er niet aan dat de vaandelvlucht van Bos ooit geboekstaafd zal worden.

AFSCHEID VAN JOB COHEN IN 8 BEELDEN

Onderstaande 8 digitale fotomontages van Job Cohen heb ik gemaakt sinds hij politiek leider was van de PvdA. Toen ik ze nu naar aanleding van zijn vertrek uit de politiek nog eens bekeek, zag ik pas dat veel van wat nu wordt geschreven over zijn falend leiderschap, toen al aanwezig was in de prenten. Als iemand in de Nederlandse politiek zijn lot is mis gelopen is dat Job Cohen wel. Hollands drama van de bovenste plank dat hij zelf nog goed weet te dragen ook! Dat is moedig en maakt het drama schrijnender. Voor degenen die het nog niet weten, politiek is hard!

Cohen in spijkerpak. Dit was de eerste digitale fotomontage die ik van Job Cohen maakte. Cohen als de man die opgroeide in de jaren zestig toen het zogenaamde regentendom van na de Tweede Wereldoorlog plaats moest maken voor de naoorlogse babyboomers. Het spijkerpak uit die tijd past Cohen niet helemaal. (27 april 2010).

 

 

 

 

 

Een montage naar aanleiding van speculaties over de mogelijkheid een links kabinet te vormen (29 april 2010) De oudere Cohen naast de jongere generatie vertegenwoordigt door Femke Halsema en Emile Roemer.

Deze fotomontage is ontstaan naar aanleiding van de formatiegesprekken o.l.v. Rosenthal en Wallage over een nieuw soort paars kabinet (17 juli 2010) Cohen buigt zich als enige politieke leider aandachtig over de Nederlandse maagd. De anderen hebben meer belangstelling voor de fotograaf of nemen een bestudeerde pose aan.

Op 21 juli 2010 lijkt Cohen bij de kabinetsformatie alweer in het defensief te zijn geraakt. Wallage en Bos kijken nog hoopvol naar hem op maar hij lijkt het pleit voor een paars kabinet al verloren te hebben.

Cohen had eens een keertje uit eten moeten gaan met Rutte. Dan hadden ze elkaars nieren kunnen proeven en op die manier eventueel een basis kunnen leggen voor een paars kabinet (fotomontage 24 juli 2010)

Femke Halsema, Alexander Pechtold en Cohen zijn verrast te horen dat er een rechts kabinet van VVD en CDA komt met de PVV van Wilders als gedoogpartner (2 augustus 2010). Blijkbaar een door links zwaar onderschatte variant terwijl die in Denemarken al was uitgeprobeerd.

Tegen de verwachtingen in wordt Cohen dus oppositieleider. Een rol doe hem niet ligt zoals je in deze fotomontage van 20 december 2010 kunt zien.

Uiteindelijk nagelt PvdA voorzitster Lilianne Ploumen (links boven met roos) partij en fractieleider Cohen aan de schandpaal. Volgens haar is hij te weinig zichtbaar. Dank zij haar wordt nu wel zijn martelaarschap zichtbaar (fotomontage 7 oktober 2011).

FATSOENLIJKE POLITIEK BESTAAT NIET

OPEN BRIEF AAN MAXIME V.

Beste Maxime laat je kabinet er niet een van opgebruikt vuurwerk worden!

Beste Maxime, amice,

Ik schrijf je vertrouwelijk en reken er op dat het vertrouwelijk blijft. Zonder vertrouwelijkheid geen vertrouwen en dat moet je zelfs in de politiek soms in elkaar hebben. Daarom is achterkamertjespolitiek af en toe nodig, zonder bemoeials en pottenkijkers.

Maar ter zake. Ik lees zo af en toe dat jij op je departement de zaakjes goed voor elkaar hebt. Dat verbaast me niks. Je mag dan een ongeliefde machtspoliticus zijn, je bent wel een man van de daad. Waar ik mee zit is jullie kabinet, ik bedoel dat van jouw en Rutte. Ik geeft toe dat ik het indertijd met jullie eens was om Wilders er bij te halen. Dan zou hij ook eens gedwongen worden om politieke verantwoordelijkheid te nemen. Mee laten doen is in de politiek nog altijd de beste manier om de nieren van je politieke vijanden en hun aanhang te proeven. Mijn zegen had je dus.

Maar nu begin ik toch langzamerhand van gedachten te veranderen. Wilders heeft zich ontpopt tot nationaal chagrijn en dat werkt deprimerend, zeker in crisistijd. Zelfs Henk en Ingrid beginnen daar volgens mij genoeg van te krijgen. Er is al chagrijn genoeg in de wereld, daar hebben we W. niet voor nodig. Hij is slecht voor onze nationale geestesgesteldheid. Daarom zou het goed zijn voor ons land als zijn chagrijn niet langer gedoogd wordt. Laat hem maar chagrijnen in de oppositie dan kan hij in zijn eigen sop gaar koken tot hij een ons weegt. Dat zou ook nog wel eens een opluchting kunnen zijn voor Henk en Ingrid.

Ik zie nu dat je het voorhoofd fronst en mij vraagt wie er dan in de plaats van W. in de regering moet komen? Dat weet ik helaas ook niet zo in een, twee drie! Met Emile Roemer haal je natuurlijk wel een vrolijke Brabander binnen. Maar zijn partij is helaas wat minder vrolijk. Die wil persé alles bij het oude laten, je zou het een retro-socialistische partij kunnen noemen en dat is niks voor ons land.

Pechtold dan, is die wat? Geen vrolijke frans maar zijn studentikoze gevatheid heeft wel wat. Zijn partij is dan weer een stuk moeilijker met z’n geloof in het individuele zelfbeslissingsrecht vanaf dat een kleuter zijn eerste woordjes brabbelt. De gekozen burgemeester is ondertussen ook al geflopt.

Misschien Jolanda dan maar? Zij kan het kabinet zeker wel een beetje opfleuren en dan bedoel ik niet alleen met groen (!). Ze is van goede wil dat heeft ze met Uruzgan aan heel Nederland laten zien. Maar ook haar partij zit haar in de weg. Dat is allemaal grachtengordel luxe wat de klok slaat en dat kan ons volk zich in crisistijd niet veroorloven. Bovendien krijgt ze het aan de stok met Bleker als het over groen gaat. Niet doen dus.

Komen we bij Job terecht tenminste als jij dat gedonder met Bos nu eens eindelijk kunt vergeten. Job is heel fatsoenlijk en de Tweede Kamer is hij ook al lang beu. Die wil weer eens graag de hand aan de ploeg slaan. Vervelend is wel dat je dan weer niet weet wat je aan zijn partij hebt en twee partijen die niet weten wat ze willen in een kabinet (die van jou is er ook nog lang niet uit) is teveel.

We zitten dus eigenlijk vast aan W. tenzij jij met Rutte een grote sprong voorwaarts zou aandurven. Nood breekt wetten en we zijn in nood toch? Ik denk aan een fusie van onze Tweede Kamer met het Vlaamse Parlement. Dat schept lucht aan beide kanten maar vooral aan Nederlandse kant. Om te beginnen halen we met de Vlamingen meteen de Vlaamse gezelligheid in huis, een lichtere toon van spreken en conflicten bijpraten aan de toog met een smakelijk pintje. Stel je in plaats van W. de erudiete en gezellige Bart de Wever eens voor. De ene week vergader je in den Haag, de andere in Brussel waar het Vlaamse parlement zetelt. Kunnen onze kamerleden ook meteen lobbyen bij de Europese Commissie voor functies op hoog niveau en extra geld voor ons volk en de natuur. Antwerpen wordt een Nederlandse havenstad, Rotterdam een Vlaamse. Geef toe, twee leeuwen, de Nederlandse en de Vlaamse, kunnen samen altijd harder brullen dan een.

In afwachting van je antwoord verblijf ik met hartelijke groeten,

Petrus

PS. Kunnen jij en Rutte niet een keer tijdens de thee met onze Koningin haar meteen voorstellen stante pede te vertrekken? Ik heb niks tegen haar maar zoals ze zelf zegt moeten we het hebben van de jongeren. Jonger volk op de troon zou meteen een opkikkertje zijn voor ons zo geplaagde volk in deze crisistijd.

PvdA VOORZITTER LILIANNE PLOUMEN KROONT JOB COHEN TOT MARTELAAR

PvdA partijleider Job Cohen tot martelaar gekroond door voorzitter Lilianne Ploumen

(Petrus, digitale fotocollage 2011)