39. HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. 50 JAAR DOEMDENKEN

 

Simon Rozendaal (links) studeerde scheikunde in Delft en werkte vervolgens bij NRC Handelsblad, waarvoor hij de wetenschapsbijlage opzette. Hij ontving in 1979 voor zijn werk de Glaxo-award. Sinds 1986 is hij wetenschapsredacteur van Elsevier. Rozendaal is erelid van de Koninklijke Nederlandse Chemische Vereniging.  Dr. Bjorn Lomborg is voorzitter van het Copenhagen Consensus Center en visiting fellow aan de Hoover Institution van de Stanford University. Het Copenhagen Consensus Centre is een denktank die onderzoek doet naar de slimste manieren om goed te doen. Voor dit werk werd Lomborg uitgeroepen tot een van de 100 meest invloedrijke mensen ter wereld van het tijdschrift TIME. 

 

Mijnheer Simon Rozendaal is een van de zeer spaarzame wetenschapsjournalisten tevens columnist in het weekblad EW die regelmatig kritische noten kraakt bij de algemeen aanvaarde klimaatleer en de klimaatfobie in het bijzonder. Hij krijgt daarvoor de ruimte in EW, het voormalige Elseviers Weekblad. Hij is een lichtpuntje in de duisternis van de doemdenkers. Hij houdt het hoofd koel in de verhitte debatten over smeltende gletsjers, uitstervende ijsberen, klimaatrampen, windmolen en zonnepaneel gekte en de jacht op fossiele bedrijven als Shell. Zijn wetenschappelijk mes is analytisch scherp met een soms  ironische ondertoon.

Doemdenken is van alle tijden. Vroeger was het religieus, de ondergang van de wereld als straf van God en zo, tegenwoordig wetenschappelijk: de ondergang statistisch vastgelegd in grafieken. Een van de eerste doemdenkers was Malthus die waarschuwde voor overbevolking. De Club van Rome waarschuwde in 1972 voor overbevolking en uitputting van de aarde met zijn rapport‘Grenzen aan de groei’. In Nederland kreeg dit rapport veel gehoor. Ik denk omdat men in Nederland als een van de dichtst bevolkte landen in de wereld met een zwaar calvinistische achtergrond erg gevoelig is voor dit probleem. 

Rozendaal signaleert een aantal moderne klimaat doemdenkers.

“In 1969 voorspelde de Amerikaanse bioloog Paul Ehrlich dat Engeland in 2000 niet meer zou bestaan. Rond die tijd poneerde zijn collega George Wald dat wanneer er geen drastische maatregelen zouden worden genomen, de beschaving in vijftien tot dertig jaar zou eindigen. In 1982 zei de directeur van het VN-milieuprogramma dat wanneer er niet naar hem werd geluisterd, er in 2000 een milieucatastrofe kwam met de impact van een kernoorlog.
In 1989 voorspelde een hoge VN-ambtenaar dat zonder drastische maatregelen na 2000 hele landen onder de zeespiegel zouden verdwijnen. In 2006 voorzag Al Gore dat we in tien jaar tijd het ‘point of no return’ gingen passeren. Dat had zich dus zes jaar geleden moeten afspelen, maar in een vers rapport van het Breakthrough National Centre for Climate Restoration is dit kantelpunt naar 2050 doorgeschoven: dan is de aarde grotendeels onbewoonbaar en houden naties op te bestaan.” (Simon Roozendaal, Waarom burgerlijke ongehoorzaamheid tegen ‘klimaatcatstrofe’ onzin is, EW 3 januari 2022)

Burgerlijke ongehoorzaamheid waar de schrijver Reybrouck voor pleit in zijn Huizingalezing brengt een oplossing van het klimaatprobleem geen millimeter dichterbij aldus Roozendaal in dezelfde column.

“Hét probleem van dit probleem is dat er geen oplossing voor is.
Greta Thunberg, David Van Reybrouck en Extinction Rebellion mogen het CO2-probleem dan pas sinds kort ontdekt hebben, er wordt al tientallen jaren van alles en nog wat geprobeerd om de CO2-concentratie te laten zakken. Dat lukt niet. De concentratie zakt niet, ze stabiliseert niet, ze blijft maar doorstijgen. Er valt zelfs geen minuscuul knikje in de grafiek te ontdekken.”

Vanwaar die somberheid van Van Reybrouck? 
"Hij heeft het over een mogelijke temperatuurstijging van 4 à 5 graden aan het eind van deze eeuw, maar dat is gebaseerd op een oud business as usual-scenario van de internationale klimaatwetenschap (ook wel RCP8.5 geheten) dat inmiddels achterhaald is. Zoals twee toonaangevende klimaatwetenschappers in 2019 schreven in het gerenommeerde blad Nature: ‘Gelukkig – en dat is een woord dat wij als klimatologen heel weinig kunnen gebruiken – wordt de wereld die in RCP8.5 is verbeeld met elk jaar minder waarschijnlijk.’
Veel waarschijnlijker, ook gegeven de afspraken die zelfs landen als China en India bij de recente klimaattop in Glasgow maakten, is dat er de komende decennia nog anderhalve graad bijkomt, boven op die ene graad die we al achter de rug hebben. Dat gaat problemen veroorzaken, vooral nabij de polen, voor gletsjers en in het hooggebergte, maar het zijn temperatuurschommelingen die het leven op aarde eerder heeft meegemaakt en overleefd."

Roozendaal schaart zich in de rijen van de Deense econoom-klimatoloog Bjorn Lomborg, ook hij vindt dat de wereld veel te veel sombert over de klimaatverandering.

“De recente VN-klimaattop in Glasgow werd voorspelbaar bestempeld als onze "laatste kans" om de "klimaatcatastrofe" aan te pakken en "de mensheid te redden". Net als vele anderen waarschuwde de Amerikaanse klimaatgezant John Kerry ons dat we nog maar negen jaar hebben om het grootste deel van de "catastrofale" opwarming van de aarde af te wenden. Maar bijna elke klimaattop is gebrandmerkt als de laatste kans. Het instellen van kunstmatige deadlines om aandacht te krijgen is een van de meest voorkomende milieutactieken. Er is ons de afgelopen halve eeuw verteld dat de tijd zo goed als op is. Deze boodschap is niet alleen spectaculair verkeerd, maar leidt ook tot paniek en slecht beleid. Twee jaar geleden kondigde de Britse prins Charles aan dat we nog maar 18 maanden hadden om de klimaatverandering op te lossen. Dit was niet zijn eerste poging om deadlines te stellen. Tien jaar eerder vertelde hij een publiek dat hij 'had berekend dat we nog maar 96 maanden hebben om de wereld te redden'. In 2004 vertelde een grote Britse krant ons dat klimaatverandering zonder drastische maatregelen de beschaving in 2020 zou vernietigen. De Golfstroom stopte en megadroogtes en hongersnoden zouden leiden tot wijdverbreide rellen en een nucleaire oorlog. Niet helemaal wat er vorig jaar gebeurde.” ( Bjorn Lomborg, ’The comic crises of climate apocalypse - 50 years of spurious scaremongering’)

 (wordt vervolgd)



 

28. HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. GLASGOW WAT NOU?

 

De uitvinding van de (industriële) stoommachine markeerde het begin van de industriële revolutie; voor het eerst was arbeidsvermogen overal realiseerbaar om machines aan te drijven, waar voor die tijd met handkracht, trekdieren, watermolens en windmolens moest worden gewerkt. De stoomlocomotief is een bekende toepassing van de stoommachine. Voor tijdelijk of licht werk kon een locomobiel worden ingezet.

In Glasgow wekten de congresgangers stuk voor stuk de indruk dat CO2 de eenvoud van een thermostaat heeft, eentje waarmee je de opwarming van de aarde tot op een tiende graad nauwkeurig kunt afstellen. Alsof de aarde een huiskamer met centrale verwarming is die we naar believen op de gewenste temperatuur kunnen zetten met CO2 aan, veel of uit. Die nauwkeurigheid van een tiende graad over de hele aardbol is aandoenlijk en onzinnig tegelijk voor een planeet zwevend in de immense ruimte. Dat CO2 een rol speelt in de temperatuur van de aarde lijkt vooralsnog aannemelijk maar dat het de enige factor is die bovendien zo nauwkeurig is te beheersen is buitenaards onzin.

Het meten van de temperatuur van de aarde zelf is al een ingewikkelde aangelegenheid laat staan regelen. Het klimaat is daarvoor een te onvoorspelbaar en ingewikkeld spel van chemische stoffen in de atmosfeer, van allerlei soorten stralingen uit de atmosfeer, van zon en maan, van oceaanstromingen, van land en ijs, wolken en winden, stormen en onweders, interstellaire invloeden van planeten, begroeiing en waarschijnlijk nog meer zaken die we nog niet eens kennen.

Deemoed en prudentie zou de klimaatwetenschappers meer sieren dan de pretentie over de enige echte klimaatwaarheid tot op een tiende achter de komma te beschikken. Dat journalisten en politici er met open ogen intrappen is een teken des tijds. Het geloof dat we de wereld met alles erop en er aan kunnen maken en breken is bij afwezigheid van een God wijd verbreid geraakt.

 India en China wilden geen Glasgow akkoord met uitfaseren van steenkool. Ze hebben gelijk.  Voor welvaart heb je energie nodig - goedkope energie - anders blijf je steken in paard en wagen en menskracht en zo weten we uit de geschiedenis dat schiet niet op. Het Westen was nooit welvarend geworden zonder de uitvinding van de stoommachine met steenkool als brandstof. De stoommachine was het begin van de industriële revolutie die het Westen welvarend heeft gemaakt. Neem India, China en andere Derde Wereld landen maar eens kwalijk dat ook zij dat willen.

‘Bezorgd over de toekomst? Dat is een westerse, bourgeois middenklasse-slogan.’ Die kunnen de Anuna’s en de Greta’s van deze wereld in hun zak steken. In 45 seconden maakte Vijay Prashad korte metten met het discours van de westerse klimaatjongeren. De directeur van de linkse denktank ­Tri-Continental Institute for Social ­Research was een van de aanklagers op het volkstribunaal voor klimaatrechtvaardigheid, een evenement in de rand van de COP26-top in Glasgow. Zijn hartenkreet ging via Twitter de wereld rond en is al ­bijna 30.000 keer bekeken.

‘Kinderen in Afrika, Azië en Latijns-Amerika hebben helemaal geen toekomst’, betoogt Prashad. ‘Ze hebben zelfs geen ­heden. Miljarden mensen hebben niet ­genoeg te eten, en jullie hebben het over minder consumeren? We moeten ons geen zorgen maken over later, maar over nu.’ (De Standaard, 16 november 2021)

Wat die economische groei betekent voor India en China blijkt uit de cijfers. China haalde de laatste jaren per dag naar schatting 35 duizend mensen uit de extreme armoede, India zelfs 75 duizend. Alle ontwikkelingshulp van het Rijke Westen heeft daar voor niks komma nul tussen gezeten.

In Glasgow zijn de toekomstvoorspellingen van het VN klimaatpanel samen met politici en media tegen de muur van de politieke werkelijkheid gelopen. De oproep van de Europese Grootmeester Timmermans met in zijn kielzog Luitenant Samsom om de wereld te redden voor onze kinderen en kleinkinderen is kinderachtig en ondiplomatiek alsof de anderen niet hetzelfde zouden willen. Zijn oproep getuigt van Eurocentrische arrogantie. 

Dat geldt ook voor het optreden van Greta Thunberg met in haar kielzog milieuclubs als Greenpeace. Zij geven blijk van Westers egocentrisme met hun gebrek aan realiteitszin tegenover landen als China, India en in het algemeen de armere landen.  Ik hoor van hen geen oplossing voor de energievoorziening van die landen om met economische groei de armen uit hun armoede te halen.

(wordt vervolgd)

25. HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. HELP NEDERLAND VERZUIPT... OVER 300 JAAR...ZEGT HET KNMI

 

Nederland heeft het na 300 jaar definitief de oorlog met het water verloren. De Euromast is het enige wat nog herinnert aan het ooit trotse Koninkrijk der Nederlanden aan de Noordzee. Dat is de schuld van Shell, Tata steel en andere grote vervuilers. Het ABP, Greenpeace, Urgenda enz  hebben ons land helaas niet kunnen redden. Nederland, een verloren gegane beschaving. Doei.

Moet ik iets schrijven over de klimaattop in Glasgow die 31 oktober begint en maar liefst 12 dagen duurt? Ik schrijf elke week een blog over het klimaat en mijn twijfels over de hypothese dat er een oorzakelijk verband is tussen meer CO2 in de atmosfeer en de opwarming van de aarde zijn er niet minder op geworden, eerder groter.

Niettemin voel ik zoals iedere burger in dit land elke dag de druk van de media, de kwaliteitskranten en het NOS journaal voorop, om mee te gaan in het CO2 verhaal en de opwarming. Eerst waren het uitstervende ijsberen en afbrekende ijsbergen. Nu dat mee lijkt te vallen, blijken als gevolg van de opwarming allerlei extreme weersverschijnselen onze toekomst te worden als we niet op tijd ophouden met CO2 uitstoten.

In de cijfers zie je nog nergens dat het fout gaat met de opwarming. Ondanks de gestaag groeiende CO2 uitstoot blijft volgens betrouwbare satellietmetingen de temperatuurstijging al 42 jaar ongeveer in hetzelfde tempo stijgen met 1,4 graden over honderd jaar. Als die trend doorzet en waarom niet want tot nu toe is de trend ondanks groeiende uitstoot niet veranderd, komen we uit op 1,4 graden meer. Ik maak me sterk dat we daar niet mee zouden kunnen leven. We hebben de afgelopen honderd jaar toch ook met een stijging van 1,4 graden kunnen leven? (zie voor de laatste stand de grafiek naast deze blog "Update van de Opwarming van de Aarde September, 2021: +0.25 deg. C").

Dan is er nog de zeespiegel stijging. Ook daar is volgens de metingen tot nu toe niks alarmerends aan te vinden. Volgens het Compendium voor de Leefomgeving is de zeespiegel in de afgelopen 129 jaar ondanks de toenemende CO2 in de atmosfeer (sinds het begin van het industriële tijdperk rond 1850)  gelijkmatig gestegen met circa 24 cm of wel 1,9 mm per jaar.

Waarom komt het KNMI dan ineens met een zeespiegelstijging van 100 tot 200 cm binnen misschien wel 30 jaar? Omdat ze zich baseert op het extreme ongeloofwaardige VN Klimaatpanel scenario dat het ijs op de Noordpool en in Antarctica in de toekomst sneller zal gaan stijgen als gevolg van de opwarming?  Maar de opwarming stijgt niet sneller maar blijft in hetzelfde tempo doorgaan van 0,014 graad per jaar zo zien we aan de satellietmetingen. Waarom dan toch deze alarmerende berichten? Toekomstvoorspellingen mijnheer. Het is er nog niet maar komt wel.

Mijnheer Drijfhout van het KNMI kijkt alvast heel ver in de toekomst. Hij heeft in ieder geval zijn naam mee als het gaat om zeespiegelstijging. Hij  heeft berekend dat in het jaar 2300 Nederland onder water zal staan als gevolg van een zeespiegelstijging van wel 17 meter. “Dat is het einde van het koninkrijk der Nederlanden", zo beweerde hij serieus volgens de Volkskrant. Je moet niet helemaal goed bij je hoofd zijn om als klimaatman de toestand van Nederland over 300 jaar durven te voorspellen. Stel je voor dat je in 1700 gevraagd zou worden om 300 jaar vooruit te kijken. Een normaal mens begint daar niet aan maar ja met statistieken kun je altijd een heel eind komen.

Dan zijn er nog de extreme weersomstandigheden waar we nu voor gewaarschuwd worden. Hoe extreem is extreem vergeleken met het verleden? Niemand die het echt weet. Meer slachtoffers? Nee, dat blijkt niet zo te zijn. Misschien meer schade vanwege de steeds ingewikkelder geworden infrastructuren in dicht bevolkte streken?

Wie zijn huis bouwt in een vallei kan eens in de zoveel tijd een overstroming verwachten die zijn huis wegspoelt of ondermijnd. Ik heb twee overstromingen van de Molenbeek meegemaakt waarbij mijn huis gedeeltelijk onder water kwam te staan. Dankzij eenvoudige maatregelen als de aanleg van enkele waterbekkens is het de volgende 15 jaar nooit meer gebeurd. 

De overstromingen waren het gevolg van regenval op heuvels met abnormaal veel bebouwing op hellingen rond Brussel zodat het water in een zodanig race tempo naar beneden denderde dat de beek het niet verwerken kon. Ik heb begrepen dat dit mede de oorzaak is van de ellende in Limburg, Voerstreek en Ahrdal. Meer mensen moeten ene plek hebben op de aardbol of dat nu in valleien van rivieren is of in bossen.

Maar er is ook goed nieuws over CO2. Daarover de volgende keer.

(wordt vervolgd)