DE EEUWIGDURENDE STIKSTOFELLENDE

 

Greenpeace an andere milieu organisaties brengen het stikstofprobleem voortdurend onder de aandacht als een crisis, een crisis die onze natuur bedreigt. In de praktijk valt het allemaal mee. Wie door natuurgebieden wandelt en fiets ziet de natuur nauwelijks veranderen. De veronderstelde crisis is gebaseerd op de achteruitgang van ecosystemen maar een ecosysteem is een constructie, een model waar de natuur zich nooit al zal houden. Beter is het om Nederland te zien als een verstedelijkt gebied waarin natuurgebieden parken zijn die onderhoud en aandacht vereisen . Volgens het CBS doen we dat nog altijd goed.

Het Nederlandse gehannes met de stikstofnorm lijkt veel op het gehannes van Trump met zijn handelstarieven. Alleen is de omvang van de schade bij Trump vele malen groter dan die van de stikstofnorm. 

Er zijn twee kampen rond stikstof, afhankelijk van wat je het belangrijkste vindt en waar je werkt en woont. Zij die werken met en wonen in de natuur zoals boeren en zij die zich ontspannen in de natuur voornamelijk stadslui. De eersten zijn de rekkelijken, de tweeden de preciezen.

De rekkelijken zien ook milieu en gif problemen maar zoeken naar praktische oplossingen. De stikstofnorm is door de politiek vastgelegd ter bevordering van het herstel van de natuur, een zo op het oog redelijk idee maar moeilijk in de praktijk te brengen. Het hangt er maar van af waar je heen wil en hoe belangrijk je natuur vindt.

“Over en hoe, wat en waarom van natuurherstel is veel discussie. Sommigen bepleiten actief menselijk beheer zoals het verwijderen van exoten, terwijl anderen een minimum aan menselijk ingrijpen voorstaan. Niet iedereen is ervan overtuigd dat natuurherstel de grote investeringen waard zijn, anderen twijfelen aan de effectiviteit. Daarnaast wordt wel gesteld dat het moeilijk is om een vast referentiepunt te hanteren omdat ecosystemen zich nu eenmaal ontwikkelen, zeker in een tijd van klimaatverandering.” (Natuurherstel) 

Wie een fiets herstelt weet wat hij moet doen zodat je er weer me kunt fietsen. Maar natuur is geen fiets. Hoe weet je wanneer de natuur is herstelt en welke natuur? Er zijn mensen die terug willen naar de natuur van voor 1800 maar dat is onzin. Sindsdien is de Nederlandse bevolking toegenomen van 2 miljoen tot 18 miljoen, 9 keer zoveel! Wie de natuur wil terug brengen naar 1800 moet beginnen met 16 miljoen Nederlanders elders te vestigen.

De natuurliefde heeft tot een krankzinnige stikstofnorm geleid. Dat zeg ik niet, maar Simon Rozendaal, een gerespecteerd chemicus en columnist.

Pakweg de drol van een grauwe gans. Zo weinig stikstof (0,07 gram per hectare per jaar) mogen bedrijven ­deponeren bij natuurgebieden. In Duitsland is dat 300 gram, in Denemarken 700. Onze norm is ruim 4.000 keer zo streng als die in Duitsland en 10.000 keer de Deense, voorwaar toch geen bananenlanden. Neem Rottumerplaat. Op dat eiland in de Waddenzee woont geen hond. Er zijn geen Hoogovens, er is geen auto, geen boer. Toch overschrijdt Rottumerplaat de stikstofnorm. Dat toont aan dat er iets niet deugt. Nou zijn wel meer normen raar in Nederland (PFAS, pesticiden), maar de stikstofnormen zijn meer dan raar. Ze zijn – sorry, er is geen beter woord voor – krankzinnig.

Staat onze natuur er slecht voor zoals Greenpeace en de rechter beweren? Volgens het CBS niet. De biodiversiteit is sinds 1990 met 13% gestegen ondanks dat we een van de dichtst bevolkte landen van Europa zijn.

En dan nog dit. Al die stikstofallergische plantjes komen in heel Europa voor waarom moeten die dan ook persé in ons land voorkomen? 

39. HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. 50 JAAR DOEMDENKEN

 

Simon Rozendaal (links) studeerde scheikunde in Delft en werkte vervolgens bij NRC Handelsblad, waarvoor hij de wetenschapsbijlage opzette. Hij ontving in 1979 voor zijn werk de Glaxo-award. Sinds 1986 is hij wetenschapsredacteur van Elsevier. Rozendaal is erelid van de Koninklijke Nederlandse Chemische Vereniging.  Dr. Bjorn Lomborg is voorzitter van het Copenhagen Consensus Center en visiting fellow aan de Hoover Institution van de Stanford University. Het Copenhagen Consensus Centre is een denktank die onderzoek doet naar de slimste manieren om goed te doen. Voor dit werk werd Lomborg uitgeroepen tot een van de 100 meest invloedrijke mensen ter wereld van het tijdschrift TIME. 

 

Mijnheer Simon Rozendaal is een van de zeer spaarzame wetenschapsjournalisten tevens columnist in het weekblad EW die regelmatig kritische noten kraakt bij de algemeen aanvaarde klimaatleer en de klimaatfobie in het bijzonder. Hij krijgt daarvoor de ruimte in EW, het voormalige Elseviers Weekblad. Hij is een lichtpuntje in de duisternis van de doemdenkers. Hij houdt het hoofd koel in de verhitte debatten over smeltende gletsjers, uitstervende ijsberen, klimaatrampen, windmolen en zonnepaneel gekte en de jacht op fossiele bedrijven als Shell. Zijn wetenschappelijk mes is analytisch scherp met een soms  ironische ondertoon.

Doemdenken is van alle tijden. Vroeger was het religieus, de ondergang van de wereld als straf van God en zo, tegenwoordig wetenschappelijk: de ondergang statistisch vastgelegd in grafieken. Een van de eerste doemdenkers was Malthus die waarschuwde voor overbevolking. De Club van Rome waarschuwde in 1972 voor overbevolking en uitputting van de aarde met zijn rapport‘Grenzen aan de groei’. In Nederland kreeg dit rapport veel gehoor. Ik denk omdat men in Nederland als een van de dichtst bevolkte landen in de wereld met een zwaar calvinistische achtergrond erg gevoelig is voor dit probleem. 

Rozendaal signaleert een aantal moderne klimaat doemdenkers.

“In 1969 voorspelde de Amerikaanse bioloog Paul Ehrlich dat Engeland in 2000 niet meer zou bestaan. Rond die tijd poneerde zijn collega George Wald dat wanneer er geen drastische maatregelen zouden worden genomen, de beschaving in vijftien tot dertig jaar zou eindigen. In 1982 zei de directeur van het VN-milieuprogramma dat wanneer er niet naar hem werd geluisterd, er in 2000 een milieucatastrofe kwam met de impact van een kernoorlog.
In 1989 voorspelde een hoge VN-ambtenaar dat zonder drastische maatregelen na 2000 hele landen onder de zeespiegel zouden verdwijnen. In 2006 voorzag Al Gore dat we in tien jaar tijd het ‘point of no return’ gingen passeren. Dat had zich dus zes jaar geleden moeten afspelen, maar in een vers rapport van het Breakthrough National Centre for Climate Restoration is dit kantelpunt naar 2050 doorgeschoven: dan is de aarde grotendeels onbewoonbaar en houden naties op te bestaan.” (Simon Roozendaal, Waarom burgerlijke ongehoorzaamheid tegen ‘klimaatcatstrofe’ onzin is, EW 3 januari 2022)

Burgerlijke ongehoorzaamheid waar de schrijver Reybrouck voor pleit in zijn Huizingalezing brengt een oplossing van het klimaatprobleem geen millimeter dichterbij aldus Roozendaal in dezelfde column.

“Hét probleem van dit probleem is dat er geen oplossing voor is.
Greta Thunberg, David Van Reybrouck en Extinction Rebellion mogen het CO2-probleem dan pas sinds kort ontdekt hebben, er wordt al tientallen jaren van alles en nog wat geprobeerd om de CO2-concentratie te laten zakken. Dat lukt niet. De concentratie zakt niet, ze stabiliseert niet, ze blijft maar doorstijgen. Er valt zelfs geen minuscuul knikje in de grafiek te ontdekken.”

Vanwaar die somberheid van Van Reybrouck? 
"Hij heeft het over een mogelijke temperatuurstijging van 4 à 5 graden aan het eind van deze eeuw, maar dat is gebaseerd op een oud business as usual-scenario van de internationale klimaatwetenschap (ook wel RCP8.5 geheten) dat inmiddels achterhaald is. Zoals twee toonaangevende klimaatwetenschappers in 2019 schreven in het gerenommeerde blad Nature: ‘Gelukkig – en dat is een woord dat wij als klimatologen heel weinig kunnen gebruiken – wordt de wereld die in RCP8.5 is verbeeld met elk jaar minder waarschijnlijk.’
Veel waarschijnlijker, ook gegeven de afspraken die zelfs landen als China en India bij de recente klimaattop in Glasgow maakten, is dat er de komende decennia nog anderhalve graad bijkomt, boven op die ene graad die we al achter de rug hebben. Dat gaat problemen veroorzaken, vooral nabij de polen, voor gletsjers en in het hooggebergte, maar het zijn temperatuurschommelingen die het leven op aarde eerder heeft meegemaakt en overleefd."

Roozendaal schaart zich in de rijen van de Deense econoom-klimatoloog Bjorn Lomborg, ook hij vindt dat de wereld veel te veel sombert over de klimaatverandering.

“De recente VN-klimaattop in Glasgow werd voorspelbaar bestempeld als onze "laatste kans" om de "klimaatcatastrofe" aan te pakken en "de mensheid te redden". Net als vele anderen waarschuwde de Amerikaanse klimaatgezant John Kerry ons dat we nog maar negen jaar hebben om het grootste deel van de "catastrofale" opwarming van de aarde af te wenden. Maar bijna elke klimaattop is gebrandmerkt als de laatste kans. Het instellen van kunstmatige deadlines om aandacht te krijgen is een van de meest voorkomende milieutactieken. Er is ons de afgelopen halve eeuw verteld dat de tijd zo goed als op is. Deze boodschap is niet alleen spectaculair verkeerd, maar leidt ook tot paniek en slecht beleid. Twee jaar geleden kondigde de Britse prins Charles aan dat we nog maar 18 maanden hadden om de klimaatverandering op te lossen. Dit was niet zijn eerste poging om deadlines te stellen. Tien jaar eerder vertelde hij een publiek dat hij 'had berekend dat we nog maar 96 maanden hebben om de wereld te redden'. In 2004 vertelde een grote Britse krant ons dat klimaatverandering zonder drastische maatregelen de beschaving in 2020 zou vernietigen. De Golfstroom stopte en megadroogtes en hongersnoden zouden leiden tot wijdverbreide rellen en een nucleaire oorlog. Niet helemaal wat er vorig jaar gebeurde.” ( Bjorn Lomborg, ’The comic crises of climate apocalypse - 50 years of spurious scaremongering’)

 (wordt vervolgd)



 

3. HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. BROEIKASGAS.

Sinds 2016 lijkt sprake van een voorzichtig dalende lijn in de gemiddelde aardtemperatuur. De metingen zijn nog te kort van duur om met zekerheid van een daling te kunnen spreken.

 

De opwarming van de aarde staat tot nu toe zo goed als zeker vast, maar  hoeveel precies daarover verschilt men behoorlijk van mening, zo hebben we in de vorige blog van deze serie kunnen lezen. De vraag is hoe groot de bijdrage van het zogeheten broeikasgas CO2 aan de opwarming is. Is het de enige factor of zijn er meer en zo ja hoe verhouden die zich tot elkaar?
 

Wat zegt de Koninklijke Academie daarover?

1. De concentratie CO2 in de atmosfeer is toegenomen. De natuurkundige eigenschap van CO2 is dat het warmte vasthoudt en  werkt vanwege die eigenschap als een broeikasgas.

2. De toename van het broeikasgas CO2 in de atmosfeer is het gevolg van het toenemend gebruik van de fossiele brandstoffen aardolie, kolen en gas.“De aarde warmt op door de zon, terwijl broeikasgassen de afkoeling van de aarde belemmeren.” (blz.18 KNAW brochure). Populair gezegd ons afkoelingssysteem wordt door het broeikasgas ontregeld.

3. Tot hoeveel opwarming kan het broeikasgas leiden? De schattingen lopen daarbij flink uiteen van 1°C tot meer dan 4°C. Er zijn zelfs wetenschappers die vinden dat meer CO2 niet leidt tot opwarming, maar “er is eigenlijk niemand die meent dat de toename leidt tot afkoeling.” (blz.19 KNAW brochure)

4. Een oorzakelijk verband tussen stijging van CO2 in de atmosfeer en de stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde is in strikte zin niet te bewijzen. Meer nog “Beide verschijnselen zouden bijvoorbeeld wel eens het gevolg kunnen zijn van een onbekende, achterliggende oorzaak.” (blz. 19 KNAW brochure)

5. De klimaatgeschiedenis van de aarde leert dat stijging van temperaturen op aarde gepaard gaat met stijging van de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer. Maar er is een maar: “Naast broeikasgassen, zoals kooldioxide, methaan en waterdamp, hebben ook oceanen, ijskappen, de biosfeer -alles wat leeft op onze planeet- een belangrijke invloed op het klimaat.” 

Aangezien experimenteel onderzoek naar het oorzakelijk verband tussen hoeveelheid CO2 in de atmosfeer en de stijging van de aardtemperatuur niet mogelijk is, moet men wel gebruik maken van computermodellen en reconstructie van het klimaatverleden. “Het wetenschappelijk klimaatdebat gaat niet alleen over de interpretatie van meetgegevens, maar ook over de bruikbaarheid van de modellen.” (blz.20 KNAW brochure) 

Het zal derhalve niemand verbazen dat de meningen over het betekenis en gebruik van beide methoden nogal verdeeld zijn. Dat heeft er al toe geleid dat er tientallen computermodellen van klimaatverandering in omloop zijn elk met hun eigen invalshoek en berekeningen.


Een van de weinige klimaatsceptische wetenschapsjournalisten, Elsevier columnist Simon Rozendaal, vermoed dat er waarschijnlijk sprake is van opwarming van de aarde veroorzaakt door het broeikasgas. Hij geeft daarvoor 3 argumenten.

- Volgens hem zijn er in het verleden tal van oorzaken voor opwarming en afkoeling geweest: een andere stand van de aardas, een andere baan om de zon, onbegrepen wisselingen in zonneactiviteit, oceaanstromingen, vulkaanuitbarstingen enz. Maar de huidige opwarming gaat sinds 1900 snel en niet over duizenden jaren zoals in het verleden en dat past volgens wetenschapsjournalist Simon Roozendaal bij de stijging van CO2 in de atmosfeer. (Simon Rozendaal, “De opwarming komt door ons (denk ik…)”, blz.70 en 71 in EW van 8 mei 2021.

- De tweede reden waarom hij denkt dat er een verband is tussen broeikasgas en opwarming, is zijn vertrouwen in de wetenschap die per slot van rekening ook het Coronavaccin heeft voortgebracht. 

- Ten derde zijn de klimaatmodellen de laatste jaren sterk verbetert en dus geloofwaardiger.

Terwijl Rozendaal zijn scepsis over het oorzakelijk verband tussen opwarming van de aarde en de uitstoot van broeikasgas laat varen, blijft de website climategate.nl wetenschappelijke vraagtekens zetten bij de hypothese dat de aarde opwarmt als gevolg van toenemende uitstoot van CO2. 

De vraag is zelfs of de aarde wel opwarmt? De grafiek boven aan deze blog van de UAH Satellite-Based Temperature of the Global Lower Atmosphere (een meetsysteem dat ik in aflevering 2 van deze serie heb uitgelegd) laat zien dat sinds 2016 niet van een echte temperatuurstijging sprake is, in ieder geval niet in die alarmerende mate als wel eens in de media gesuggereerd wordt. 

Dat roept de vraag op of er een plafond is aan de stijging van de temperatuur in de atmosfeer ondanks de nog altijd stijgende uitstoot van CO2 al is de stijging minder hard dan voorheen. (Zie grafiek hieronder). Of deugt de meting uiteindelijk niet of is er om een of andere reden een pauze in de temperatuurstijging van de aardse atmosfeer zoals bijvoorbeeld een verminderde zonneactiviteit? Op die vraag komen we verderop nog terug. (zie: H. Labohm,  “Wanneer komt nu toch die verschrikkelijke klimaatcrisis?”, www.cliamtegate.nl, 8 maart 2021)

Ondanks de Coronacrisis neemt de uistoot van CO2 nog altijd toe.

(wordt vervolgd)