DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN

 

De Post in kunstendorp Watou 1998

Huis ter breedte van voordeur met raam

Kunstendorp Watou met Reuzen Schaapskop 1998

Gevel met glas in lood raam

Kunstendorp Watou 1998

Kunstendorp Watou 1998

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN

 

Frituur Yvonne, Sint Jozef, Londerzeel 1998

Tussen Willebroek en Mechelen, 1998

Moortgat Bieren, Sint Jozef, Londerzeel 1998

Londerzeel, 1998

Londerzeel, 1998

What do you want to do ?

New mail

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN

Voetbalploeg Turkse gemeenschap

Voetbalveld

Voordeur

 

What do you want to do ?

New mail

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN

Malderen, 2004

Kermis Sint Jozef 2002

Sint Jozef, 2004

Sint Jozef 2004

Londerzeel 2000.

NET VERSCHENEN: VLAAMSE GESCHIEDENIS VOOR NEDERLANDERS

De Voorkant van het Zakboekje

Altijd al de vinger achter de Vlaamse geschiedenis en de politiek willen krijgen maar er nooit aan toe gekomen? Dan is dit zakboekje een uitkomst. Niet te dik met 118 pagina's en toch staat er alles in wat je moet weten om Vlaanderen en Vlamingen te snappen. Er wordt niet om de pot gedraaid en de zaken worden niet mooier voorgesteld dan ze zijn.

Schrijver Petrus heeft niet alleen 25 jaar tussen de Vlaamse buren gewoond en gewerkt maar is van huis uit ook nog een gedegen opgeleide politicoloog van de Nijmeegse school. Die school had vooral oog voor de gewone man, Jan met de Pet of de arbeiders zoals ze ooit genoemd werden. Het is geen ideologisch of politiek correct boekje. Petrus beleeft de geschiedenis van het Vlaamse nationalisme met en tussen de Vlamingen. Dat maakt het boekje leesbaarder en interessanter.

Petrus is ook een begiftigd fotograaf. Tijdens zijn Vlaamse periode heeft hij het Vlaamse gevoel van eenzaamheid in zwart-wit foto’s vastgelegd. Je zou het de fotoserie “Vlaanderen zoals het is” kunnen noemen. Hij heeft Vlaanderen zonder opsmuk, zonder mooie sier maar met compassie op de gevoelige plaat vastgelegd. Een voorproefje van deze serie krijg je als toegift in dit boekje.

Het formaat van het zakboekje is 13 x 20 cm. Het bevat 118 bladzijden waarvan 108 met tekst verdeeld over 21 hoofdstukken en een Woord Vooraf. Als toegift heeft het zakboekje tien pagina’s met twintig zwart-wit foto’s. Dit alles voor de minimale prijs van TIEN Euro. Te bestellen bij de de schrijver zelve.

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 43

 

In de buurt van het Napoleondok, Antwerpen 1994

De Vlamingen hebben het minder slecht getroffen dan de Noord Amerikaanse indianen of de Australische aboriginals en misschien ook wel beter dan de Basken, de Catelanen, de Esten, Letten en Litouwers. De Basken hebben te maken gehad met dictator Franco die hun taal en cultuur uit naam van het fascisme onderdrukte terwijl de Baltische talen en culturen onderdrukt werden uit naam van het Communisme.

Niettemin dreigden de Vlamingen door de verfransing niet alleen hun taal en cultuur te verliezen maar ook hun banden met hun verleden, hun greep op hun omgeving en hun wereld. Geen wonder dus dat ze zich stortten op hun wordingsgeschiedenis als volk en natie en hun taal waarbij ook het intussen modieuze woord identiteit valt.

“Taal en geschiedenis van Vlaanderen werden daarom bestudeerd door geleerden als Jan Frans Willems en kannunik Jan Baptist David. Ze ontdekten oude geschiedverhalen in oud Nederlands, ze gaven die opnieuw uit, ze bestudeerden dialecten in het hele land en verzamelden volksverhalen. Maar in die eigen taal schreven literatoren ook eigen werk, om aan te tonen dat ook het Nederlands volwaardige literatuur kon opleveren. Vooral historische romans, toneelstukken, zedenromans en hekeldichten bewezen goede diensten, zoals die van Hendrik Conscience of Prudens van Duyse. Deze laatste schreef ook eigenaardige ‘loverkens’, gedichten die hij in een imitatie van Middelnederlands schreef. Van Duyse vatte trouwens het idee achter de Vlaamse Beweging het beste samen. Een sterk Nederlandse taal betekende een sterke Vlaamse bevolking, want, zo schreef hij, ‘de tael is gansch het volk’.” (zie de website litteratuurgeschiedenis.nl, de Vlaamse Beweging in de negentiende eeuw)

Omstreeks 1850 ontwikkelde zich uit deze Vlaams culturele emancipatiebeweging een politieke beweging. Daarbij stak een zekere verdeeldheid tussen katholieke en liberale Vlamingen de kop op.

"De Vlaamse Beweging wist niet of ze haar politieke doelen moest realiseren door samen te werken met de katholieke of met de liberale partij. Uiteindelijk sloot ze aan bij beide en ontstond er in de Vlaamse Beweging een liberale en een katholieke vleugel. De ankerpunten van de twee strekkingen werden genoemd naar twee van de vaders van de Beweging: het liberale Willemsfonds en het katholieke Davidsfonds."(zie website hierboven)

De volgende fase was die van de radicalisering van de cultureel georiënteerde Vlaamse Beweging tot wat de Vlaamse Zaak is gaan heten.

“Maar de echte actie van de Vlaamse Beweging situeerde zich steeds meer buiten de literatuur; aan het eind van de eeuw werd de massa in beweging gebracht voor de Vlaamse zaak. Rodenbach richtte de blauwvoeterij, een Vlaamse actiebeweging, op en Vlaamse studenten van overal verenigden zich in de Katholieke Vlaamse Studentenbeweging. Sommige Vlaamsgezinden werkten tijdens de Eerste Wereldoorlog met de Duitse bezetter samen, in de hoop de Vlaamse taal en cultuur uit België los te weken en in te passen in de grote en op dat moment machtige cultuur van het Duitse keizerrijk. Dat zou de Vlaamse Beweging na de oorlog een tijdlang verdacht maken.” (zie de website litteratuurgeschiedenis.nl, de Vlaamse Beweging in de negentiende eeuw)


 (verschijnt elke vrijdag)

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 8

Twee Congolese zegslieden tijdens een demonstratie voor de bevrijding van Arman Tugulu
bij afgezette straat met de Congoleseambassade. Oktober 2010

In een gesprek met een Congolese demonstrant in Brussel vraag ik hem in ook zijn taal Frans waarom hij eigenlijk in Brussel woont en niet in Kinshasa? Niet dat ik niet weet dat Kinshasa een ramp is van misère, verval en chaos waar je beter niet kunt wonen. Ik heb het verschillende keren met eigen ogen gezien. Maar toch, naar Brussel komen is ook weer zoiets. Niet voor hem, voor hem is Brussel een oude bekende waar hij als voormalig gekoloniseerde met net zoveel recht mag wonen als de Brusselaar. 

Daar staan we dan. Kinshasa en Brussel, Congo en België hebben een gedeelde geschiedenis, of we dat nu leuk vinden of niet. En laten we eerlijk zijn, wij zijn er mee begonnen. Ontdekkingsreizigers zijn onze helden. Ik heb hem maar niet gevraagd of hij zijn Brussels woonrecht ziet als een vorm van herstelbetaling voor de koloniale uitbuiting en onderdrukking, maar het zou me niks verbazen.

Aan zo een gedeelde geschiedenis kun je niet zomaar een einde maken, ook niet nadat het land onafhankelijk is geworden. De gedeelde geschiedenis blijft. België met Congo, Nederland met Suriname en ook nog steeds Indonesië. Alles wat in de vroegere kolonie gebeurt, heeft zijn weerslag in het vroegere moederland en andersom zelfs met terugwerkende kracht.

We beginnen ons te schamen voor ons koloniale verleden. Onze helden vallen van hun voetstuk want onrecht blijft onrecht, ook al is het lang geleden. Kinshasa en Brussel zijn ondanks de onafhankelijkheid van het voormalige Congo, communicerende vaten gebleven. Daar onderdrukking en verzet, dan hier in Brussel demonstraties en verzet. De politie mag met hekken de straat met de Congolese ambassade afsluiten om erger te voorkomen, het verandert niets aan de gevoelens van de Congolezen. Die gevoelens zijn en blijven in Brussel. Ze horen voortaan bij de stad.

(verschijnt elke vrijdag)

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 7

Metro halte Beekkant (2009)

Brussel heeft niet alleen veel bestuurslagen, het heeft ook wijken met geheel verschillende culturen, wijken waar groepen migranten zich concentreren. De grootste groepen migranten in Brussel zijn de Congolezen uit voormalig Belgisch Congo en de Marokkaanse en Turkse gastarbeiders uit de jaren 1960 gevolgd door gezinshereniging. (cijfers 2015 te vinden in Wikipedia).  

Ik vermoed dat het aandeel van migranten op de totale Brusselse bevolking in 2 jaar tijd als gevolg van de vluchtelingencrisis groter is geworden. Hoe dan ook, wie met de Metro reist, kan met eigen ogen zien hoe divers de Brusselse bevolking in de loop der jaren is geworden. De Congolese wijk Matonge (ook wel "klein Zaïre" genoemd), is sinds enige tijd een metro-halte geworden in combinatie met de halte Naamse Poort. Het kan je overkomen dat je op een gegeven moment verbaasd vaststelt dat je als blanke de enige bent in een metro coupé. De talen die je links en rechts hoort zijn soms zelfs voor een ervaren wereldreiziger moeilijk te plaatsen. 

Brussel is geen metropool met miljoenen inwoners maar wel een wereldstad zoals Parijs, Londen en Amsterdam, ook hoofdsteden van voormalige koloniale rijken. Ook zij hebben uitgebreide wijken met migranten uit hun voormalige koloniën. En zoals in al die steden houden de migranten contact met hun verwanten daar en voeling met de ontwikkelingen in hun land, in het geval van de Congolezen zeker ook als het om de rol van België in hun land gaat. Het koloniale verleden mag dan voor de gemiddelde Brusselaar of Belg een afgesloten hoofdstuk zijn, voor de Congolezen is dat nog lang niet het geval.

Dit schilderij verdient enige uitleg.

Ik heb het op een werkreis gekocht in Kinshasa op een markt voor souvenirs.
Eenmaal thuis heb ik het enigszins veranderd. De naam van de Congolese
schilder is vermoedelijk ALPHA zoals je rechtsonder kunt zien.
De bedoeling van de bewerking is om duidelijk te maken dat
er in Congo nog wel andere avonturiers geweest zijn dan Tintin.

Het doek is geknipt uit een baal suiker en vast gemaakt op een zelf
gemaakte houten lijst. De afmeting is 38 x 45 cm

(verschijnt elke vrijdag)

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 6

Brussel, september 2015

Door de verschrikkelijke aanslagen door terroristen van Islamitische Staat in Parijs en Brussel kwamen de bestuursstructuur en cultuur van Brussel internationaal ter sprake. Een aantal daders bleek uit een en de zelfde Brusselse wijk te komen. Was Molenbeek een broeinest van Islamitisch radicalisme geworden? Zo een vaart liep het gelukkig ook weer niet maar de regering sprak ondertussen toch wel over het opkuisen van de wijk. Wijkbewoners reageerden geschokt voor TV. De vraag of er een verband zou kunnen bestaan tussen Islamitische leer, migratie en deze aanslagplegers bleef ook nu in het publieke debat buiten schot. 

De vraag of de bestuurlijke structuren geen sta-in-de-weg zijn voor een effectieve bestrijding van terreur, kwam daarentegen wel aan de orde.  Brussel bestaat namelijk uit maar liefst 19 gemeenten en 6 politiediensten. Elke gemeente heeft zijn eigen burgemeester met zijn kabinet, zijn gemeenteraad en ambtenaren. Daarboven staat dan nog eens de regering van het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest met een heuse president, een kabinet van ministers en een parlement en daarboven dan natuurlijk de federale regering van België. De kwestie is of met zo een wirwar van bestuurslagen nog een fatsoenlijk anti-terreur beleid kan worden uitgevoerd. Daarnaast vragen veel burgers zich af wat dit allemaal kost aan salarissen, gebouwen, uitrusting en voorzieningen, aan vergadertijd, bureaucratische verwikkelingen, competentiestrijd enz. De burgermeesters vonden het in ieder geval geen enkel probleem. Er wordt prima gecoördineerd en samengewerkt aldus de burgervaders. 

Met zo een loodzwaar en omvangrijk bestuur is het niet zo gek dat Brussel ook een chronisch gebrek aan geld heeft. Sommige wijken zijn vervallen bij gebrek aan onderhoud en door speculatie van huizen en grondbezitters. Hoe gebrekkig het onderhoud is, bleek onlangs toen in autotunnels uit de jaren vijftig van de vorige eeuw  brokstukken beton waren gevallen. Er wordt veel geïmproviseerd en wel zo lang dat het als vanzelf permanent wordt. Je weet niet meer beter of het hoort zo. Er zijn wijken die de indruk geven dat je niet een Derde Wereld stad rond loopt en dan bedoel ik niet alleen wijken met migranten.

(verschijnt elke vrijdag)

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 5

Sinds de opdeling van België in een Vlaams en Waals landsdeel, is Brussel een twee snijdend zwaard voor de beide landsdelen en taalgemeenschappen. De tweetalige stad met een Franstalige meerderheid verdeelt de beide gemeenschappen maar dwingt ze ook tot samenwerking. Geen van beide gemeenschappen is bereid Brussel af te staan aan de ander. Voor de Walen is en blijft Brussel de hoofdstad van een verenigd België. Zonder dat Verenigde België kan Wallonië niet overleven. Voor de Vlamingen is Brussel dan weer hun oude hoofdstad, banier in hun strijd voor onafhankelijkheid of in ieder geval meer autonomie binnen een confederatie.  Brussel is een Europees Jeruzalem waar Vlamingen en Walen om strijden maar ook tot elkaar veroordeelt. 

Ondertussen zet de Franstalige politiek alle middelen in ter voorkoming van verdere (con)federalisering van België.  Ze gebruiken daarvoor alles wat ze binnen hun politieke bereik vinden, het koningshuis, het Franse kapitaal en wettige procedures die eigenlijk bedoeld zijn ter bescherming van de Franstalige minderheid tegenover de Vlaamse meerderheid (plus minus 3:5).

België is daardoor een land geworden van langdurige, onvoorspelbare en voor de burger ondoorzichtige procedures die op hun beurt tot even ondoorzichtige en onbegrijpelijke afspraken leiden. De Belgische politiek als eeuwige puzzel voor de burger. Structureel en procedureel wordt België met veel houtje-touwtje werk bij elkaar gehouden. Het gevolg is dat de eenvoudige democratische meerderheidsregels die in een normaal democratisch land dienen om tot besluitvorming te komen in België niet of slecht werken. Tijdens crisissen en die zijn er voortdurend, bedisselt de top van de politieke partijen onderling de oplossing. Het parlement staat bijgevolg grotendeels buitenspel. Je ziet daarom op TV zelden een interview met een parlementslid.

(verschijnt elke vrijdag)

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 3

Café Du Parc, Brussel, september 2015

Je denkt in alle politieke onschuld dat de Franstaligen, die Brussel na de afscheiding van Nederland in 1832 drastisch verfranst hebben, de kroon op hun werk zetten met de vestiging van Waalse parlement in Brussel. Wonderlijk genoeg is dat niet gebeurd. Het Waalse parlement zetelt in de zo goed als onbekende stad Namen. 

Hoe komt dat zo? Waarom zien de Franstaligen net als de Vlamingen de stad Brussel ook niet als hun politiek-bestuurlijke hoofdstad? Is dat alsnog uit respect voor het laatste restje Vlaams in Brussel? Of wat ook kan, zien de Franstalige Brusselaars de Walen liever niet in hun binnenstad? Of andersom, zien de Walen het niet zitten met Brussel met zijn facade van Grande Dame waarachter veel armoede schuilt? Of is het uit politieke berekening? Met Brussel als zelfstandig Gewest zijn er in het federale België immers twee Franstalige Gewesten. Het overwegend Franstalige Brussel en het geheel Franstalige Wallonië. Twee is meer dan een en dat kan in de toekomst politiek strategisch van belang zijn.

Het gerucht wil dat Wallonië niet wil opdraaien voor de hoge sociale kosten en de dure infrastructuur van de Grande Dame. Als forenzenstad van Vlamingen én Walen, de wegen naar Brussel zitten tegenwoordiger nog voller dan die in de Nederlandse Randstad,  loopt Brussel veel belastinggeld mis. De kosten voor de hoofdstedelijk infrastructuur en de sociale programma’s zijn erg hoog door het hoge aantal werklozen (ongeveer 17%) en de vele migranten. Het kan natuurlijk ook dat Vlaanderen betaalt aan Wallonië om uit Brussel weg te blijven. Over de bestuurlijke kosten zullen we het nog maar niet hebben.

(verschijnt elke vrijdag)