Posts tonen met het label slavernij. Alle posts tonen
Posts tonen met het label slavernij. Alle posts tonen

maandag 19 oktober 2026

HISTORICUS GERT OOSTINDIE NEEMT DE ORANJES DE MAAT

Willem Alexander is de 7e in lijn van afstamming van Koning Willem I (1772-1842). Hij was volgens het onderzoek de meest koloniale koning van de Oranjes.Hij was de enige Nederlandse vorst met het exclusieve recht om het koloniale beleid volledig zelfstandig te bepalen. Waar andere koningen en stadhouders het kolonialisme vooral steunden en ervan profiteerden, trad Willem I op als een autocratische, koloniale micromanager. Maar hij was ook de koning die Nederland na de Franse bezetting (1795-1810) er weer bovenop moest brengen en uiteindelijk moest buigen voor de onafhankelijkheid van de Zuidelijke Nederlanden (het huidige België). 

 

Iemand de maat nemen is altijd een heikele zaak, zeker als het om het verleden gaat. Hoe moet je vanuit deze tijd de daden en de houding van burgers tijdens de Tweede Wereldoorlog tegenover de Duitse bezetter of de Jodenvervolging beoordelen?


Dat is hoe dan ook een penibele aangelegenheid want het is nu ruim 80 jaar laten moeilijk voor te stellen onder welke omstandigheden mensen hun keuzes en beslissingen moeten maken. 


Op verzoek van koning Willem Alexander is jarenlang onderzocht hoe de Oranjedynastie zich heeft verhouden tot het kolonialisme en de slavernij, niet politiek maar persoonlijk, zo maak ik op uit de citaten in de kranten afkomstig van hoofdonderzoeker Gert Oostindie. 


Volgens hem is er geen excuus voor hun gedrag rond deze twee thema’s. “De Oranjes hadden eerder afstand kunnen nemen van het historisch onrecht, maar deed dit niet. Het huis is daarmee evident medeverantwoordelijk voor het koloniale systeem en de slavernij.” (Citaat uit het Brabants Dagblad van 3 okt 2026)


Volgens Gert Oostindie “waren ook zij kinderen van hun tijd, zij het zeer geprivilegeerd, maar dat signaleren is iets anders dan hen excuseren. Ze wisten van verzet, er circuleerden andere opvattingen. Zij hadden zich anders kunnen opstellen.” (Idem Brabants Dagblad)


Tja, ze hadden zich anders kunnen opstellen. Als ze dat gedaan hadden dan hadden ze op de morele schaal van dominee Gert Oostindie hoog gescoord maar of ze daarmee ook het landsbelang gediend hadden, is de vraag.


Neem nou de zeer heikele kwestie van de slavernij, intussen een misdaad tegen de menselijkheid geworden. Die heeft in de VS onder president Lincoln tot een burgeroorlog geleid en speelt tot op de dag vandaag nog steeds een rol in de Amerikaanse politiek. Is dat het wat de Oranjes hadden moeten riskeren? Een burgeroorlog over de slavernij? 


Zelfs George Washington als aanvoerder van het eerste leger van het onafhankelijke Amerika kon in zijn strijd tegen de Engelse koloniale macht niet om de kwestie van de slaven heen. Hij wilde de slaven vrijheid geven in ruil voor hun deelname aan zijn krijgsmacht maar dat bleek politiek onhaalbaar.


Hoofdonderzoeker Gert Oostindie heeft gemeend de Oranje dynastie moreel de maat te moeten nemen. Dat kan, maar de moraliteit van de Oranjes zal niet veel anders zijn als die van de gewone sterveling. Zij zijn geen dynastie van heiligen maar een die aan het hoofd stond van een koloniale mogendheid die handel in slavernij toeliet.


Gezien het onderzoek steunden de Oranjes de koloniale aspiraties van Nederland en de handel in slaven. Hadden de voorouders van Willem Alexander politiek anders gekund zonder de troon of de belangen van Nederland op de een of andere manier te schaden? Hadden ze Nederland op het rechte pad van de moraliteit kunnen houden zoals dominee Gert Oostindie graag had gezien?


Als je dan toch de geschiedenis van een land de maat wil nemen dan is het een collectieve maat. De Staat der Nederlanden is schuld aan kolonialisme en slavernij. Dat vastgesteld hebbende, wat dan? 


donderdag 17 november 2022

EXCUSES SLAVERNIJVERLEDEN

 

"Die tot slaaf gemaakte zwarten waren onder dwang uit Afrika naar Suriname gehaald om het zware werk te verrichten op de plantages langs de rivieren, waar vooral suikerriet werd verbouwd, en steeds meer koffie en cacao. 450 gulden per slaaf begrootte Jan Nepveu later, naast 400 voor een muilezel en een kostenpost voor de ongeveer tien overleden slaven die per jaar vervangen moesten worden - een groot ongemak. Op de meeste van de ongeveer vierhonderd plantages werkten rond de honderd slaven." (Het Parool, Als Amsterdammer had je voor 450 gulden een slaaf in Suriname, 14 november 2015)

Slavernij was en is onmenselijk. Dat er excuses worden gemaakt voor de slavenhandel door Nederland is prima maar ik voel me er niet bij betrokken. Mijn voorouders hebben er nooit iets mee te maken gehad, hebben er niks aan verdiend en hebben tot na de Tweede Wereldoorlog als kleine keuterboeren in grote armoede geleefd.

In de tijd van de slavenhandel woonden zij pas kort in Nederland (sinds 1795). Daarvoor woonden ze in een Generaliteitsland, het door de Republiek veroverde Noord Brabant. Als katholieken mochten zij geen ambtenaar worden of andere publieke functies hebben. Hun kerken werd overgenomen door protestantse minderheidsgroepen, het openbaar belijden van de godsdienst was verboden net als het houden van processies. Nee, leuk was het in die tijd niet. Maar ik vraag daarvoor geen excuses van de voormalige Republiek. Dat is verleden tijd, zand erover.

Met herstelbetalingen heb ik meer moeite mee. Het was natuurlijk nooit zo bedoeld maar de voormalige Surinaamse slaven en met hen vele anderen hebben een land geërfd dat maar liefst vier keer zo groot is dan Nederland en waar slechts een half miljoen mensen wonen. 

Die half miljoen mensen beschikken sinds de onafhankelijkheid (1975) over  een land dat zeer rijk is aan natuurlijke hulpbronnen.

“Suriname is zeer rijk aan natuurlijke hulpbronnen en wordt op grond daarvan wel als zeventiende op de lijst van rijkste landen geplaatst. De natuurlijke hulpbronnen omvatten onder andere hout, goud, aardolie, bauxiet en porseleinaarde (kaolien). Ook bevinden er zich kleine hoeveelheden nikkel, koper, platina en ijzererts. Andere takken van de economie zijn landbouw (akkerbouw, veeteelt, pluimvee en visserij), hout en handel.” (Wikipedia Suriname)

Van zo’n erfenis moet je met een half miljoen mensen toch goed kunnen leven?

Intussen wonen en werken 350.000 Surinamers in Nederland. Ze maken deel uit van de welvaartsstaat Nederland. Ze vinden blijkbaar dat ze in Nederland beter af zijn dan in Suriname anders zouden ze toch niet naar Nederland zijn gekomen? 

Het leed van slavernij is natuurlijk nooit goed te maken, dat is bij geen enkel leed ooit mensen aangedaan mogelijk maar een heel land erven of in Nederland terecht kunnen, lijkt me toch een flinke tegemoetkoming of zie ik dat verkeerd? 

Bij de onafhankelijkheid van Suriname heeft Nederland een bedrag van 4 miljard gulden ter beschikking gesteld voor de ontwikkeling van het land. Een ongekend hoog bedrag dat neerkwam op 8000 gulden per persoon.
 

dinsdag 16 juni 2020

MIJNHEER AKWASI

Tweeling, Lomé, Togo 2016

Als Nederland dan zo racistisch is dat je de eerste beste Zwarte Piet die je ziet tegen zijn kop wil trappen waarom ga je dan niet aan de kust van Noord Afrika de zwarte vluchtelingen waarschuwen dat ze beter weg kunnen blijven? Ik weet wel waarom niet. Omdat ze hier verwachten een toekomst te hebben die ze in eigen land wordt onthouden vanwege onderdrukking, uitbuiting, oorlogsgeweld, verkrachting en armoede.

Dat is natuurlijk geen reden om zwarte mensen uit te schelden voor Zwarte Piet, net zo min als er reden zijn om mensen voor roetmop, jood, aap, haakneus, boer of mankepoot uit te schelden. Maar het gebeurt en dat deugt voor geen meter. De Nederlandse overheid, de media, allerlei goed bedoelende instellingen proberen zulks te voorkomen. Dat het niet 100% lukt is al erg zat. Sterker nog, ik vrees dat het nooit helemaal zal lukken. Na de vreselijke industriële moord op Joden in de Tweede Wereldoorlog is er ook nog altijd antisemitisme. Dus racisme zal ook wel nooit helemaal verdwijnen.

Voor alle duidelijkheid. Discriminatie op ras, geloof of seksuele voorkeur mag al helemaal niet. Maar probeer het maar eens met wortel en tak uit te roeien. Dat is nog nooit nergens gelukt. Vooroordelen, zich opsluiten in de eigen stam, zit de mens blijkbaar ingebakken. Je hoeft geen sociaal psycholoog te zijn om dat te beseffen. Mensen hebben graag groepsgrenzen om hun identiteit en hun bezit te beschermen, niet alleen hier maar overal in de wereld. Maak daar maar eens een einde aan, net als aan seksuele intimidatie, homofobie enz.

En dan ons slavernijverleden. Ook dat deugt voor geen meter zo weten we maar al te goed. Het is een zwarte bladzijde in de Nederlandse geschiedenis, niet de enige trouwens, maar wel een die zeker niet vergeten mag worden. Maar laten we ook meteen vaststellen dat je de kinderen niet de zonden mag aanrekenen van hun voorvaderen. Als je daar aan begint dan is het einde zoek. Het doet me denken aan Rusland in communistische tijd waar kinderen van aristocraten geen toekomst hadden vanwege de aristocratische zonden van hun vaderen. Zonden zijn niet erfelijk. Als we dat wel vinden, dan is dat het einde van tolerantie, vergeving en barmhartigheid en waar we dan gaan uitkomen weten we niet, maar veel goeds zal het niet zijn.

Ik wil daarom eindigen met een goed Nederlands gezegde: “Bezint eer ge begint”.

donderdag 11 juli 2019

DE WITTE MAN



DE WITTE MAN

De Witte Man,
Vader van alle mensen
is schuldig.

Slavernij,
uitbuiting,
onderdrukking,
doodslag,
moord,
genocide
oorlog.

Hij draagt zijn Zoon op
te sterven als Zoenoffer
voor alle Mensen.
Vrede op aarde?

juli 2019