Posts tonen met het label amerikaanse burgeroorlog. Alle posts tonen
Posts tonen met het label amerikaanse burgeroorlog. Alle posts tonen

maandag 19 oktober 2026

HISTORICUS GERT OOSTINDIE NEEMT DE ORANJES DE MAAT

Willem Alexander is de 7e in lijn van afstamming van Koning Willem I (1772-1842). Hij was volgens het onderzoek de meest koloniale koning van de Oranjes.Hij was de enige Nederlandse vorst met het exclusieve recht om het koloniale beleid volledig zelfstandig te bepalen. Waar andere koningen en stadhouders het kolonialisme vooral steunden en ervan profiteerden, trad Willem I op als een autocratische, koloniale micromanager. Maar hij was ook de koning die Nederland na de Franse bezetting (1795-1810) er weer bovenop moest brengen en uiteindelijk moest buigen voor de onafhankelijkheid van de Zuidelijke Nederlanden (het huidige België). 

 

Iemand de maat nemen is altijd een heikele zaak, zeker als het om het verleden gaat. Hoe moet je vanuit deze tijd de daden en de houding van burgers tijdens de Tweede Wereldoorlog tegenover de Duitse bezetter of de Jodenvervolging beoordelen?


Dat is hoe dan ook een penibele aangelegenheid want het is nu ruim 80 jaar laten moeilijk voor te stellen onder welke omstandigheden mensen hun keuzes en beslissingen moeten maken. 


Op verzoek van koning Willem Alexander is jarenlang onderzocht hoe de Oranjedynastie zich heeft verhouden tot het kolonialisme en de slavernij, niet politiek maar persoonlijk, zo maak ik op uit de citaten in de kranten afkomstig van hoofdonderzoeker Gert Oostindie. 


Volgens hem is er geen excuus voor hun gedrag rond deze twee thema’s. “De Oranjes hadden eerder afstand kunnen nemen van het historisch onrecht, maar deed dit niet. Het huis is daarmee evident medeverantwoordelijk voor het koloniale systeem en de slavernij.” (Citaat uit het Brabants Dagblad van 3 okt 2026)


Volgens Gert Oostindie “waren ook zij kinderen van hun tijd, zij het zeer geprivilegeerd, maar dat signaleren is iets anders dan hen excuseren. Ze wisten van verzet, er circuleerden andere opvattingen. Zij hadden zich anders kunnen opstellen.” (Idem Brabants Dagblad)


Tja, ze hadden zich anders kunnen opstellen. Als ze dat gedaan hadden dan hadden ze op de morele schaal van dominee Gert Oostindie hoog gescoord maar of ze daarmee ook het landsbelang gediend hadden, is de vraag.


Neem nou de zeer heikele kwestie van de slavernij, intussen een misdaad tegen de menselijkheid geworden. Die heeft in de VS onder president Lincoln tot een burgeroorlog geleid en speelt tot op de dag vandaag nog steeds een rol in de Amerikaanse politiek. Is dat het wat de Oranjes hadden moeten riskeren? Een burgeroorlog over de slavernij? 


Zelfs George Washington als aanvoerder van het eerste leger van het onafhankelijke Amerika kon in zijn strijd tegen de Engelse koloniale macht niet om de kwestie van de slaven heen. Hij wilde de slaven vrijheid geven in ruil voor hun deelname aan zijn krijgsmacht maar dat bleek politiek onhaalbaar.


Hoofdonderzoeker Gert Oostindie heeft gemeend de Oranje dynastie moreel de maat te moeten nemen. Dat kan, maar de moraliteit van de Oranjes zal niet veel anders zijn als die van de gewone sterveling. Zij zijn geen dynastie van heiligen maar een die aan het hoofd stond van een koloniale mogendheid die handel in slavernij toeliet.


Gezien het onderzoek steunden de Oranjes de koloniale aspiraties van Nederland en de handel in slaven. Hadden de voorouders van Willem Alexander politiek anders gekund zonder de troon of de belangen van Nederland op de een of andere manier te schaden? Hadden ze Nederland op het rechte pad van de moraliteit kunnen houden zoals dominee Gert Oostindie graag had gezien?


Als je dan toch de geschiedenis van een land de maat wil nemen dan is het een collectieve maat. De Staat der Nederlanden is schuld aan kolonialisme en slavernij. Dat vastgesteld hebbende, wat dan? 


woensdag 17 januari 2024

TRUMP EN DE AMERIKAANSE BURGEROORLOG 2

Abraham Lincoln (1809 – 1865) was de 16de president van de Verenigde Staten. Hij diende van 1861 tot aan zijn dood in 1865. Lincoln was de eerste president van de Verenigde Staten die tijdens zijn ambtsperiode werd vermoord. Lincoln wordt beschouwd als een van de grootste Amerikaanse presidenten. Hij wordt geprezen om zijn leiderschap tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog, de afschaffing van de slavernij, de versterking van de nationale overheid en de modernisering van de economie.


De Amerikaanse Burgeroorlog speelt in de Republikeinse voorverkiezingen een grotere rol dan tijdens de vorige campagne. Het begon met een opmerking van een kiezer tijdens de eerste voorronde van de campagne in Iowa. Die vroeg aan kandidaat Nikki Haley, de vroegere gouverneur van South Carolina, hoe zij de Burgeroorlog kon noemen zonder de belangrijkste oorzaak van die Burgeroorlog, de afschaffing van de slavernij te noemen? Ze had allerlei oorzaken genoemd tijdens de bijeenkomst behalve de belangrijkste, die van de afschaffing van de slavernij. 

Een flater die ze de volgende dag probeerde te corrigeren met de opmerking dat ze er vanuit was gegaan dat als je over Burgeroorlog spreekt dat vanzelfsprekend is. 


Trump pakt het thema tijdens een campagnebijeenkomst publiekelijk op zonder Haley te noemen. En zoals dat bij Trump hoort, pakt hij meteen breed en zonder pardon uit. Hij valt een van de grootste presidenten van Amerika aan door te beweren dat de burgeroorlog niet nodig was geweest als president Lincoln maar had onderhandeld  met de zuidelijke staten, de staten die de slavernij onder geen beding wilden afschaffen.


Met een dergelijke voor veel Amerikanen schokkende opmerking bezoedelt hij niet alleen de erfenis van Lincoln, hij beschuldigt hem een onnodige bloedige oorlog gevoerd hebben, maar zet meteen ook zichzelf neer als de man die zich uit zo een oorlog onderhandeld zou hebben.


Een bewering die hij ook al gedaan heeft over de oorlog in Oekraïne. Een tijd geleden zei hij dat hij die oorlog binnen een dag geregeld zou hebben. Hoe en met wie zegt hij er niet bij. Het is bluf van een zakenman vertaald naar internationale politiek. Ook nu zegt hij er niet bij hoe Lincoln dat dan had moeten doen.


Zijn felste tegenstrever in de partij, de Republikeinse Liz Cheney vraagt zich af “Over welk deel van de burgeroorlog ‘had onderhandeld kunnen worden’? Het slavernij-gedeelte? Het afscheidingsgedeelte? Hoe Lincoln de Unie dan had moeten behouden? Vraag aan leden van de GOP – de partij van Lincoln – die Donald Trump hebben gesteund: hoe kun je dit ooit verdedigen?”


Trump gebruikt alles en iedereen om zichzelf op de voorgrond te plaatsen als de grootste en de beste en dus ook beter dan zijn voorganger Lincoln. Ik ben benieuwd wanneer hij president Washington, de eerste president van Amerika, gaat proberen onderuit te halen. 


Intussen is ook het thema racisme in de verkiezingscampagne opgedaagd. Nikki Haley, die afstamt van Indiase migranten, antwoordde op een vraag over racisme dat Amerika geen racistisch land is. "Ons doel is ervoor te zorgen dat morgen beter is dan vandaag" en nee we zijn niet perfect. 


donderdag 4 januari 2024

TRUMP EN DE AMERIKAANSE BURGEROORLOG


 

Het moest er van komen. Een oud artikel uit de Amerikaanse grondwet (Sectie 3 van het 14e Amendement), daterend van vlak na de burgeroorlog (1861-1865), is door kiezers van Colorado juridisch ingezet om Trump’s kandidatuur van de kieslijst te bannen. 


Die wet was bedoeld om Confederalen (Zuidelijken) die tegen de Union (Noordelijken) hadden gevochten te beletten terug te keren in regeringsinstellingen.


“Niemand mag senator of vertegenwoordiger in het Congres zijn, of president en vice-president, of enig ambt bekleden, civiel of militair, in de Verenigde Staten of in enige staat, die, na eerder een eed te hebben afgelegd, als een lid van het Congres, of als ambtenaar van de Verenigde Staten, of als lid van een wetgevende macht van een staat, of als uitvoerende of rechterlijke ambtenaar van een staat, ter ondersteuning van de grondwet van de Verenigde Staten, betrokken is geweest bij opstand of rebellie tegen hetzelfde, of hulp of troost gegeven aan de vijanden ervan. Maar het Congres kan met een stemming van tweederde van elk Huis een dergelijke handicap opheffen.”


De hoge rechter van de Staat Colorado hebben geoordeeld dat bewezen is dat Trump betrokken is geweest bij de bestorming van het Capitool (2021), niet als dader maar als instigator. 


Het doel van de bestorming, waarbij enkele doden vielen,  was de officiële uitslag van de presidentsverkiezingen ongedaan te maken. Zijn Vice-President moest de verkiezingsuitslag uit hoofde van zijn functie ongedaan maken, wat hij weigerde. De rebellie mislukte.


De oude wet geraakte in onbruik nadat het Congres in 1872 amnestie had verleend aan Confederale veteranen. Dat hij nu weer van toepassing wordt verklaard is niet geheel onverwacht. 


Trump zijn presidentschap was een reactie op acht jaar presidentschap van Obama, de eerste zwarte president van Amerika. Voor hem en zijn blanke conservatieve Republikeinse achterban was het of met de komst van Obama in het Witte Huis, de voormalige slaven de macht hadden overgenomen van de blanken. 


Voor de zwarte minderheid in de VS was dat in zekere zin ook zo. Daarmee kwam onvermijdelijk de  Amerikaanse Burgeroorlog, die voornamelijk ging over de afschaffing van de slavernij en behoud van de plantage economie, terug in de politiek. Mensen leven nu eenmaal lang met hun geschiedenis, langer dan ze zelf beseffen. 


“Niet voor niets werden niet aflatende pogingen door Republikeinen ondernomen om te bewijzen dat Obama eigenlijk geen echte Amerikaan is en geen echte Christen zou zijn maar een heimelijke moslim. De Republikeinse Partij heeft deze rancuneuze onlustgevoelens over het presidentschap van Obama ook nog eens gevoed met een Zuidelijk georiënteerd politiek programma tegen de Federale overheid, minder belastingen, de zogenaamde morele verderfelijkheid van de politieke elite in Washington,  het recht van elke burger om wapens te dragen, steun aan Christelijk fundamentalisme enz.


Voor de rancuneuze blanke kiezer is Trump met zijn grove bek,  zijn brutaliteit, zijn openlijke seksisme en broeiend racisme de ideale man om de zwarten op hun plaats te zetten. Met Trump herleeft de burgeroorlog. Laten we hopen dat deze verkiezingskoorts niet te lang gaat duren.” (citaat uit mijn blog van 5 maart 2016 over Trump)


De Republikeinen hebben op het verbod hun antwoord klaar. Volgens hen ontneemt de gerechtelijke uitspraak in Colorado de kiezer zijn keuze en dat is in een democratie een kwalijke zaak. De vraag is hoe de Republikeinen denken die keuze te herstellen zonder het rechtsbestel en de democratische rechtsstaat te beschadigen of nog kwalijker te ondermijnen. Donald Trump gaat nog voor veel politieke spanning in de VS zorgen.


Intussen heeft ook de staat Maine de naam van Trump verwijderd van de kieslijst voor de Republikeinse voorverkiezingen in deze staat. In tegenstelling tot Colorado zal in Maine nog een beroep op de Hoge Raad volgen.


De Amerikaanse burgeroorlog is een ondergrondse veenbrand aan het worden in de campagnes voor de Republikeinse voorverkiezingen. Nikki Haley, tijdens Trump's presidentschap Amerika's ambassadeur bij de VN en nu kandidaat president, werd tijdens een campagne bijeenkomst in New Hampshire door een kiezer gevraagd waarom ze de slavernij niet als oorzaak van de burgeroorlog had genoemd. 


Een pijnlijke vraag die zich meer en meer opdringt naarmate de campagnes vorderen. Haley beantwoordde de vraag pas een dag later. Ze gaf toe dat ze zich wel degelijk bewust is dat slavernij de oorzaak is van de burgeroorlog. 


Haley is tot nu toe de enige Republikein die in staat is geweest Trump tot op zekere hoogte uit te dagen. Maar ook zij staat op grote achterstand van Trump in de peilingen.