EUROPA ZAL ZIJN OF NIET ZIJN. AANTEKENINGEN BIJ EEN STAATSFOTO

 

Foto gemaakt op maandag 18 augustus 2025 in het Witte Huis te Washington. Links Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese commissie en afkomstig uit de Duitse christendemocratische partij. Naast haar Premier Starmer van Engeland tevens leider van de sociaal democratische partij Labour. Naast hem de Finse president Stubb van de liberaal conservatieve partij Nationale Coalitie. Naast hem president Zelensky van het door oorlog geteisterde Oekraïne. In het midden president Trump van de Amerikaanse conservatieve partij. Rechts van Trump staat President Macron van de sociaal-liberale partij Renaissance. Naast hem staat de eerste vrouwelijke premier van Italië, Giorgia Meloni van de conservatieve partij Broeders van Italië. Naast haar staat de Duitse christendemocratische Bondskanselier (premier) Friedrich Merz die wordt geflankeerd door NAVO baas Mark Rutte van de centrum rechtse liberale partij VVD. 

Dit is een van de meest veelzeggende politieke foto’s sinds Trump aan het bewind is. Veelzeggender dan de foto’s van Trump met Putin in Alaska. De foto straalt de boodschap uit van een pluriform maar eensgezind Europa uit geschaard rond de VS én met president Zelensky van Oekraïne in het midden. 

De foto laat zien dat de pogingen van Putin om verdeeldheid te zaaien tussen Europa en en de VS tot nu toe niet gelukt is.Er zijn meningsverschillen tussen de VS en Europa, tussen de Europese landen onderling maar die worden en famille opgelost. De lotsverbondheid blijft.

De foto is voor de Chinese dictator Xi vast onthutsend. Hij ziet met eigen ogen dat het zijn Russische kompaan Putin niet gelukt is het westerse bondgenootschap te breken. Misschien is de foto een aanleiding voor hem om de Chinese geopolitieke strategie met Rusland onder de loep te nemen.

Landen als Canada, Australië, Japan en Taiwan, die tot op zekere hoogte rekenen op het westerse bondgenootschap, zien dat het nog steeds werkt. Dat geldt ook voor landen als India, Brazilië en Zuid Afrika, die wat minder westers gezind zijn.

Maar de mooiste boodschap is toch die van Europa zelf. Het presenteert zich hier als een pluriform Europa, pluriformer dan welk ander bondgenootschap ook in de wereld en dat zij bereid is deze op democratische beginselen gevestigde pluriformiteit te verdedigen, desnoods militair.

Ga maar na. Links staat EU commissievoorzitter Ursula van der Leyen (Europa wordt op het hoogste niveau vertegenwoordigd door een vrouw!) van Duitse christendemocratische huize en rechts NAVO baas Rutte van de Nederlandse liberale centrum-rechtse VVD. 

Tussen die twee in staan nationale leiders met verschillende ideologische achtergronden, van links tot rechts, populistisch, nationalistisch, conservatief, sociaal en christen-democratisch. Pluriformer dan dit gezelschap kan haast niet.

Ondanks hun verschillende partijpolitieke achtergronden, hun verschillen in landscultuur, in politieke opvattingen en politieke cultuur tonen zij naast Trump een eensgezind Europa. Opvallend ook dat Engeland na het uittreden uit de EU langs deze weg is teruggekeerd naar Europa.

Premier Starmer heeft samen met president Macron en de Tsjechische president Pavel de “Coalition of the Willing” aangevuld met 16 landen en Oekraïne in 2024 nieuw leven ingeblazen. Deze coalitie is bereid samen te werken in een afschrikkingsmacht om Rusland na een wapenstilstand en/of vredesakkoord van te weerhouden ooit nog eens Oekraïne aan te vallen.

Europa staat nog niet aan de zijkant van de geschiedenis, hoe graag sommigen in de wereld dat ook zouden willen. Europa heeft de wereld, ten goede of ten kwade, gemaakt tot wat ze nu is en voor die verantwoordelijkheid loopt Europa niet weg. Europa zal zijn of niet zijn. 

OEKRAÏNE OORLOG: PATSTELING AAN HET FRONT EN BIJ VREDESOVERLEG

 

Deze foto van de "Coalition of the willing"  moet Putin en Trump genoeg zeggen over de wil van Europa om zijn eigen toekomst te bepalen. Als praatjesmaker vice-president Vance denkt dat Europeanen watjes zijn dan kan deze foto hem misschien op andere gedachten brengen.  De belangrijkste spelers zijn Oekraïne met president Zelensky vooraan in het midden van het gezelschap. Daarnaast Engeland, Frankrijk, Polen en Duitsland. Duitsland is ook nog aanwezig in de persoon van de christendemocratische Ursula von der Leyen, voorzitter is van de EU commissie. Opvallend is de plek van Rutte als algemeen secretaris van de NAVO.  Hij valt net nog niet van de foto af.

De door Trump begonnen handelsoorlog verdringt het door Trump gestarte vredesoverleg over de oorlog in Oekraïne uit het wereldnieuws. Wordt er eigenlijk nog gepraat over een wapenstilstand? We horen of lezen er niets meer over. Is het overleg mislukt of heeft Trump het schaakbord Oekraïne verlaten om zich te wijden aan zijn handelsoorlog?

Nieuws over de oorlog zelf druppelt nog steeds met mondjesmaat binnen. In grote lijnen komt het erop neer dat sprake is van een patstelling tussen de legers van Rusland en Oekraïne langs de 1000 km. lange frontlijn.

Ondanks het verlies van bijna een miljoen manschappen, dood of gewond, is het Rusland niet gelukt om de oostelijke provincies Dontesk, Luhansk,  Zaporizja (met de kerncentrale in handen van Rusland) en Cherson in zijn geheel in te nemen. 

Uitgaande van het tempo van veroveringen in de afgelopen twee jaar zal het waarschijnlijk nog een à twee jaar duren voordat het Russische leger de gehele provincie Donetsk bezet zal hebben! Aangezien Putin deze gebieden officieel al tot Russisch grondgebied heeft verklaard, mag men aannemen dat de verovering van die provincies nog steeds zijn belangrijkste doel is.

Maar of dat gaat lukken, is maar de vraag. Kan Rusland zich nog eens een een half miljoen of meer doden en gewonde soldaten permitteren? Kan het nog genoeg manschappen mobiliseren en kan Rusland nog genoeg oorlogsmaterieel produceren om de verliezen op het slagveld op te vangen?

We weten niet hoe en wat er besproken wordt binnen het Kremlin. Zijn er verborgen meningsverschillen onder de politieke elite van Rusland? De Russische bevolking lijkt op de klassieke KGB/FSB manier te zijn lam geslagen met onderdrukking en intimidatie van iedereen en alleman die ook maar een spoortje kritiek heeft op de Speciale Militaire Operatie zoals de oorlog in Rusland nog altijd heet.

Duidelijk is in ieder geval dat de verovering van heel Oekraïne zoals in het oorspronkelijke plan voorzien, niet meer mogelijk is. Daarvoor is Oekraïne te sterk. Daarom heeft Putin de aandacht verlegd naar de veroveringen van de vier provincies en de Krim. Zou dat genoeg zijn om een wapenstilstand te sluiten? 

Misschien wel als daar niet Europa was tussen gekomen met zijn “Coalition of the Willing” van landen die bereid zijn om troepen in Oekraïne te stationeren als garantie voor de wapenstilstand en als afschrikking voor Putin om niet opnieuw te beginnen.

Met de “Coalition of te Willing” heeft Europa niet alleen een voet tussen de deur gezet van de VS en Rusland maar ook Rusland duidelijk gemaakt dat Oekraïne  binnen de Europese invloedssfeer blijft.

Dat is tegen het zere been van Putin. Met de komst van Europese troepen naar Oekraïne staat het vrije en democratische Europa nog dichter bij de Russische grens dan voor de Russische inval in Oekraïne. Dan is hij nog verder van huis dan voordat hij zijn speciale operatie begon!

Vandaar zijn bijkomende eisen; geen Europese troepen in Oekraïne tijdens de wapenstilstand en daarna, een halvering of zo van het Oekraïne’s leger en een neutraal Oekraïne. Daarmee denkt hij het land min of meer in zijn invloedssfeer te kunnen houden en als het nodig mocht zijn het oorlogsvuurtje weer opstoken.

Dat willen Oekraïne en Europa niet en dus zit de boel muurvast. Trump kan ook niet even bellen naar Europa en zeggen dat ze geen troepen mogen stationeren in Oekraïne. Dus Trump zit ook vast.

Er zit voor Rusland daarom niets anders op dan in arren moede verder te vechten tot Oekraïne en Europa zijn uitgeput en bereid zijn de door hem gewenste concessies te doen.

Natuurlijk, hij had liever in ouderwetse Sovjetstijl Kiev ingenomen en het hele land bezet maar dat zit er niet meer in dus is dit zijn tweede optie, een optie die zolang Oekraïne met hulp van Europa oorlog kan voeren, ook wel eens uit het zicht kan raken. 

Trump kan ook niets meer voor hem doen omdat ook hij de controle kwijt is dank zij de Europese opstelling van met name het driemanschap Starmer, Macron en Mersch. Europa is sterker dan Trump en Putin dachten.

.....en dan is er nog de olieprijs

"De Russische economie is sterk afhankelijk van olie-inkomsten, die ongeveer 30% van de totale staatsbegroting uitmaken.

Nu de oorlog in Oekraïne voortduurt, heeft het Kremlin de defensie-uitgaven enorm verhoogd en werd 32% van de begrotingsuitgaven voor 2025 toegewezen aan het leger en de oorlogsmachine in Oekraïne.

Maar er is een probleem: bij het opstellen van de begroting voor 2025 ging het Kremlin uit van een olieprijs van $ 70 per vat. Maar op 7 april daalde de prijs van Russische Oeralolie naar een dieptepunt in 21 maanden van $ 51,54 per vat in de Baltische havenstad Primorsk, aldus Argus Media.

"Als de gemiddelde prijs gedurende het jaar lager ligt (dan $ 70 per vat), zal Rusland minder geld te verdienen en uit te geven hebben, vooral om de groeiende kosten te dekken die verband houden met illegale acties tegen Oekraïne", vertelde Wojciech Jakobik, een energieanalist uit Warschau, aan de Kyiv Independent.

"Het Russische Nationale Welvaartsfonds zou sneller uitgeput raken en Rusland zou sneller een wapenstilstand nodig hebben", voegde hij toe." (The Kyiv Independent, 9 april 2025)