Posts tonen met het label teotihuacan. Alle posts tonen
Posts tonen met het label teotihuacan. Alle posts tonen

vrijdag 7 november 2025

62. MEXICAANSE VERTELLINGEN. DE ZONNEPIRAMIDE

 

Reconstructie van de stad Teotihuacan gezien vanaf het westelijke plein met aan de horizon de Zonnepiramide. (Anxo Miján Maroño)

Frida loopt peinzend naar David. Trotski wil zijn strijd voor en wereldrevolutie vanuit Mexico voortzetten en daarmee tegen Stalin ingaan? Heeft dat zin en moet de Mexicaanse communistische partij zich daarvoor lenen, zo vraagt ze zich bezorgd af? 


Krijgen ze dan ook geen problemen met Stalin. Die zal niet graag horen dat de Mexicaanse communisten onder leiding van Trotski zijn positie in Rusland als zijnde een nationalist en geen communist, zeker niet op prijs stellen. Daarmee komt de partij in een moeilijk parket te zitten.


Ze deelt haar zorgen over Trotski en de partij met David. Die is het maar haar eens. De partij kan zich geen conflict veroorloven met Stalin. Voorlopig kunnen ze diens steun voor hun revolutie, hoe gering ook, goed gebruiken. De partij is nog te zwak om op eigen benen te kunnen staan. 


Ondertussen hebben Trotski en zijn vrouw Frida en David ingehaald. Zij aan zij lopen ze verder. Trotski kletst maar door over de Azteken, de bouw van de piramides, de stad, de erediensten en de mensenoffers. Hij lijkt er door geobsedeerd. 


Het zal toch niet voor de eerste keer in zijn leven zijn dat hij wordt geconfronteerd met de oude geschiedenis? In Europa staan toch ook grootse getuigen van de Griekse en Romeinse geschiedenis. Is ook niet de Bijbel het relaas van een lange geschiedenis van joden met goden? 


In een opwelling daagt Frida hem uit om met haar de piramide te beklimmen. Ze beseft dat het haar veel pijn en moeite zal kosten maar dat hoort bij het leven. Een leven zonder pijn is geen leven. Trotski kijkt hij verrast en verbaasd aan. Om hem aan te moedigen fluistert ze in zijn oor dat zij daarboven met hem wil vrijen. Als het aan haar ligt, wekt ze daarboven nieuw leven op onder het toeziend oog van de goden.


Trotski die toch al geneigd is om op uitdagingen in te gaan, zeker als ze van een vrouw komen, loopt meteen naar de voet van de piramide. Dat zijn vrouw probeert hem aan zijn arm tegen te houden, overtuigt hem nog meer om door te zetten, met of zonder belofte van een vrijpartij met Frida.


Je ziet het niet zo meteen als je beneden aan de voet van de piramide staat maar de treden zijn behoorlijk hoog. De beklimming valt behoorlijk tegen. Het vergt meer inspanning dan hij had gedacht. De ijle lucht op deze hoogte speelt ook een rol. De piramides liggen ruim 2000 meter boven zeeniveau. Ze passen hun tempo aan en lopen als vertraagd in hun beweging naar boven.


Op het eerste plateau aangekomen hebben ze al een prachtig uitzicht over de stad met aan beide zijden van de straat de ruïnes en rechts het grote plein met de Maan piramide. Beiden raken nog meer onder de indruk van het zogenaamd primitieve volk dat dit tot stand heeft gebracht. Wat je er ook van vindt, ze moeten zich gesteund en geleid hebben gevoeld door reuzenkrachten, als het ware goddelijke krachten, anders zouden ze dit nooit hebben kunnen bouwen.


vrijdag 31 oktober 2025

61. MEXICAANSE VERTELLINGEN. DE DAG VAN DE DODEN

Ook Frida Kahlo was bezig met de dood zoals blijkt uit deze tekening. Het schilderij is te koop aangeboden op een veiling bij Bremo Auctions in Charlottesville, Noord America in augustus 2018 onder lotnummer 190 met de volgende beschrijving: "Frida Kahlo (Mexico, 1907 - 1954) unframed drawing signed titled and dated to top "Frida Kahlo Dia de Muertos Mexico, 1938" and measuring 14" in height with width of 11". Executed in rich autumn toned hues and complete with certificate of authenticity/letter of provenance by Ruth Alvarado Rivera, please see photographs. (Bidsquare) 


De verkopers druipen een voor een af. Ze beseffen dat er niks meer te verdienen valt. Ze zwerven uit over het immense terrein. Het gezelschap besluit onder leiding van Frida om in de richting van de zonnepiramide te lopen.


Hoe dichterbij je komt, hoe indrukwekkender de piramide met de omliggende ruïnes wordt. De stad is gebouwd aan de breed aangelegde straat en moet eens van een indrukwekkende allure zijn geweest zoals nu Reforma of Insurgentes in het centrum van Mexico Stad. 


Er moeten duizenden mensen gewoond hebben die allemaal moesten eten en drinken. Er zal iets van een markt geweest zijn waar de inwoners voedsel en andere levensbenodigdheden konden kopen. Het moet een goed georganiseerde stad zijn geweest met regelmatige levering van voedsel en gewassen uit de omgeving van de stad. 


Trotski vraagt of het net als de Egyptische piramides reusachtig  graftombes zijn ook al is dat geen afdoende Als het graftombes zijn waarom dan van dit formaat want de inspanning om dit soort piramides te bouwen moet enorm geweest zijn. Daar is waarschijnlijk tientallen jaren door honderden of misschien wel duizenden mensen, waarschijnlijk ook slaven, aan gewerkt. 


Volgens Frida is daar weinig over bekend. Er zijn tot nu toe geen koningsgraven in gevonden. Misschien zijn ze zo hoog om zo dicht mogelijk bij de goden daarboven in het hemelgewelf te komen zodat ze de erediensten en offers goed konden zien. 


Er werden  daar, boven op het topje van de piramide mensenoffers gebracht, het grootste offer dat je de goden kunt aanbieden om ze gunstig te stemmen. Leven en dood kwamen samen onder het alziend oog van Tlaloc en alle andere goden. De dood van de een, betekende leven voor de ander, althans dat dachten en hoopten de inwoners van  de stad. 


Zo’n offerritueel moet een huiveringwekkend schouwspel zijn geweest, een theater van de dood begeleid door wie weet gezang en muziekspel gebracht door priesters in indrukwekkende gewaden en met ontzagwekkende hoofdtooien op. Alleen al bij die gedachte  gaat een mens huiveren van angst en vrees. 


Door de enorme omvang en hoogte van de piramide moeten de mensen zich nog nietiger gevoeld hebben dan ze al zijn, onderworpen aan goddelijke machten en onbegrijpelijke natuurkrachten die hij alleen met hulp van de goden kan beheersen. 


Trotski is nieuwsgierig wat Frida ervan vindt. Die haalt haar schouders op. De doodscultus is nooit weg geweest uit Mexico. Zelfs het rigoreuze optreden van de Spanjaarden en hun katholicisme hebben daar geen eind aan kunnen maken. Integendeel, misschien hebben ze het wel nieuw leven ingeblazen met hun gekruisigde Christus, naast het zwaard het symbool van hun kruistochten.


De oude Mexicaanse doodscultus heeft zich verenigd met de katholieke feestdag van Allerzielen. Op 1 november wordt de Dag van de Doden ( el Dia de los Muertos) gevierd. Op die dag omarmt men de dood als vanzelfsprekend, met spot maar ook met verering, als om mee te lachen maar ook om te vrezen. 


"We leven nog altijd in de tijd van het primitieve geloof, het geloof in goden en lotsbestemming, maar daar zal eens een einde aan komen", aldus Frida. "Eens zullen de mensen hun lot volledig zelf in handen hebben. Ze zullen voortaan hun eigen goden zijn. Er zal geen God meer nodig zijn om hun bestaan te verklaren en hun lot te bepalen. De mensen zijn goden geworden. Dat zal het einde van de geschiedenis zijn en het begin van de glorie van de mensheid. Tot die tijd aanbreekt moeten wij als communisten de geschiedenis op weg helpen."


Trotski is verbaasd over en tegelijk blij met haar rotsvaste geloof in het communisme als de weg naar bevrijding van de mensheid. Hij vraagt haar of zij net als hijzelf gelooft dat die strijd wereldwijd en permanent gevoerd moet worden en niet zoals zijn grote tegenstrever en intussen doodsvijand Stalin beweert, dat communisme in een land kan worden gevestigd.


Daar heeft Frida nog niet over nagedacht. Het communisme is voor haar vanzelfsprekend universeel. Hoe zou het zich anders in Mexico en andere landen kunnen vestigen? 


Nou, daar denkt Stalin heel anders over, vindt Trotski. Die vindt uiteindelijk ook dat het communisme universeel is maar alle inspanningen moeten nu eerst gericht zijn op de vestiging van het communisme in Rusland. De wereldwijde revolutie moet volgens Stalin even wachten. Dat nu, zo benadrukt Trotski, is verraad aan de wereldrevolutie waartoe Marx heeft opgeroepen. 


Maar Frida is in zulke details niet geïnteresseerd. Zij volgt het grote verhaal van de geschiedenis van de mensheid en die is onverbiddelijk op weg naar de algehele bevrijding van het mensdom en of die nu in Rusland begint of ergens anders, dat maakt toch niet uit? Als het maar begint!



vrijdag 24 oktober 2025

60. MEXICAANSE VERTELLINGEN. MEXICAANSE GODEN

Veel Mexicanen zijn tot op de dag van vandaag diep gelovig. Geknield belijden ze hun geloof in de Heilige Maagd Maria van Guadelupe. (foto:1975)


Al van ver komt Trotski onder de indruk van de piramides. Wie heeft zoiets groots maar ook meteen zoiets zinloos kunnen bouwen? Piramides zijn net tempels en kerken, ze dienen nergens voor behalve om de mensen op de knieën te krijgen voor goden en priesters, de wereldse dienaren van goden.


Frida haalt haar schouders op. Dat weet zij ook wel maar wat moet je met die vaststelling? Heel Mexico is diep gelovig en overtuigd rooms katholiek. Hun allergrootste heilige is de Heilige Maagd Maria en uiteraard haar zoon Jezus Christus die gestorven is aan het kruis.


Voor elke Mexicaan, ook voor hen die niet kunnen of willen geloven, is de magie van hogere machten onontbeerlijk. Waar anders haal je houvast vandaan? Nee, zonder geloof vaart niemand wel in dit miserabele aardse leven. Wie kan een normaal leven leiden zonder ergens in te geloven?


Frida zelf gelooft niet en bidt niet maar ze weet ook dat het geen zin heeft om zich druk te maken over het geloof van mensen. Als de Azteken en hun voorouders al zulke indrukwekkende piramides bouwden om de goden te vereren wat kun je dan verwachten van hun nazaten? Dat ze ongelovig zullen worden en elk vooruitzicht op een mooier en beter leven na hun aardse ellende verliezen?


Nee, dat niets is niks voor de Mexicanen. Ze mogen twijfelen, zich laten gaan in drank of misdadiger worden, roven en moorden, maar de heilige Maria en haar lijdende Zoon Jezus zullen ze altijd vereren. Hebben beiden niet geleden zoals zij zelf tot op de dag van vandaag lijden? Maria en Jezus delen het leed van alle mensen, vooral dat van arme sloebers.


Ze stappen uit tussen de verkopers die haastig zijn toegerend toen ze aan kwamen gereden. Ze krijgen allerlei snuisterijen onder hun neus gedrukt voor een special prijs. Kleine beeldjes van onyx, vulkanisch glas waar de rijkdom van de stad ooit op was gebouwd, fluitjes van klei, kleine piramidetjes van steen, de gevederde slang en natuurlijk beeldjes van de madonna met de kleuren van de Mexicaanse vlag. 


De verzamelde armoezaaiers proberen iets te verdienen aan het sjieke gezelschap maar dan hebben ze zich misrekend aan Trotski. Die roept in een mengelmoes van Russisch, Engels en zowaar een beetje Spaans dat ze moeten ophoepelen, dat ze in de weg staan en dat hij niks wil kopen.


De meute verkopers verstaat er niks van maar begrijpen hem wel. Toch blijven ze onvermoeibaar aandringen. Het is het enige wat ze kunnen doen om iets te verdienen om te overleven. Als ze bij elke tegenstand opgeven, gaan ze ’s avonds met honger naar bed en dat is nog erger dan een schreeuwende Trotski.


Frida en David beseffen dat. De enige manier om de groep te kalmeren is om wat te kopen, hoe klein en onbetekenend ook. Frida is de eerste die onderhandelt over een Mariabeeldje van een paar peso. De verkoper is een klein meisje dat zich amper staande kan houden in de steeds weer opdringende verkopers. Dat is ook de reden waarom Frida besluit bij haar te kopen.


Bovendien is zijzelf niet ook een beetje een Maria? Weliswaar geen maagdelijk maar wel een die haar kind heeft verloren nog voordat het geboren is? Ze heeft geen idee wie of wat daar de oorzaak van is, net zo min als waaraan ze het tramongeluk heeft te danken dat haar hele leven tekent, maar ze is sterk genoeg om met dat opgelegde lot te leven. Daar heeft ze geen Mariabeeldje voor nodig maar het meisje wel de paar peso’s die ze er mee verdient.


David koopt een fluitje. Niet om het te gebruiken maar omdat het gemakkelijk in zijn broekzak past. Dan is hij er meteen vanaf, net als van de verkoper die nu ergens anders zijn geluk gaat proberen.  

vrijdag 17 oktober 2025

59. MEXICAANSE VERTELLINGEN. LIEFDESGELUK

 

Frida Kahlo poseert met haar gipsen korset waarop ze liggend in bed met behulp van een spiegel een ongeboren kind met daarboven de rode hamer en sikkel, symbolen van de communistische revolutie, heeft geschilderd.

Voor Frida is Lev Trotski een gedroomde combinatie van communisme en passie, politiek en liefde ineen. Ze is niet te stuiten, wat anderen ook zeggen en denken. Diego is niet op het feestje en David mag toekijken, maar moet zijn mond houden.


Dat doet hij ook braaf. Net als Lev die verrast wordt door zoveel passie dat hij er ondersteboven van raakt. Precies zoals zijn vrouw al had gedacht. Voor Lev is liefde een aangename bijkomstigheid, revolutie hoofdzaak. Vrijerij is een mooie maar kortstondige afleiding voor lichaam en geest. Met revolutie maak je geschiedenis en wat hem betreft de toekomst van de hele mensheid.


Frida daarentegen leeft in het vuur van het moment. Ze hoeft geen geschiedenis te maken, die komt vanzelf. Waar ze wel geschiedenis mee wil maken, is moeder worden. Ze wil de totale ervaring, die van de lichamelijk liefde en lust maar ook die van de barensweeën waarmee je een kind op de wereld zet. 


Iets mooiers en groters dan dat is er volgens haar niet. Daar kan geen muurschildering van David of Diego tegenop. Haar diepste passie is en blijft vrouw te zijn en moeder. Tot nu toe heeft geen van haar minnaars haar een kind kunnen geven. Ze is een keer zwanger geworden, notabene van haar eerste grote liefde Diego, maar dat is geëindigd in een miskraam.


Maar ze geeft de moed niet op. Integendeel, ondanks de altijd durende pijn in haar rug, blijft ze geloven in wat zij intussen liefdesgeluk (la suerte del amor) noemt. Misschien dat Lev dat haar zou kunnen geven? Misschien een overmoedige gedachte maar waarom niet?


Frida beleeft onstuimige nachten waarin ze zich een vrouw voelt die de hele wereld aan kan. Lev voelt zich in het bed van Frida even bevrijd van zijn doodsangsten die aangewakkerd worden door de bedreigingen van zijn voormalige kameraard Stalin.


Overdag leven ze elk hun eigen leven. Frida schildert en bezoekt vrienden. Lev werkt aan een boek over de wereldrevolutie en een biografie over zijn leven als communist met als apotheose zijn leiderschap over het Rode Leger.


In die uitgelaten dagen vol liefdesromantiek nodigt Frida het echtpaar uit om met haar en David de wereldberoemde piramide-stad Teotihuacan te bezoeken. Daar heeft het echtpaar wel zin in, per slot van rekening hebben ze nog maar weinig van Mexico gezien. De piramide-stad lijkt hun een goed begin om het andere Mexico te leren kennen.


De stad ligt op ongeveer twee uur rijden ten noorden van Mexico-stad en gemakkelijk te bereiken via Avenida Insurgentes. De twee grote piramides kun je al van ver zien liggen.