Posts tonen met het label het cda. Alle posts tonen
Posts tonen met het label het cda. Alle posts tonen

donderdag 25 juli 2024

8. HOE ZIT DAT IN OSS? OPRICHTING CDA EN POLITIEKE PARTIJ RADIKALEN




Niet alleen de KVP verliest stemmen in Oss en landelijk. De electorale neergang treft ook de andere twee christelijke partijen; de Anti-Revolutionaire ARP en de Christelijk Historische Unie CHU, zij het in iets mindere mate. Zij voelen als het ware de nieuwe anti-confessionele tegenwind die door D66 een nieuwe impuls heeft gekregen uit liberale hoek.


Ze besluiten daarop eensgezind een dam op te werpen tegen de “ont-christelijking” (deconfessionalisering) van de Nederlandse politiek en nemen zich voor te gaan samenwerken. Die samenwerking moet uitmonden in een fusie tot een algemeen christelijke partij, het Christelijk Democratisch Appel CDA.



“Het CDA is opgericht op 11 oktober 1980. Hier is een langdurig proces van overleg tussen KVP, CHU en ARP aan vooraf gegaan. De drie partijen hebben lange tijd zelfstandig gefunctioneerd. Eind jaren zestig van de vorige eeuw veranderden de maatschappelijke omstandigheden echter zodanig, dat samenwerking tussen de drie christelijke partijen wenselijk werd. De eerste officiële bespreking tussen hen vond plaats in 1967. Dertien jaar later werd dit afgerond met de totstandkoming van het CDA. Een belangrijke bindende factor tussen de partijen was de wens van veel katholieken en protestanten voor een partij, waar een uitdrukkelijk verband was tussen het christelijke geloof en politiek handelen.” (CDA Gedachtegoed Geschiedenis)  

Die samenwerking had het min of meer onverwachte gevolg dat de linkervleugel van de KVP er geen vrede mee heeft. Zij beschouwt de samenwerking met uitzicht op een fusie als een vereniging van behoudende, conservatieve krachten. Zij besloten uiteindelijk tot de oprichting van de Politieke Partij Radikalen PPR.



“De partij ontstond in 1968 als afsplitsing van de KVP. In de KVP had zich een groep 'radicalen' gevormd, die tegen voortzetting van de centrumrechtse coalitie van KVP, ARP, CHU  en VVD  in het kabinet-De Jong  was. Samen met de 'spijtstemmers' binnen de ARP en CHU vormden zij de 'Américaingroep', vernoemd naar de bijeenkomsten in hotel Américain te Amsterdam.Directe aanleiding voor de afsplitsing was een televisie-uitzending waarin de fractievoorzitters van ARP, CHU en KVP hun samenwerking bekrachtigden. De uitgetreden KVP-radicalen richtten de PPR op, waarbij zich enkele uitgetreden leden van de ARP voegden.” (Politieke Partij Radikalen) 


 

De PPR rekent zich tot progressieve partijen samen met PvdA en D66. 


“De oprichters van de PPR noemden zich christen-radicalen, maar wilden daarmee geen ideologie aanduiden. Zij wezen een directe koppeling van geloof en politiek af en stelden geen beginselprogramma op. Ook in verkiezingsprogramma's voerden niet ideologie, maar actuele thema's de boventoon. Bij de oprichting van de partij was besloten het woord 'christelijk' uit de naam weg te laten, ook om gelijkgestemde niet-christenen aan te kunnen trekken. In de loop der jaren raakte de christelijke inslag op de achtergrond en werd de PPR meer een progressieve partij.Onder leiding van De Gaay Fortman jr. richtte de PPR zich op ontwikkelingssamenwerking, milieu, ontwapening en een democratische economie.” (Politieke Partij Radikalen)


De PPR doet in 1971 voor het eerst mee aan de landelijke verkiezingen. In Oss komt de PPR niet zo goed uit de verf als toen D66 voor de eerste keer meedeed. Het blijft in Oss en landelijk bij ongeveer 2 % van de stemmen ofwel 2 zetels in het parlement.


Dat verandert bij de verkiezingen in 1972. Dan krijgt de partij landelijk bijna 5% en in Oss zelfs 6% van de stemmen. Dat alles had o.a. te maken met het progressieve schaduwkabinet -Den Uyl. 


“Het idee om voor de verkiezingen een schaduwkabinet naar Brits model samen te stellen, waarbij politici van de oppositie een alternatieve ministerraad vormen, was afkomstig van PvdA-politicus Ed van Thijn. Deze uiting van progressieve samenwerking in Nederland in de jaren zeventig gold alleen tijdens de verkiezingscampagne. Toen op 6 juli 1971 het kabinet-Biesheuvel I aantrad, waarin de progressieve partijen niet vertegenwoordigd waren, formeerden de oppositiepartijen een schaduwkabinet naar het voorbeeld van het Britse Lagerhuis. Ook voor de Tweede Kamerverkiezingen van 1972 vormden de drie partijen een schaduwkabinet. Ook hiervan was de duur beperkt tot de verkiezingscampagne. Het bestond uit 16 posten (10 voor de PvdA, 4 voor D'66 en 2 voor de PPR).” (Schaduwkabinet- den Uyl) 

Het jaar 1972 is het jaar waarin de KVP in Oss niet meer verder komt dan 35% van de stemmen. De PvdA daarentegen komt voor het eerst weer sinds 1956 boven de twintig procent, D66 5% en PPR 6%.


De PvdA wordt de grootste partij met 43 zetels in het parlement. D66 haalt 6 zetels en de PPR 7. Dat zijn niet genoeg zetels voor een meerderheidskabinet. Er volgt een zeer moeizame kabinetsformatie met de 3 confessionele partijen KVP, AR en CHU. Na verloop van tijd komt het eerste en enige Kabinet den Uyl I tot stand, het meest progressieve kabinet ooit zo wordt beweerd. 





maandag 21 april 2014

HET CDA

Berg en Terblijt, 7 maart 2014. Weer een foto van petrus.

Het CDA is voer voor politicologen en andere belangstellenden voor politiek in de lage landen. Tijdens de NOS verkiezingsshow rond de gemeenteraadsverkiezingen was het CDA een ondergeschoven kind. Het was immers de avond van de dramatische winst van D66 en het even dramatische verlies van de PvdA. Niet zo verwonderlijk, die 2 partijen zijn communicerende vaten: beide liberaal en beide sociaal. Wat de een verliest, wint de ander. Pechtold ligt beter in de markt bij the Urban Young Professionals dan ex-Greenpeace actievoerder Samsom.

Die had trouwens nooit maar dan ook nooit alleen in een coalitie met de VVD mogen gaan zitten. Een politiek strategische fout van jewelste, zeker voor een voormalige beginselpartij als de PvdA. En dan ook nog een een zogenaamde 'uitruil coalitie'. Hoe verzin je het, alsof politiek een spelletje monopolie is: geef mij maar de Kalverstraat dan krijg jij Lange Poten en De Brink van mij. Zo'n 'uitruil coalitie' is een aanfluiting voor iedereen die vindt dat politiek vanuit een visie op land en volk moet worden bedreven. Pechtold en de 2 Christelijke Partijen krijgen dat nu wel voor elkaar en daar winnen ze stemmen mee. Ze blijken ergens voor te staan.

De 2 regeringspartijen verliezen omdat ze nergens voor staan. Premier Rutte heeft dat trouwens zelf toegegeven. Niet zo lang geleden vertelde hij trots geen last te hebben van een visie. Dat is maar een sta-in-de-weg voor een CEO van Nederland. Zo ver zijn ze al gezonken bij de VVD. Nederland als een grote onderneming met kleine en grote bazen, werknemers van allerlei soort en vervelende kostenposten. Over visie gesproken. Waarom zijn die 2 verliezende bazen overigens niet direct afgetreden na hun verlies? OK, het waren gemeenteraadsverkiezingen en geen parlementsverkiezingen maar de boodschap van de kiezer was toch duidelijk? In Frankrijk verving President Hollande na de door zijn partij verloren gemeenteraadsverkiezingen zijn hele kabinet tot en met de premier.

Maar de grote verrassing was natuurlijk het CDA. Men moest toegeven dat de peilingen het helemaal verkeerd hadden gezien. Maar is dat zo? Was en is hier niet nog altijd de wens de vader van de gedachten? In een geseculariseerd Nederland hoort toch geen grote Christelijke partij meer te bestaan? Twee en desnoods 3 kleintjes mag nog wel, voor de achterblijvers. Geloven is immers voor de dommen. Dat de secularisering van Nederland er toe heeft geleid dat het land geestelijk nog platter is geworden dan welk ander Europees land, hoort bij de vooruitgang. Daar moeten we mee leren leven. Daar hebben we TV zenders voor, voetbal, schaatsen en kunsttempels.

Vanwaar die persistentie van het CDA? De Volkskrant redactie moest het laatst in een grote krantenkop toegeven: “CDA bijna even vaak in coalitie als lokale partij”. Ik citeer: “De christen-democraten komen in bijna evenveel colleges als de grote winnaar van de gemeenteraadsverkiezingen, de lokale partijen, blijkt uit Volkskrant-onderzoek. Het CDA is de grote winnaar aan het worden van de onderhandelingen over de gemeentebesturen voor de komende jaren. De partij moet het in de Tweede Kamer doen met slechts 13 zetels, maar neemt plaats in ruim tweederde van de gemeentelijke coalities. Voor de PvdA dreunt de nederlaag bij de gemeenteraadsverkiezingen na: de partij komt in minder dan eenderde van de colleges. De afgelopen vier jaar zat de PvdA in de helft van alle colleges van B&W.”(17 april 2014)
Zitten de wortels van het CDA dan toch dieper dan men had gedacht? Ik vrees en denk van wel. En dan te weten dat de gemeenten straks meer zeggenschap krijgen over meer beleidsterreinen en dus ook over meer geld beschikken, wat betekent dat het CDA meer macht en invloed gaat krijgen. Zouden onze vooruitstrevende politici zonder visie daar wel eens ooit over nagedacht hebben? Ik vrees en denk van niet.


Uit de bovenstaande grafiek (overgenomen van NRC) blijkt hoe groot de rol  van te CDA in de gemeentepolitiek is. Op de eerste plaats staan de Lokale Partijen als initiatiefnemers van coalities. Daarna volgt het CDA. De volgende klassieke volkspartij VVD staat op de vierde plaats en de PvdA pas op de zesde plaats, nog onder de SP. 


Vanwaar die CDA wortels in de lokale gemeenschappen? De Volkskrant noemt op zijn minst een van de oorzaken. Het CDA “heeft 'subsidiariteit' in de genen zitten; de verantwoordelijkheid moet op het laagst mogelijk niveau worden neergelegd.” Een leerstellige opvatting van het CDA die uitgaat van het beginsel dat de burger vertrouwd moet worden en dat is meer dan wat andere Haagse partijen vinden. En och ja in hetzelfde artikel stelt de VK vast dat lokaal de combinatie PvdA-VVD maar weinig voorkomt. Toch iets om over na te denken bij de PvdA en de VVD.