BRIEF AAN EEN CANADESE VRIEND, 12 AUGUSTUS 2025

 

Metselrobot

Dear Old Chap, 

De aanspreekvorm "dear old chap" hoorde ik laatst  in een aflevering van een TV serie over de beroemde detective Poirot, bekend van de verhalen van Agatha Christie, een scherpe waarneemster van de Engelse samenleving. Ik heb te weinig ervaring met Britten om de gevoelswaarde te kunnen inschatten van de uitdrukking maar het lijkt me informeel en vertrouwelijk in de betere kringen van Engeland. De aanspreekvorm zou dus ook van toepassing kunnen zijn op onze briefwisseling, een gedachtenwisseling tussen twee heren, of overdrijf ik nu?

Over heren gesproken, dat herinnert mij aan de aanspreektitel "amice" Die komt namelijk voor in de verhalen over Heer Bommel en Tom Poes. Bommel is een Heer van stand voor wie geld geen rol speelt.  Zijn buurman is een aansteller van een haan van adel, Cantecleer genaamd die in een protserig kasteel woont en hoog van de toren kakelt.  Bij gelegenheid spreekt hij Bommel neerbuigend en spottend aan met "amice". 

Het gekke is dat ik indertijd in een briefwisseling ook met amice werd aangesproken door de minister van Buitenlandse Zaken. Ik ben er toen vanuit gegaan, gezien ook de inhoud van de brieven, dat het een hogere vorm van vriendelijkheid en welwillendheid was. 

De wet van Frankenstein die zegt dat daar waar een mens vervangen kan worden door een robot dat ook zal gebeuren, krijgt met AI nieuwe impulsen. Er wordt al druk gesproken over de inzet van robots in zorginstellingen en bedrijven. 

Ik zag laatst op TV een metselrobot. Hij is nog niet zo snel als een echte metselaar. Die metselt 600 stenen per uur, de robot de helft. Volgens de robotmaster zal hij de toekomst net zo snel kunnen metselen als een echte metselaar. De Frankensteinisering van de maatschappij is niet meer te stoppen, zo vrees ik.

Onlangs was ik bij de apotheek voor mijn driemaandelijkse voorraad pillen. Ook daar slaat de Frankensteinisering toe. Als enige klant in de winkel, moest ik me melden bij de robot voor een nummertje. Daarna was het wachten tot ik opgeroepen werd. De laatste keer hoefde ik zelfs de winkel niet meer in. Ik moest met een per email toegezonden code, een automaat aan de buitenmuur activeren waarna ik na enige tijd het pakket uit de automaat kon halen. Gezellig is anders. Je zult zien dat de medewerkers straks toch klagen over stress en werkdruk. Dat krijg je als je uitsluitend nog maar robots en automaten om je heen hebt. Daarmee wordt het werk niet aangenamer.

In Nederland geldt dat je na je zeventigste jaar bij een aanvraag tot verlenging van je rijbewijs, medisch gekeurd moet worden. Die verlenging moet om de  5 jaar. Je kunt bij wijze van spreken blind, kreupel en dementerend zijn zolang je maar geen verlenging nodig hebt. 

Eens komt de dag dat je het niet meer krijgt en dan ben je inderdaad afhankelijk van anderen voor van alles en nog wat. Sommige mensen zitten daar niet mee, die gaan over tot online winkelen. Maar in jouw geval kan dat niet omdat jij de worteltjes met eigen ogen in de winkel wilt zien, alvorens ze op te eten. Ik vind dat een daad van barmhartigheid tegenover de natuur, tegenover de worteltjes dan toch. Wij houden ook niet van on-line winkelen. Soms heb je iets nodig wat niet meer in de winkel verkocht wordt. Dan moet het maar on-line maar met tegenzin.

Sinds we uit de kinderen zijn, kan ik het onderwijsstelsel niet meer volgen. Ze zeggen dat het verbeterd is in het kader van de kansengelijkheid maar onderzoeken wijzen elk jaar uit dat het lezen bij jongeren hard achteruit gaat, net als rekenen. Met alle inspanningen, miljoenen extra geld en allerlei nieuwe voorzieningen lukt het niet om de jongeren fatsoenlijk te leren lezen en rekenen. Er is iets rot in het onderwijs maar wat, schijnt niemand te weten. 

Eerst hadden we kinderarbeid, toen kindsoldaten in Afrika en nu hebben we in Nederland en België jongeren die in opdracht van de drugsmaffia een lading drugs uit containers in de haven van Rotterdam halen, meestal containers uit Latijns Amerika. De drugs worden meegesmokkeld in allerlei goederen, zelfs in bananen en koffie. Er vallen nu doden onder deze jongeren omdat ze onderling ruzie krijgen of omdat de drugs niet naar behoren worden afgeleverd. 

Nu zijn we in afwachting wat Trump in Alaska gaat bekokstoven met Poetin. De vrees is dat Trump land van Oekraine gaat weggeven om zijn gewenste "vrede" te krijgen en daarna de Nobelprijs voor de vrede. Europese leiders hebben alles op alles gezet om dit te voorkomen maar of dat gaat lukken?

Als Navo-man Rutte ook al spreekt over landruil voor vrede dan moeten we het ergste vrezen. Rutte heeft zich ontpopt als een ideale spreekpop van Trump. Laten we hopen dat het zover niet gaat komen. Het zou een ramp zijn als de agressie van Putin op deze manier beloond wordt.

De Gaza oorlog drijft veel vooral linkse Nederlanders tot wanhoop. Zij willen dat Nederland alles doet om de oorlog te stoppen en de humanitaire situatie te verbeteren. Maar Nederland en zelfs Europa beschikken over onvoldoende machtsmiddelen om Israel zwaar onder druk te zetten. 

Dat is de prijs die Europa betaalt voor de koers die het na de val van de muur heeft gevolgd: nooit meer macht uit de loop van het geweer maar vertrouwen op de internationale orde en internationaal recht waaronder mensenrechten. Dat is natuurlijk een mooi streven maar ver van de realiteit zoals we zien in de Gaza strook, in Oekraïne en in Sudan.

Wij bieden ondertussen het hoofd aan een officiële hittegolf met temperaturen boven de 30 graden. De hitte zal waarschijnlijk tot zaterdag in het land blijven. Voor ons betekent het rustig houden, geen fietsrondjes of inspannende bezigheden. 

Ik ben uitgenodigd voor een wereldcongres in Porto, Portugal in oktober. Ik beschouw het als een eer dat ik uitgenodigd ben. Ik ben benieuwd wie ik er ga ontmoeten, of er nog veel oude vrienden aanwezig zijn.

Veel groeten, sterkte en tot de volgende brief,

IS DE NOS ANTI - ISRAËL?

Geert Wilders op het NOS Journaal van 2 juni 2025. (foto: petrus)

Ik denk niet dat de journalisten van NOS enge linkse activisten zijn of dat ze Israël haten zoals Geert Wilders op X beweert. Ik denk dat ze naar eer en geweten proberen zo feitelijk mogelijk te zijn. Maar hoe doe je dat in een oorlog als in Gaza? Onafhankelijke journalisten komen er niet in.

NOS correspondenten kunnen er geen kijkje gaan nemen behalve onder begeleiding van het Israëlische leger. Dat kan wel eens een keer informatief zijn maar geeft nooit een compleet beeld.

Om toch een beeld te krijgen van de situatie maakt de NOS en ook de Vlaamse VRT gebruik van beelden die via internet uit Gaza worden verspreid en van medewerking van lokale journalisten. Die journalisten kun je gerust Hamas-activisten noemen. 

Hamas oefent sinds 2007, toen haar brigades een korte burgeroorlog tegen de Palestijnse Autoriteit van Abbas voerde, de absolute controle uit over de bevolking van Gaza. Wie afwijkt van de opvattingen van Hamas moet vrezen voor zijn leven.

Het kan dus niet anders of de beelden afkomstig uit de Gazastrook onderschrijven of steunen de opvattingen en de positie van Hamas. Alle journalisten in de Gazastrook zijn noodgedwongen Hamas propagandisten.

Die propaganda gaat tot aan het onwaarschijnlijke. Zo is het onwaarschijnlijk dat een moeder een broodmager kind toont zonder zelf tekenen van uithongering te tonen.

Onwaarschijnlijk is ook dat een willekeurige man geteisterd door honger kritiek heeft op voedseldroppings. Gekker nog, hij schijnt te weten dat daarmee slechts 30% van de bevolking wordt bereikt. Hoe kan hij dat weten in het door oorlog geteisterde chaotische Gaza?

De kritiek op voedseldroppings komt vermoedelijk rechtstreeks van Hamas. Op deze manier kan Hamas de voedseltoevoer voor haar strijders niet controleren. Hetzelfde geld voor de voedseltrucks die door de hongerende bevolking worden overvallen.

Voedsel is ontegenzeggelijk een wapen geworden in de oorlog. Israël weet maar al te goed dat Hamasstrijders dringend voedsel nodig hebben, willen ze de strijd tegen het Israëlische leger vol kunnen houden en tegelijk controle houden over de bevolking van Gaza. Hamas heeft baat bij goed georganiseerde distributie van voedsel want dan behoudt ze de controle .

Voedsel tot wapen maken, mensen tot aan de rand van de hongerdood duwen is onmenselijk. Als bezetter is Israel verantwoordelijk voor deze ontmenselijking en moet daar dus op aangesproken worden. Dat de druk op Israël wordt verhoogd om humanitaire hulp toe te laten, is dan ook volkomen terecht en heeft niets te maken met Israël haat.

Wat je wel kunt afvragen is hoe het mogelijk is geweest dat al decennialang door VN organisaties en internationale NGO’s massaal humanitaire hulp wordt verstrekt aan Gaza, zonder de dictatuur van Hamas aan de kaak te stellen.

Sterker nog, onder hun neuzen bouwde Hamas met hulp van Iran een terreurorganisatie op van vermoedelijk zo’n 30.000 strijders. Hebben ze daar nooit iets van gemerkt? Hebben zij zich nooit afgevraagd of zij met hun humanitaire hulp een onmenselijke dictatuur in stand hielden?

PALESTIJNS-JOODS CONFLICT, EEN KWESTIE VAN RIVALISEREND NATIONALISME.

 

Onderstaand artikel is een deel van een opiniestuk geschreven door Peter Rutland en gepubliceerd op de website van CNN. Rutland is professor aan de Wesleyan University en gespecialiseerd in  hedendaags nationalisme.

Hij pleit voor een echt debat over mogelijke oplossingen voor het conflict tussen Israël en de Palestijnen in plaats van over de ruggen van de Palestijnen en de Joden een links-rechtse cultuur oorlog uit te vechten. Amerika is het enige land met genoeg politiek gewicht om de oorlog te de-escaleren. 

“Hoewel de meeste Amerikanen Israël steunen, blijkt uit peilingen dat een meerderheid van de jonge Amerikanen, waaronder veel studenten, sympathiek staat tegenover de Palestijnse zaak. Voor hen is de Holocaust geschiedenis, terwijl ze de schrijnende dood van Palestijnen in realtime zien op hun sociale media.

Veel studenten wordt geleerd dat de Amerikaanse samenleving het product is van het ‘kolonialisme’ – een geschiedenis van verovering en uitbuiting. In dit simplistische kader is het lot van de Palestijnen slechts één voorbeeld van het bekende kwaad van het kolonialisme. Voor degenen die het conflict door deze lens zien, wordt de oprichting van Israël behandeld als het equivalent van de Europese kolonisatie van Amerika.

De oorlog in Gaza kan beter worden begrepen als een conflict tussen twee concurrerende nationalistische projecten dan als een geval van kolonialisme. Er zijn een aantal ongemakkelijke historische waarheden die het verhaal van het ‘kolonialisme’ compliceren.

Het is een conflict waarin beide partijen zichzelf – terecht – zien als een omstreden en bedreigde minderheid. De Palestijnen worden enorm overtroffen door de machtige Israëlische veiligheidstroepen, maar Israël leeft in de schaduw van de Holocaust en is met vijftig tegen één in de minderheid van zijn Arabische buren.

Aan de Palestijnse kant begint de geschiedenis met de Balfour-verklaring uit 1917, toen de Britse minister van Buitenlandse Zaken de Joden een thuisland in Palestina beloofde. Of ze gaan terug naar de stichting van Israël in 1948 en de nakba, de verdrijving van 750.000 Palestijnen.

Voor joden begint de geschiedenis niet in 1948 of 1917. Het zionisme was geen product van het Britse imperium. Het werd geboren in Wenen, Vilnius en Lviv. Het was een reactie op het besef dat er geen plaats was voor joden, geassimileerd of niet, in het Oostenrijkse en Russische rijk. Het woord pogrom komt uit het Russisch en kwam eind 19e eeuw in het Engels terecht met berichten over door de staat gesponsorde moord op Joden in het Russische rijk. Het woord genocide werd tijdens de Tweede Wereldoorlog bedacht door Raphael Lemkin, een Jood uit Galicië, waar in 1921 meer dan 100.000 Joden werden gedood bij pogroms.

De stichting van Israël moet ook worden gezien in de context van staatsopbouw en etnische zuivering in de hele regio. Naast de Palestijnen die uit Israël werden verdreven, werden er halverwege de 20e eeuw 900.000 Joden uit hun huizen in Arabische landen verdreven. Nog in 1991 werden 14.000 Ethiopische Joden, op de vlucht voor de hongersnood, geëvacueerd naar Israël. Egypte en Jordanië bezetten respectievelijk Gaza en de Westelijke Jordaanoever van 1948 tot 1967 en stonden onverschillig tegenover de rechten van de Palestijnen.

Een ander probleem met het verhaal van het ‘kolonialisme’ is dat het beide partijen als monolithische actoren behandelt, die respectievelijk de rol van kolonisator en slachtoffer spelen. In werkelijkheid bestaat er zowel in het Israëlische als in het Palestijnse kamp een diversiteit aan ideeën en belangen.

De tragedie van de afgelopen dertig jaar is dat gematigden aan beide kanten, die geïnteresseerd zijn in het sluiten van echte vrede, herhaaldelijk worden overvleugeld door radicalen die schreeuwen dat een compromis verraad betekent. Dit proces van ‘etnisch overbieden’ is terug te vinden in veel conflicten, van Bosnië tot Noord-Ierland.

Jarenlang heeft Netanyahu pogingen belemmerd om een compromisvrede met de Palestijnen te bereiken. Hij hielp Hamas feitelijk nadat de groep aan de macht kwam in Gaza, omdat dat betekende dat de Palestijnen verdeeld waren en geen vrede met Israël konden sluiten. Israël kan de veiligheid echter niet alleen met militaire middelen bereiken.

Hamas begon de oorlog op 7 oktober om het imago van Israël in de wereld te ondermijnen en andere Arabische staten zoals Saoedi-Arabië ervan te weerhouden het voorbeeld te volgen van de Abraham-akkoorden van 2020, waarin de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Marokko en Soedan vrede sloten met Israël. 

Pro-Palestijns links op Amerikaanse campussen lijkt zich te verzetten tegen het sluiten van vrede door Israël met zijn buurlanden, op grond van het feit dat het niet verbonden is met de oprichting van een Palestijnse staat. Ik was geschokt toen ik een Palestijnse professor in een Zoom-lezing hoorde betogen dat hoe meer burgers door Israël gemarteld worden, hoe dichter ze bij de bevrijding zullen zijn.

De strategie van Hamas lijkt te werken, met een toenemende mondiale veroordeling van de Israëlische aanval op Gaza en een toename van de steun voor Hamas onder de Palestijnen.

Hamas krijgt steun van Iran, Turkije en Qatar. Maar de gematigde Arabische landen vrezen Hamas meer dan Israël. Dat is de reden waarom de Arabische Liga er tijdens haar bijeenkomst van 21 oktober in Caïro niet in slaagde met een gezamenlijke verklaring te komen.

Niets van dit alles is een excuus voor de massamoord op burgers in Gaza of het bezettingsregime op de Westelijke Jordaanoever – een letterlijk geval van kolonialisme. Maar vrede zal alleen mogelijk zijn als we erkennen dat er aan beide kanten legitieme grieven zijn. Het is geen strijd tussen goed en kwaad, hoewel partizanen het vaak in die termen formuleren.

De Verenigde Staten spelen een cruciale rol. Het is de enige actor die Netanyahu kan dwingen te de-escaleren, zoals het herhaaldelijk heeft gedaan in eerdere oorlogen die door Israël werden uitgevochten. Tegelijkertijd werkt het land samen met zijn Arabische bondgenoten aan een oplossing die het mogelijk maakt dat Israëli's en Palestijnen in vrede naast elkaar kunnen bestaan.

Studenten en docenten van Amerikaanse universiteiten moeten samenwerken om een oplossing te helpen vinden, en het conflict niet gebruiken om een nieuw front te openen in de cultuuroorlogen en om punten te scoren tegen hun politieke tegenstanders in de VS."