Posts tonen met het label dienstmeisje. Alle posts tonen
Posts tonen met het label dienstmeisje. Alle posts tonen

vrijdag 3 juli 2026

95. MEXICAANSE VERTELLINGEN. TERUG IN HET DORP

 

Vergadering van ejiditarios in het dorp Las Rosas in Oaxaca, Mexico 1975.

Terwijl Sara zich weet te redden in het dorp, sjouwt Diego op halve kracht door het leven in Mexico-stad. Hij moet zich op de been houden voor de kinderen en te werken, zonder dat zou hij het waarschijnlijk opgeven. Nou ja, er is een nog een derde, misschien nog sterkere kracht die hem overeind houdt en dat is zijn nieuwe maar intussen onbereikbare geliefde Maria Carmen.


Hij zou zo onmiddellijk naar haar toe willen gaan en bij haar gaan wonen maar dat zou verraad zijn aan Sara en de kinderen. Je liefde mag nog zo groot zijn, en die is groot, je kunt vrouw en kinderen, niet zomaar achterlaten als restanten van een geschiedenis, zo vindt Diego. Een man moet zijn verantwoordelijkheid nemen voor zijn daden en zijn keuzes die hij in het leven maakt.


Hij besluit daarom - hoe pijnlijk ook - om zijn liefde voor Maria-Carmen uit zijn ziel te snijden. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Het doet pijn maar hopelijk slijt de pijn op den duur zoals alles op den duur slijt totdat je zelf van het toneel verdwijnt. Ondertussen moet hij wel van de drank blijven. Dat zou fataal zijn. 


Daarom blijft hij de bijeenkomsten bij Anonieme Alcoholici regelmatig bezoeken. Hij is bevriend geraakt met de leden van zijn groep en vrienden zijn een steunpilaar om te overleven. Zij luisteren naar zijn verhalen. Luisterende oren zijn in tijden van geestelijke nood en liefdesverdriet heel belangrijk. Je kunt het dan allemaal beter verwerken. 


Voor de huishouding heeft hij een inwonend dienstmeisje aangenomen. Het is een aderlating voor zijn portemonnee maar zonder gaat het niet. Kinderen naar school brengen, werken en voor het huishouden zorgen is teveel. Het dienstmeisje houdt het huis schoon, zorgt voor het eten en de kinderen na schooltijd. De weekenden vanaf vrijdag tot en met maandagochtend heeft ze vrij. 


Diego gaat dan samen met de kinderen naar Sara. Het eerste wat hij doet, is met Sara de ontwikkelingen rond de rechtszaak bespreken en zien hoe het haar vergaat in het dorp. Tot nu toe zijn de berichten gunstig. In het dorp krijgt Sara steun van de meeste bewoners. Dat is  een geruststelling.


Het onderhoud van het huis kost ook tijd. Er is altijd wel ergens iets dat gerepareerd moet worden. Hier en daar moet er geschilderd worden, tuin en land moeten op zijn minst bijgehouden worden. Op de twee stukken land opzij van het huis komt maïs. Als het weer meewerkt -genoeg regen -  kan daar genoeg maïs op groeien om er een half jaar tortilla’s van te eten. 


In geld uitgedrukt is dat niet veel maar alle beetjes helpen. Bovendien geeft het voldoening dat je voor je eigen eten kunt zorgen. Dat draagt bij aan een gevoel van vrijheid en onafhankelijkheid en dat op zijn beurt versterkt je gevoel van waardigheid. Het geeft je zelfs enige trots al moet je dat ook weer niet overdrijven.


Het land bewerken is meteen ook een manier om de oude banden in het dorp te herstellen. Wie zijn land bewerkt, wordt aangesproken. Als iets een band schept tussen mensen in het dorp is het wel het werk op het land. Daarin zijn alle dorpelingen min of meer gelijk.


Diego is lang weg geweest en de wet van uit het oog uit het hart gaat ook in zijn dorp op. Door het land te bewerken van zijn oom, wordt hij weer opgenomen in de dorpsgemeenschap. Het dorp voelt weer aan als thuis. 

vrijdag 13 februari 2026

MEXICAANSE VERTELLINGEN 75.REVOLUTIONAIR LIEFDESTHEATER

Ze was al op haar dertiende jaar buitenshuis gaan werken als dienstmeisje. (foto: petrus)


Tijdens de maaltijd vertelt Julia dat ze zich het hele gesprek lang met Frida en David ongemakkelijk heeft gevoeld. Ze voelde zich genegeerd door Frida. Alsof ze lucht was. Ze zag haar niet eens als een rivale, wat ze per slot van rekening toch is! Voor Frida is ze een aanhangsel van Diego, meer niet.


Diego haalt zijn schouders op. Dat is nou eenmaal de manier van doen van Frida. Bovendien is ze grillig in haar liefdesleven. Je hebt gehoord wat ze van Trotski vindt en waarom ze met hem een affaire is begonnen. Ik vermoed dat ik ook deel uitmaak van haar revolutionaire liefdestheater.


Julia vindt dat maar niks. Liefde is volgens haar meer dan een theater, een spelletje met een thema, ook al is het een revolutionair thema. Liefde gaat dieper dan dat, het is de zin en doel van het leven zelf. 


Na even peinzen, voegt ze er vergoeilijkend aan toe dat het misschien allemaal komt omdat ze moet leven of liever overleven met een zwaar gehavend lichaam. Kinderverlamming en dan later ook nog een vreselijk tramongeluk dat haar voor het leven heeft beschadigd. Dat ze dan ook nog geen kinderen kan krijgen, maakt het allemaal nog zwaarder voor haar. 


Dan schakelt Julia over naar een ander onderwerp. Wat is het plan? Blijven we in San Miguel wonen of gaan we terug naar Mexico-stad? Julia is het om het even. Ze woont liever in het dorp maar de stad is ook goed, zo lang ze maar bij Diego is.


Diego zou liever in het dorp blijven wonen maar er is geen werk. Hij zal wel een stuk dorpsgrond van zijn vader kunnen krijgen maar dat brengt niet genoeg om van te leven, zeker niet als er kinderen komen. Nee, hij zal terug moeten naar de stad. Bovendien, hij wil nog steeds graag schilderen.


Julia beseft dat ze niet in het dorp kunnen blijven, tenminste als ze niet in armoede willen leven en dat wil ze echt niet meer. Ze is opgegroeid in een groot gezin in een dorp. Het ontbrak hun altijd aan van alles, ook eten hoe hard haar vader ook op het land werkte. Daarom moest ze al op haar dertiende het huis uit, gaan werken als dienstmeid in Mexico-stad.


Ze kwam geheel onvoorbereid terecht in een totaal onbekende wereld. Ze had geen idee wat ze moest doen. Bij haar thuis leefden ze van de ene dag op de andere. Je was bezig met overleven. Het was geen georganiseerd huishouden en er was al helemaal geen     wasmachine of  een koelkast. 


Ze had nog nooit in haar leven gewinkeld in een supermarkt, huishoudelijke dingen aangeschaft of kleren gekocht. Dat heeft ze allemaal zichzelf moeten leren. En hoe ga je om met stadslui? Die weten altijd alles al en beter. Een geluk dat ze genoeg gezond verstand had om overeind te blijven in de stadsjungle. 

vrijdag 14 maart 2025

MEXICAANSE VERTELLINGEN 30. DE REVOLUTIE IS GEEN VETPOT

Voor sommige haciënda's is na een halve eeuw nog geen goede bestemming gevonden.

 

Sara werkt als dienstmeisje bij een bekende familie. Een oudere zus heeft haar aan de betrekking geholpen. Die werkt al langer als dienstmeisje. Als oudste was zij de eerste die uit huis ging en voor zichzelf zorgen. Dat was meteen een mond minder te voeden en dat scheelt in een huishouden met zeven kinderen. Een groot gezin onderhouden met een paar stukken grond waar je niet veel meer kunt zaaien dan bonen en mais, enkele stuks vee houden en af en toe hier of daar wat bijverdienen is zwaar.


Sara is gewend aan een sober en eenvoudig leven, min of meer hetzelfde leven als dat van Diego. Hij is ook in zo'n gezin opgegroeid totdat hij bijna per abuis revolutionair werd. Die revolutie heeft hem meer veranderd dan zijn dorp als is er daar ook wat veranderd, niet veel maar het zijn veranderingen.


Het was niet meteen vooruitgang toen de eigenaar van de haciënda in zijn dorp vluchtte. Die zag de bui hangen en wilde niet het risico lopen er met geweld uitgejaagd te worden of erger. De revolutie kent geen pardon voor de grootgrondbezitters behalve dan degenen die het met ze op een akkoord gooiden. Maar uiteindelijk moest je de boel toch wel opgeven want dankzij de revolutie zijn haciënda’s een aanklacht geworden tegen armoede. Ze moesten teruggegeven worden aan de gemeenschap dat wil zeggen aan de boeren in het dorp.


In de ogen van Diego zijn de grootgrondbezitters een soort landadel die nooit genoeg grond hadden. Meer grond betekende meer profijt en landarbeiders waren er altijd genoeg voorhanden. De meeste boeren in het dorp verhuurden zich noodgedwongen als landarbeiders om hun karige inkomsten aan te vullen. Daar heeft de revolutie een einde aan gemaakt maar of dat ook een verbetering was voor de dorpelingen, is nog maar de vraag. 


De gebouwen van de haciënda staan sindsdien leeg. Soms schuilen er mensen in, vluchtelingen van elders, op drift voor de revolutie. Ze hebben hun hele hebben en houden moeten achterlaten. Ze zijn bang voor de revolutie. Er zwerven roversbenden van voormalige soldaten, deserteurs vaak ook,  die geen pardon met je hebben. Ze laten je voor dood aan de kant van de weg of in het bos liggen. 


De dorpelingen houden een oogje in het zeil. Ze jagen de vluchtelingen niet meteen weg, dat zou onmenselijk zijn maar ze waken ervoor dat er geen brand uitbreekt of de boel wordt geruïneerd. Dat laten ze aan de tijd over maar ze hopen dat zij ooit de gebruik kunnen maken van de gebouwen. 


Ze durven de gebouwen niet op te eisen. Je weet maar nooit of niet een of andere gouverneur of andere hoog geplaatste politicus er zijn oog op heeft laten vallen.Nee, als ze iets geleerd hebben van de geschiedenis, dan is het om politici voor de voeten te lopen. Dat kan je zomaar de kop kosten.


Ze hebben we toestemming om de intussen braak liggende grond van de haciënda voor het dorp te gebruiken. Dat is tenminste iets. Iedereen heeft nu een beetje meer grond. In de praktijk betekent dat  iets meer bonen en mais voor het gezin. De revolutie is geen vetpot. 


maandag 8 april 2019

FOTO ARCHIEF COSTA RICA: LOS COLEGIOS

Portret van een zeventien jarig dienstmeisje, Los Colegios, San José, Costa Rica 1976


Het winkeltje in Los Colegios, San José, Costa Rica 1976