95. MEXICAANSE VERTELLINGEN. TERUG IN HET DORP

 

Vergadering van ejiditarios in het dorp Las Rosas in Oaxaca, Mexico 1975.

Terwijl Sara zich weet te redden in het dorp, sjouwt Diego op halve kracht door het leven in Mexico-stad. Hij moet zich op de been houden voor de kinderen en te werken, zonder dat zou hij het waarschijnlijk opgeven. Nou ja, er is een nog een derde, misschien nog sterkere kracht die hem overeind houdt en dat is zijn nieuwe maar intussen onbereikbare geliefde Maria Carmen.

Hij zou zo onmiddellijk naar haar toe willen gaan en bij haar gaan wonen maar dat zou verraad zijn aan Sara en de kinderen. Je liefde mag nog zo groot zijn, en die is groot, je kunt vrouw en kinderen, niet zomaar achterlaten als restanten van een geschiedenis, zo vindt Diego. Een man moet zijn verantwoordelijkheid nemen voor zijn daden en zijn keuzes die hij in het leven maakt.

Hij besluit daarom - hoe pijnlijk ook - om zijn liefde voor Maria-Carmen uit zijn ziel te snijden. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Het doet pijn maar hopelijk slijt de pijn op den duur zoals alles op den duur slijt totdat je zelf van het toneel verdwijnt. Ondertussen moet hij wel van de drank blijven. Dat zou fataal zijn. 

Daarom blijft hij de bijeenkomsten bij Anonieme Alcoholici regelmatig bezoeken. Hij is bevriend geraakt met de leden van zijn groep en vrienden zijn een steunpilaar om te overleven. Zij luisteren naar zijn verhalen. Luisterende oren zijn in tijden van geestelijke nood en liefdesverdriet heel belangrijk. Je kunt het dan allemaal beter verwerken. 

Voor de huishouding heeft hij een inwonend dienstmeisje aangenomen. Het is een aderlating voor zijn portemonnee maar zonder gaat het niet. Kinderen naar school brengen, werken en voor het huishouden zorgen is teveel. Het dienstmeisje houdt het huis schoon, zorgt voor het eten en de kinderen na schooltijd. De weekenden vanaf vrijdag tot en met maandagochtend heeft ze vrij. 

Diego gaat dan samen met de kinderen naar Sara. Het eerste wat hij doet, is met Sara de ontwikkelingen rond de rechtszaak bespreken en zien hoe het haar vergaat in het dorp. Tot nu toe zijn de berichten gunstig. In het dorp krijgt Sara steun van de meeste bewoners. Dat is  een geruststelling.

Het onderhoud van het huis kost ook tijd. Er is altijd wel ergens iets dat gerepareerd moet worden. Hier en daar moet er geschilderd worden, tuin en land moeten op zijn minst bijgehouden worden. Op de twee stukken land opzij van het huis komt maïs. Als het weer meewerkt -genoeg regen -  kan daar genoeg maïs op groeien om er een half jaar tortilla’s van te eten. 

In geld uitgedrukt is dat niet veel maar alle beetjes helpen. Bovendien geeft het voldoening dat je voor je eigen eten kunt zorgen. Dat draagt bij aan een gevoel van vrijheid en onafhankelijkheid en dat op zijn beurt versterkt je gevoel van waardigheid. Het geeft je zelfs enige trots al moet je dat ook weer niet overdrijven.

Het land bewerken is meteen ook een manier om de oude banden in het dorp te herstellen. Wie zijn land bewerkt, wordt aangesproken. Als iets een band schept tussen mensen in het dorp is het wel het werk op het land. Daarin zijn alle dorpelingen min of meer gelijk.

Diego is lang weg geweest en de wet van uit het oog uit het hart gaat ook in zijn dorp op. Door het land te bewerken van zijn oom, wordt hij weer opgenomen in de dorpsgemeenschap. Het dorp voelt weer aan als thuis. 

92. MEXICAANSE VERTELLINGEN. DE ERFENIS

Meehelpen op het land is normaal voor kinderen in het dorp.

De begrafenis van oom Don Francisco is eenvoudig en droevig maar minder droevig dan Diego dacht. Don Francisco heeft ondanks alle tegenslag een leven van vriendschap en liefde gehad, zo vindt Diego en daar gaat het uiteindelijk om. Hij is zijn leven lang zichzelf gebleven, geen poespas of aanstellerij. Diego vindt dat hij in waarheid en liefde heeft geleefd en meer dan dat kan niet.

Tijdens de maaltijd na de begrafenis vertelt zijn vader hem dat Don Francisco zijn huis en zijn land aan hem heeft nagelaten. Diego is verrast maar niet helemaal. Hij weet dat Don Francisco in hem altijd al de zoon zag die hij nooit heeft mogen hebben. En zo voelt Diego het zelf ook. Het is een erkenning van hun band die verder gaat dan die van een neef met zijn oom.

De officiële erkenning zal moeten plaatsvinden op de eerstvolgende bijeenkomst van de ejiditarios. Maar er gaan geruchten rond dat de erfenis betwist wordt door iemand van de Hernandez familie die beweert dat vanwege in het verleden verleende diensten, huis en land aan hem beloofd is.

Diego heeft al die jaren nooit iets gehoord van Don Francisco over verplichtingen of wat dan ook tegenover de Hernandez familie. Voor zover Diego weet, ging het contact met die familie niet verder dan de de gebruikelijke dorpsomgang.  Het idee dat iemand van de Hernandez familie erfgenaam zou kunnen zijn, komt voor Diego dan ook volledig uit de lucht vallen. Het kan niet waar zijn, maar je weet natuurlijk nooit. Doden spreken niet meer.

In het dorp ontstaan twee kampen. De meesten staan achter Diego al was het maar omdat Don Francisco een oom is van Diego. Hij is en blijft de neef van Don Francisco en niet zo maar een neef, ook dat weet men in het dorp. Iedereen heeft kunnen zien hoe Diego in zijn jonge jaren met Don Francisco optrok, dat hij soms dagen bij hem in huis sliep en op het land hielp. Aangezien Don Francisco zelf geen kinderen heeft gehad, is het in hun ogen dan ook niet meer dan logisch dat Diego alles erft.

Maar de Hernandez familie voert een van de vroegere Commissarissen van de ejiditarios als getuige aan. Die heeft intussen zelfs een brief aan de huidige commissaris geschreven waarin hij bevestigt dat hij getuige is geweest van het gesprek waarin Don Francisco aan Aurelio Hernandez beloofde dat hij na zijn dood huis en grond zou erven. Een botte leugen of waarheid?

Diego legt zich er hoe dan ook niet bij neer. Hij maakt het geschil aanhangig bij de rechter in de hoofdstad. Hij vraagt om een uitspraak over de rechtmatigheid van zijn erfenis. Daar zal zeker enige tijd overhen gaan. De bureaucratische molens draaien heel erg langzaam maar dan moet dan maar. Hoe het zal uitpakken weet Diego ook niet. Corruptie ligt altijd op de loer.

Grond is immers heel belangrijk voor dorpelingen. Wie grond heeft telt mee. Hij of zij kan dan meepraten en beslissen over de toekomst van de ejido en het dorp. Zonder grond is niet alleen het directe bestaan moeilijker maar ben je ook minder belangrijk in het dorp. Diego is er op voorbereid dat het een lang en moeizaam gevecht zal worden, misschien wel een uitputtingsslag.

Om te voorkomen dat pretendent Aurelio Hernandez of een van zijn familieleden in het huis van zijn oom gaan wonen, spreekt hij met Sara af dat zij voorlopig in het huis gaat wonen en hij met de kinderen terug zal gaan naar Mexico-stad. De kinderen zitten daar op school en hij moet werken.