Posts tonen met het label slavenhandel. Alle posts tonen
Posts tonen met het label slavenhandel. Alle posts tonen

maandag 22 februari 2021

SLAVENHANDEL

 

De donkere tunnel waardoor de slaven vanuit het Slaven Fort Goree naar het klaar liggende slavenschip moesten lopen met kettingen aan hun benen.

What do you want to do ?
New mail
Dankzij mijn bezoeken aan een slavenfort aan de kust van Ghana en het slaveneiland Goree voor de kust van Dakar, de hoofdstad van Senegal, heb ik mij een beeld kunnen vormen van de slavenhandel. Het slavenfort in Ghana had de VOC veroverd op de Portugezen en diende om de slaven die uit het binnenland werden aangeboden te verschepen naar de andere kant van de Atlantische oceaan. 
 
Vanwege het witte ophaalbruggetje kon je al van veraf zien dat het een Hollands fort geweest moet zijn. De meeste indruk maakte een klein kamertje links boven in de grote zaal in het centrum van het fort. Vandaar uit kon slavenhandelaar door een klein venster de hele zaal overzien waarin de slaven rondgeleid werden zodat hij ze voor het uitkiezen had. Het was een particuliere slavenmarkt.

Het slavenfort op het ooit eiland Goree, een verbastering van het Zeeuwse Goeree Overflakkee, is nog indrukwekkender ondanks dat het een soort toeristische attractie is. Je ziet de cellen waar de slaven werden opgesloten en het meest akelige de smalle, donkere tunnel via hetwelk de slaven in het schip werden gevoerd dat tegen de buitenmuur voor anker lag. Er is niet veel verbeeldingskracht voor nodig om je voor te stellen wat een vreselijke onmenselijke drama’s zich daarbij hebben afgespeeld.

Tot op zekere hoogte is zo een bezoek vergelijkbaar met een bezoek aan Auschwitz of Dachau. In slavenforten en concentratiekampen hebben zich gelijkwaardige onmenselijke taferelen afgespeeld met dit verschil dat de slaven verkocht en verscheept werden naar de Amerika’s waar hun een onbekende toekomst wachtte, terwijl in de concentratiekampen de mensen werden vergast. Een ander verschil is dat op Goree rond het fort volop leven is. Het verleden is er opgegaan in het heden, in de strakblauwe lucht en de donkerblauwe zee terwijl in de concentratiekampen de grauwe sluier van rouw en verdriet hangt.

Tijdens die bezoeken ontkwam ik niet aan de vraag in hoeverre de verantwoordelijkheid reikt van Nederland en mijn voorouders voor deze mensenhandel. Voor wat mijn voorouders betreft kan ik kort zijn. Die woonden en werkten in Nood Brabant dat in die tijd een Generaliteitsland was, een economische wingewest van de Staten zonder enige zeggenschap of inspraak van zijn inwoners, “een soort interne koloniën, waarbij katholieken als tweederangs burgers werden behandeld, tot 1795 de jure en tot ver in de negentiende eeuw de facto, " aldus Wikipedia.
 
Voor wat betreft Nederland vind ik de vraag moeilijker te beantwoorden. Mensen tot koopwaar maken is en blijft een onmenselijke daad. Slavernij was een gevolg van het recht van de overwinnaar in oorlogen en conflicten, je kon mensen als het ware buit maken en doorverkopen. Dat laatste recht eigenden zich in de twintigste eeuw nog de Duitse bezetter toe met standrechtelijke executies en in concentratiekampen en nog onlangs de zogenaamde Islamitische Staat. 
 
Het buit maken van de overwonnen maakte de slavenmarkten mogelijk. Handige zakenlieden konden er geld mee verdienen en waar geld te verdienen valt, veel geld wordt al gauw een oogje dicht geknepen als het om mensenrechten gaat. Het is een opgave aan ons  om ervoor te zorgen dat zulke zaken niet uit de hand lopen. Ondertussen kunnen we niet veel anders dan oprecht berouw hebben over begane misdaden in het verleden.


What do you want to do ?
New mail
What do you want to do ?
New mail
What do you want to do ?
New mail
What do you want to do ?
New mail
What do you want to do ?
New mail

woensdag 29 maart 2017

AFRIKAANSE GELUKZOEKERS

Meubelverkoopster, Ouagadougou, Burkina Faso, nov.2004

In Nederland worden ze soms smalend ‘gelukzoekers’ genoemd. Het gaat dan meestal om jonge Afrikanen die op de een of andere manier Europa proberen binnen te komen. De term ‘gelukzoekers’ is raak want ze zijn inderdaad op zoek naar geluk, weg uit de uitzichtloze situatie in hun eigen land, een voormalige kolonie van Frankrijk, Engeland, Spanje, Portugal, België en natuurlijk ook Nederland. Ooit hebben wij daar dus "ons geluk" gezocht.

Straatverkoper, Ouagadougou, Burkina Faso, november 2004

Er was een tijd dat wij Europeanen de Afrikanen dwongen om gelukzoekers te worden. We voerden ze als slaven naar Noord en Zuid Amerika, als koopwaar waar we goed aan verdienden. Ze waren vulling voor de scheepsruimen. Onze schepen werd zo rendabeler. 

Onze gids tijdens ons bezoek aan het Nederlandse slavenfort op het eiland Goree
voor de kust van Dakar, de hoofdstad van Senegal, 13 juli 2005

Wie nog eens wil weten hoe dat aan boord nemen van slaven in zijn werk ging, kan een bezoek brengen aan het slaveneiland Goree, door voormalige Nederlandse ontdekkingsreizigers vernoemd naar Goeree Overflakkee. Groen ligt pal voor de kust van Dakar, de hoofdstad van Senegal. Van een bezoek aan het slavenfort word je stil, nu nog zo lang geleden. Pure mensenhandel. Je snapt niet dat zoiets op zo ene georganiseerde wijze mogelijk was.

Jonge vrouw op het voormalige Nederlandse slaveneiland Goree. Op haar Tshirt
staat "Goree schoon en groen", 13 juli 2005

Of dat allemaal niet genoeg was, zijn de Afrikanen tot aan het midden van de vorige eeuw gekoloniseerd door Europese landen. Zelfs door Duitsland. Dat land verloor zijn kolonieën na de Eerste Wereldoorlog. Pas na de Tweede Wereldoorlog werden de meeste Afrikaanse landen onafhankelijk, wat soms ook nog eens met veel doden en strijd gepaard ging. De Koude Oorlog tussen het Westen en de Communisten was in volle gang. Afrika werd daar tussen gemangeld.

Vulkaniseer bedrijf, Ouagadougou, Burkina Faso, november 2004

Sinds hun onafhankelijkheid zijn veel Afrikaanse landen verzeild geraakt in onderlinge conflicten, vaak tussen stammen over land en bijbehorende grondstoffen. Want de landsgrenzen van na de dekolonisatie vallen nu eenmaal niet samen met stammen grenzen. In sommige landen leven vele stammen (en religies) naast elkaar en dan is het niet gemakkelijk om een vreedzame, stabiele samenleving op basis van ingewikkelde democratische instellingen te bouwen. 

Op weg met de boot van Dakar naar het slaveneiland Goree zwemmen jongens
van het eiland om onze boot in de hoop muntstukken die toeristen van de boot gooien,
op te kunnen duiken, 13 juli 2005

Zelfs wij Europeanen zijn na zoveel eeuwen nog niet verlost van het denken in stammen en rassen, hoe moeilijk moet het dan niet zijn voor de Afrikanen om zich daarvan te verlossen? 

Keukenhulp, Ouagadougou, Burkina Faso, november 2004

Daar komt nog bij dat we na de dekolonisatie het continent zo goed als in de steek hebben gelaten. Nu we er niet meer de baas zijn, hoeft het niet meer. Ze zoeken het maar uit daar. Nu ja, ze zijn nog wel goed om wapens aan te leveren, als markt voor onze export of als pionnen die je kunt inzetten (omkopen) voor onze internationale belangen.

Ondertussen vergeten we bij dit alles voor het gemak dat ook wij Europeanen gelukzoekers zijn geweest. Uit armoede zijn miljoenen Italianen, Ieren, Grieken, Portugezen enz. naar de Verenigde Staten geëmigreerd. Na de Tweede Oorlog vertrokken zelfs veel gelukzoekers uit Nederland naar Canada en Australië in de hoop de ellende van het vernietigde Europa achter zich te laten. Die gelukzoekers hadden geluk. Ze werden aangemoedigd door de Nederlandse regering om te vertrekken en ze waren daarginds welkom om het land mee op te bouwen.

Zwerfster, Ouagadougou, Burkina Faso, november 2004

Ja, er is een tijdje aan ontwikkelingshulp gedaan in Afrika. Veel was het niet en dan ook nog onder heel strikte voorwaarden want er is veel corruptie. Tegenwoordig moet je wel heel erg arm zijn wil je nog structurele ontwikkelingshulp ontvangen. Zelfs humanitaire noodhulp is schaars geworden. Het duurt allemaal veel te lang daar ginds. We zien geen resultaten, alsof elke euro belastinggeld in Nederland wel direct resultaat oplevert, alsof hier niks aan de strijkstok blijft hangen of dat hier geen corruptie zou zijn. 

Hoe dan ook, we zouden op zijn minst met wat meer respect mogen spreken over deze Afrikaanse gelukzoekers. Je kunt de Congolees in Brussel geen ongelijk geven als hij zegt het recht te hebben om naar hier te komen nadat eeuwenlang de Belgen naar Congo zijn gegaan.

vrijdag 10 februari 2012

HET SLAVENSCHIP

Het Slavenschip, acryl en potlood op papier (56 x 76 cm)