DE VERNIEUWDE LAKENHAL IN LEIDEN (DEEL 2)

Een Hollandse kamer met stemmig licht.

De lichtinval is opvallend.

Een ontroerend houten beeld van de Leidse metselaar Marinus van der Lubbe (2007) gemaakt door Gert Germeraad (1959). Marinus werd ter dood veroordeeld als brandstichter van de Duitse Rijksdag in 1933. Omdat Marinus communist was, werd de brand door Hitler aangegrepen om alle Duitse communisten op te sluiten. De vraag of Marinus dan wel dader of slachtoffer was is nooit helemaal opgehelderd.

Dick Hidde Nijland (1881-1955), Joodse Emigrant, 1939. Een berustend portret van een onbekende Duitse Jood, een immigrant. "Eind jaren dertig vestigden zich hier veel Joden vanuit Duitsland, waar het anti-semietisme groeide onder invloed van Hitler's Nazipartij."

Uitzicht op leidse huizen.

Hollands Raam.

Paul Citroen (1896-1983), Vrouw in een Raam, 1922. "Paul Citroen beheerst de kunst van het weglaten. Een arm en een modern gekapt vrouwenhoofd zweven schijnbaar gewichtloos in het roodbruin. Een krullerig lijntje suggereert vitrage voor het raam."

Spel van binnenvallend licht en schaduw op de kozijnen van de ramen met daar tussen enigszins verloren "het Zelfportret" (ca.1914) van Theo van Doesburg (1983-1931). Theo van Doesburg was lang bevriend met Piet Mondriaan. De vriendschap liep vast in het dogmatisme van Mondriaan over het gebruik van horizontale en verticale lijnen en het gebruik van primaire kleuren.

Theo van Doesburg, Portret van Pétro (Nelly van Moorsel) en profil, ca.1922. Dit en het vorige schilderij zijn voorbeelden van contrasterend, geordend expressionisme.

Theo van Doesburh, Contra compositie VII, 1924."met een diagonale contra-compositie plaatst Van Doesburg een 'intens grootere eenvoud en meer expressie' tegenover de statische rechtlijnigheid van Mondriaan. Ool met zijn keuze voor nuances van primaire kleuren ontregelt hij de strenge principes van zijn Stijl-collega. Het blijkt de nekslag voor hun toch al moeizame artistieke relatie. Niet lang hierna verlaat Mondriaan de Stijl-groep."

Het lijkt er op dat Diny een plier wil doen aan de trapleuning in de hal. Jos kijkt toe terwijl Wim studeert op een foto.

Gesprek over gebruik en aankoop van modern Laken (rechts op rollen) in de museumwinkel van de Lakenhal.

De informatiebalie heeft wat weg van een klein scheepje met twee inzittenden.

Tot slot moet ik nog vermelden van Wim dat ondanks dat ik mijn fiets niet op slot had staan, hij nochtans niet gestolen is, wat een bewijst dat Leidenaren eerlijke mensen zijn.

DE VERNIEUWDE LAKENHAL IN LEIDEN (DEEL 1)

Het Drieluik "Het Laatste Oordeel" (1526-1527) van Lucas van Leyden (1493-1533) neemt een prominente plaats in een van de zalen. De vroeg begaafde schilder is jong gestorven. Dit altaarstuk deed me denken aan de bidprentjes die ik vroeg kreeg. Van Leyden brengt het laatste oordeel braaf, volgens de regelen der kunst van die tijd, in beeld. "Het Laatste Oordeel" van Jheronimus Bosch, min of meer een tijdgenoot van Van Leyden, spreekt me meer tot de verbeelding als het om oordeel en hel gaat.

Toen ik deze neger zag, moest ik twee keer kijken, zo echt kwam hij over. Wat intrigeert is dat hij de drager van het kruis van Jezus Christus vast heeft. Ik vroeg mij af of dit een eigentijdse verbeelding van de slavernij is of juist het tegendeel, ook hij is verlost? Het werk heet "preparations" en is in 1960 gemaakt door Roy Villevoye. De zwarte man is een Asmat man, een volk in Nieuw Guinea. Zij zouden net als Westerlingen geloven dat leven alleen mogelijk is via de doden. De vraag is dus hoeveel verschillen we van elkaa, aldus het museumbordje. De vraag blijft waarom ene Asmat man met het kruis van JC?

Leiden als bakermat van de Hollandse schilderkunst klinkt wat aanmatigend maar met Rembrandt, Jan Goyen, Jan Steen en Gerrit Dou om enkele van de beroemdste Leidse schilder te noemen, had Leiden onmiskenbaar veel in huis.

Laatst vroeg ik me af waar het werk van Jan Wolkers (1925-2007) was gebleven. Tot mijn verrassing heeft de Lakenhal werk van hem waaronder deze prachtige monochrome "Manhattan" (1964).

Een van de sjieke kamers in het museum die de rijkdom van het vroegere Leiden uitstralen.

De indrukwekkende trappenhal met op de eerste etage op de muur gedrukte gedichten. Bovenaan de trap een gedicht van Ilja Leonard Pfeijffer met een mooie  eerste zin "de tijd sloopt slordig, morst herinneringen,"

Het licht lijkt te zweven over de vloer van de hal. Links achter de zuil hangen twee schilderijen van Jan Wolkers waarvan ik meen te weten dat Wolkers zelf zei dat hij het licht wilde vangen.

Indrukwekkend wapentuig met op de achtergrond een enorm uitvergrote foto, een (net iets te) theatraal historiestuk van Erwin Olaf (2011).

Een Griezelkabinet op de bovenste verdieping van het museum.

Dit zou een Margritte kunnen zijn  maar het is een foto gemaakt vanuit het museum.

Het is en blijft heel moeilijk om het lijden van mensen uit te beelden. Het wordt al gauw teveel van het goede. Dit is een detail uit het schilderij "De Zelfopoffering van Burgemeester Van der Werf" door Gustaf Wappers (ca. 1830). Een thema dat pasta bij de dramatische romantiek van de negentiende eeuw.

"Couturejurk Nieuw Leids Laken #3", 2018 van Edwin Oudshoorn. Het contrast tussen deze frivole jurk en de ernstige mansportretten op de achtergrond is groot.