Posts tonen met het label kruisdood. Alle posts tonen
Posts tonen met het label kruisdood. Alle posts tonen

donderdag 30 april 2026

MEDEDOGEN (FOTOGRAFIE CREDO)

 

De twee indiaanse vrouwen bidden in de kathedraal van Mexico-stad 1975. Een van de eerste foto's van mijn eerste fotoproject.

Mededogen is nu niet direct een woord dat je in verband brengt met fotografie. Toch is dat thema of misschien beter gezegd de grondhouding waarmee ik sinds mijn eerste fotoproject in Mexico foto's maak.


Het gaat om zowel mededogen met de individuele mens als ook met de mensheid in het algemeen. Het is het besef van "la condition humaine”, dat wij mensen zijn veroordeeld tot een bestaan op deze aarde zonder te weten waarom en waartoe het dient. 


Landarbeider op het platteland van Costa Rica 1977


Het is in veel gevallen een lijdend bestaan, een eenzaam bestaan zonder duidelijke zingeving en altijd eindigend met de dood. Mededogen komt voort uit het besef van het menselijk tekort waarmee we allemaal zonder onderscheid des persoons gedoemd zijn te leven en waaruit we niet kunnen ontsnappen.


Mededogen is een levenshouding die naar ik vermoed heb geërfd van mijn ouders en voorouders. Ik ben opgevoed met het katholieke geloof in Jezus Christus. Die heeft met zijn leer zijn Vader als de God van het Mededogen in onze geschiedenis gebracht.  

Vuilnisman in Antwerpen, België 1994


Zijn Vader God is een heel andere God dan de oude goden van de Grieken en de Romeinen en ook de God van het Oude Testament.  De goden der ouden trokken zich geen zier aan van het lot van de mensen. Integendeel, ze speelden met de mensen, haalden grappen met ze uit en verwekten bij hun vrouwen nageslacht die als halfgoden ter wereld kwamen.


De Vader van Jezus Christus is daarentegen een God die mededogen heeft met de mensheid en de mensen wil verlossen uit hun existentiële angsten, hun eenzaamheid, radeloosheid en lijden. Hij belooft mensen die in Zijn Mededogen geloven een leven na de dood waar ze voor eeuwig verlost zullen zijn van het menselijk tekort.


Cuzco, Peru 2003


Om de boodschap van mededogen van Zijn Vader hier op aarde kracht bij te zetten, stierf Jezus Christus zelf een gewelddadige dood aan het kruis. Dat kruis wordt na zijn dood dan ook hét teken van mededogen én verlossing voor al degenen die in hem geloven.


De vrouwen pletten gevonden blikjes om te verkopen als oud ijzer. Havanna, Cuba 2008.


Ik vertel dit geërfde verhaal niet om mijzelf en mijn foto’s als een Christelijke boodschapper te duiden maar om de achtergrond aan te geven van waaruit ik mijn foto’s maak. Ik geloof zelf niet in de verlossing met een leven na de dood. Ik geloof wel in mededogen en de kracht van de liefde en menselijke waardigheid die daarin schuilt.


Portret van en jongen in een buitenwijk van Lomé, Togo 2014


Ik hoop dat mijn foto’s in al hun eenvoud getuigen van mededogen en medemenselijkheid en aldus kunnen bijdragen aan een wereld met een beetje minder eenzaamheid, angst en lijden.


Wandelaars in Maastricht, 2020


dinsdag 19 december 2017

DE EENZAAMHEID VAN DE ONGELOVIGE 19

Mijn moeder, mijn oma en een oudere broer
midden jaren 20 van de vorige eeuw

Na Pasen mag ik naar huis. Ik heb er bijkans drie maanden opzitten. Op de dag van mijn vertrek wordt mijn moeder opgenomen in hetzelfde ziekenhuis. We ontmoeten elkaar bij de voordeur van het ziekenhuis. Was dat toeval of georganiseerd door de Zusters van Liefde? Ze vertelt me dat ik bij haar moeder, mijn oma, zal komen te wonen. Ik hoor dat ze ziek is geworden van het altijd maar weer buiten staan voor mijn glazen huis tijdens haar ontelbaar vele bezoeken. Daar kwamen ook nog eens de zorgen bij over mijn toestand.

Bezorgde moeders zien heel wat af. Dat begint al bij de geboorte. Wat daarna komt weet niemand maar een ding is zeker, zorgen zullen er altijd zijn. Waarom worden zoveel vrouwen dan nog steeds moeder? Ze weten toch waar ze aan beginnen? Is het een geheimzinnige kracht van Moeder Natuur, gehoorzamen zij aan de wetten van de evolutieleer of is het de Liefde? Wie het weet mag het zeggen.

Neem nu het gezellige Kerstmis, het feest van de geboorte van Jezus Christus. Bekijk dat eens van de kant van moeder Maria. Zwaar zwanger onderweg naar een verre stad moet ze bevallen in een stal tussen koeien, ezels en schapen. Dat is toch geen doen? Zo een gebeurtenis feestelijk te vieren is onmenselijk. En alsof dat nog niet erg genoeg is, moet ze meteen na de bevalling op de vlucht met haar Zoon en Man naar een vreemd land vanwege een jaloerse koning die het op haar Zoon gemunt heeft. Het kan toch niet anders of ze heeft zich onderweg vaak wanhopig afgevraagd waar ze in ’s hemelsnaam aan begonnen is?

De rest van haar levensverhaal is al evenmin bemoedigend. In plaats dat haar Zoon een fatsoenlijke timmerman wordt zoals zijn vader, wordt hij een rondreizend prediker die zijn mond niet kan houden. Dat moet verkeerd aflopen. Nog maar net 32 jaar oud wordt hij verraden door een volgeling en opgepakt door de Romeinse bezetter. Die bespotten en mishandelen Hem. In plaats van een fatsoenlijk proces wordt hij ter dood veroordeeld door een opgehitst volk en aan een kruis gespijkerd. Zijn moeder maakt dit pijnlijke en droevige einde mee. Wat heeft haar Zoon haar anders gebracht dan ellende en verdriet? Zelfs als het God's eigen Zoon is, dan is dit nog geen doen.

Ik leer in het huis van mijn oma weer op eigen benen te staan. In de ouwelijke huiskamer loop ik van stoel tot stoel tot mijn benen sterk genoeg zijn om me te dragen. Ondertussen worden de dagen langer en mooier, met zon en warmte. Ik kan buiten spelen. Ik knikker bij de voordeur op de stoep met kinderen uit de buurt. Het is of er niks aan de hand is geweest.


(verschijnt elke dinsdag)

dinsdag 5 december 2017

DE EENZAAMHEID VAN DE ONGELOVIGE 17


Mijn jonge dood zou groot verdriet aan mijn ouders hebben gebracht. Ze hadden nog maar net een kind verloren, vlak voor het einde van de Tweede Wereldoorlog, hun eerste kind, een dochter van nog geen twee maanden.  “Kom bruid van Christus” staat op het bidprentje ter harer nagedachtenis.

Op het bidprentje staat het kind Jezus haar op te wachten onder de hemelpoort met een stralend licht achter zich. Een meisje vliegt aan de hand van een engel in de sterrenhemel richting C.. Dit is natuurlijk allemaal geestelijk bedoeld. Volgens het Roomse geloof heeft ieder mens een ziel, dus ook baby’s. Hun ziel kan naar de hemel gaan en daar de bruid worden van bruidegom C. zoals bezongen wordt in het Bijbelse Hooglied en het Geestelijk Hooglied van de Heilige Joannes van het Kruis.

Je moet er niet aan denken dat Christus zelf een vroege dood zou zijn gestorven. Dat had best gekund. Hij had bij wijze van spreken al dood kunnen gaan in de stal waar hij geboren is tussen koeien, ezels en schapen. Dat zijn Moeder Maria en hij zelf daar geen akelige ziektes hebben opgelopen, is een wonder.  Maar goed dat ze gezond zijn gebleven van lijf en leden anders zouden we niets meer gehoord van C. Het plan Gods om het mensdom te bevrijden van de erfzonde zou de mist in gegaan zijn.

Je kunt je afvragen waarom Onze Lieve Heer zo een pas geboren kind laat sterven? Dat is een mysterie net als het leven zelf. We weten het niet, we begrijpen het niet. We kunnen hooguit geloven dat er een reden is voor dit alles. Hoe dan ook, volgens het bidprentje is er niks aan de hand.

Lieve ouders en familie wil niet vragen
Waarom ik ben heengegaan
En na weinig korte dagen 
Ledig liet mijn wiegje staan.

Ja ik ben maar kort gebleven
Korter dan U had gedacht
Toen ik aan U werd gegeven
En mijn komst U vreugde bracht.

‘k Was van plan te blijven wonen
Vele jaren aan Uw zij,
Om U later dan te toonen
Hoe U dierbaar waart aan mij

Maar daar hoorde ik de engelen zingen
Ik zag er vele blank en dons
Om mijn wiegje zich verdringen
Die mij riepen: speel met ons.

Ik vloog toen spoedig met hen mede
Dartelend spelend met mekaar
Naar het rijk van eeuwige vrede
en uw Cornelia wacht U daar.

Zulk een gedicht geeft troost aan de ouders. Ze hoeven zich geen zorgen te maken, hun kind is goed terecht gekomen. 

Maar of je zo een verhaal voor de tweede keer zou kunnen geloven, is maar de vraag. Daarom is het maar goed dat ik ben blijven leven. Anders zouden ze thuis misschien wel gek geworden zijn van verdriet en wie weet wat daar dan allemaal van was gekomen. Ik denk dat Onze Lieve Heer ook vond dat het genoeg was geweest. Je moet het geloof van de mensen ook weer niet teveel op de proef stellen. Dan kunnen ze wel eens van dat geloof afvallen en waar blijf je dan?

(verschijnt elke dinsdag)