Posts tonen met het label pablo picasso. Alle posts tonen
Posts tonen met het label pablo picasso. Alle posts tonen

dinsdag 14 april 2026

REVOLUTIE IN DE SCHILDERKUNST

Willem van Konijnenburg, St. Joris en de Draak, 1916. Te zien in het Museum Jan Cunen te Oss tot 7 juni 2026.


De tentoonstelling in Museum Jan Cunen te Oss met schilderijen van “de vergeten” schilder Willem van Konijnenburg (1868-1943) is een mooie gelegenheid om de revolutie in de schilderkunst aan het einde van de negentiende eeuw en het begin van de twintigste eeuw in beeld te brengen.


Op het hierboven afgebeelde schilderij 'St. Joris en de Draak' van het jaar 2016 is te zien dat Konijnenburg enigermate beïnvloed is door het kubisme van Braque en Picasso dat omstreeks 1907 begonnen is in Parijs met het hieronder afgebeelde schilderij van Picasso.


Pablo Picasso, Les Demoiselles d'Avignon, 1907. MoMa, New York.


Vergeleken met het schilderij van Picasso is dat van Konijnenburg behoudend. Terwijl Picasso breekt met alle conventies van vorm, kleur, compositie en perspectief, moderniseert van Konijnenburg zijn voorstelling door enige aanpassingen in lijn en vlakken. De herkenbaarheid van het tafereel staat voorop.


Picasso's  schilderij is niet langer een poging tot afbeelding  van bestaande vrouwen, het is een totale abstractie waarbij de vrouwenfiguren herleid worden tot hun essentie in vorm en kleur. Zelfs hun gezichten "verdwijnen" achter maskers. 


Sint Joris en zijn paard staan er voor een strijder nogal braaf op.Paard en ruiter lijken op een plakplaatje dat op het doek is geplakt.


Piet Mondriaan, Compositie, 1916. Guggenheim Museum.


Piet Mondriaan is in dat jaar al veel verder met zijn revolutionaire concept van 'De Nieuwe Beelding'. Hij heeft de figuratie helemaal losgelaten. Hij schildert op zichzelf staande beelden zonder de illusie te wekken dat hij met de werkelijkheid bezig is. Hij beperkt zich tot de middelen die de schilderkunst ter beschikking staan: lijnen, vlakken, kleuren en compositie. 


Je zou de schilderkunst van Mondriaan daarom 'waarachtige schilderkunst' kunnen noemen. Hij gebruikt verf en doek niet om de werkelijkheid na te bootsen maar een nieuwe 'geestelijke' werkelijkheid te materialiseren.

Willem van Konijnenburg. De Kruisiging, 1922. Te zien op expositie in Museum Jan Cunen.

Zoals hierboven is te zien, schildert Konijnenburg zes jaar later nog altijd aangepast figuratief, d.w.z. met een lichte toets van abstractie echter zonder de stap naar volledige abstractie te wagen. Uitgangspunt blijft het weergeven van een zoveel mogelijk aan de realiteit gespiegeld tafereel.


Pablo Picasso, Nous autres Musiciens (Three Musicians), 1921. Philadelphia Museum of Arts.


Hoe anders gaat intussen Picasso te werk. Het hierboven afgebeelde schilderij van Picasso is nauwelijks nog ene verwijzing naar enige werkelijkheid. Het schilderij staat op zichzelf. Het drukt op autonome wijze het idee van drie muzikanten uit en niet lager drie echte muzikanten. Het schilderij is een als een muziekstuk die verwijzen ook nergens anders naar dan naar zichzelf. 


Piet Mondriaan, Compositie met Blauw, Geel, Rood, Zwart en Grijs, 1922, Stedelijk Museum Amsterdam.


Mondriaan is dan alweer een stap verder, verder zelfs dan Picasso. Picasso heeft de de verhouding tussen figuratie en de werkelijkheid nooit helemaal losgelaten, Mondriaan totaal. Bovenstaande  'Compositie' van 1922 is geen afbeelding meer van een tafereel. Het is een geestelijk beeld of van de ziel zoals Kandinsky die andere revolutionair van de abstracte schilderkunst. 


Het is maximale beelding op basis van de beschikbare middelen van de verfkunst: lijnen, vlakken, kleuren waarbij ook zwart en wit horen en compositie. Het is waarachtige schilderkunst in de zin dat het niet verwijst naar een werkelijkheid buiten de het schilderij anders dan wat uit de geest is ontsproten. Dat was een revolutie in de schilderkunst en is het nog altijd.

 



dinsdag 26 januari 2021

DE STIERENVECHTERS

 

Goya, Roekeloosheid van Martincho en la Plaza de Zaragoza, Ets, 1816

Ooit was ik in Colombia, jaren geleden, waar stierenvechten nog altijd een populaire sport was. In de hoofdstad Bogota staat een echte stierenvechters ring waar duizenden toeschouwers in kunnen. Of dat nog zo is, weet ik niet maar toen was het elke zondagmiddag raak. Vooral onder jongeren was het een heel populaire sport, met gevaar voor eigen leven een stier doden geeft extra spanning en spanning heb je nodig als je jong bent, zeiden ze.

Twee broers wilden zo graag stierenvechter worden dat ze elke avond oefenden inh stierenvechten. Niet met een echte stier, dat kan natuurlijk niet. De oudste van de twee speelde stierenvechter. De jongste speelde stier. Om het een beetje gevaarlijk te maken, had de jongste op zijn hoofd een helm gezet met daarop twee korte messen. De oudste hanteerde als zwaard een manchete, zo een die voor van alles en nog wat wordt gebruikt tot aan gras kort slaan toe. Ze zijn vlijmscherp.

Op een avond waren ze beiden weer vol overgave aan het oefenen onder de bomen achter in de tuin. De stier rende op de stierenvechter af die als een echte stierenvechter met een rode lap zwaaide met daarachter verborgen zijn manchete. Ze speelden beiden fanatiek, alsof hun leven er vanaf hing. Ze draaiden en dolden om elkaar heen elk op zoek naar de zwakke plek van de ander.

Hoe het precies gebeurde is nooit opgehelderd maar de oudste voelde zich bedreigd door de hoorns als messen van zijn jongere broer en haalde ter verdediging zijn manchete te voorschijn. Nog voordat hij besefte wat hij gedaan had, spoot het bloed uit de hals van zijn broertje recht in zijn gezicht. Hij had zijn broertje zonder het te willen de keel afgesneden. Zijn geschreeuw om hulp mocht niet meer baten. Stierenvechten is een dodelijke sport.

 

What do you want to do ?
New mail
What do you want to do ?
New mail
What do you want to do ?
New mail
What do you want to do ?
New mail
What do you want to do ?
New mail
What do you want to do ?
New mail