ROODKAPJE VAN MARLEEN DUMAS

 

Marleen Dumas, Roodkapje, olieverf op doek, 1991. Bonnefantenmuseum te Maastricht.

 Geen lieve maar een boze Roodkapje.

Soms zegt de tekst van een museum curator bij een schilderij ook wat over hem in plaats van over het schilderij. Volgens het bordje bij het schilderij Roodkapje van Marleen Dumas is Roodkapje een moralistisch verhaal. Dat is kort door de bocht. Volgens mij is het een complex griezelverhaal over de werkelijkheid met als belangrijkste thema onschuld en schuld.

De wereld ziet er prachtig en mooi uit als Roodkapje met haar mandje voor oma door het bos loopt op weg naar diezelfde oma. Wat is er onschuldiger dan een boswandeling en dan ook nog naar Oma? Oma is een beetje ziekjes en daarom heeft Roodkapje van haar lieve moeder een maandje met gezond lekkers meegekregen.

Op slag verandert de wereld in een grote ellende zodra Roodkapje na haar gezellige boswandeling bij oma binnenstapt. Zij weet het nog niet maar wij vermoeden wel wat want een mooie wereld duurt nooit lang. Dat maakt het griezelig en spannend tegelijk. Na enige misleidend over en weer gepraat die de spanning verhoogt, blijkt Oma te zijn opgegeten door de wolf die in bed oma ligt te spelen. Wat gebeuren moet, gebeurt, Roodkapje verdwijnt in de muil van de wolf.

Dat is les een van het verhaal. De wereld is niet onschuldig. Er kan van het ene moment op het andere iets gebeuren wat je gezellige wereldje op z’n kop zet. Op wie moet je dan boos worden? 

Moet Roodkapje op de wolf boos worden? Dat is zinloos want die doet alleen maar wat zijn aard hem ingeeft. Een wolf is per definitie onschuldig want hij weet niet wat hij doet. Zie de door wolven gedode schapen in Nederland.

Les twee. Geloof iemand nooit alleen maar om zijn mooie ogen of glimlach. Daar kan van alles achter zitten. In dit geval een wolf maar dan is het te laat. De wolf slaat toe en weg ben je.

Les drie. Onschuld duurt nooit lang. Zo loop je als vrolijk jong deerntje door het bos, zo zit je in de buik van de wolf. Je kunt zo maar tegen grens overschrijdend gedrag aanlopen waar niks aan te doen is totdat misschien de boswachter je komt helpen. 

Wat zou Marleen Dumas dan bedoeld met haar portret van een boze Roodkapje? Boos op de wereld, op de wolf of op de boswachter die er eerder had moeten zijn? 

'PICTURES OF ANOTHER WALL' IN MUSEUM DE PONT

Het begin

 Musea zijn plaatsen waar je al wandelend geestelijk voedsel tot je kunt nemen en geïnspireerd kunt raken. Al slenterend langs de tentoongestelde kunst ontstaat er ene wisselwerking tussen mij als fotograaf, de geëxposeerde kunstwerken, het museum en mijn trouwe kunstvriendin voor het leven.

De Corona voorschriften opvolgen.

Zo ontstaat er een serie ogenschijnlijk onsamenhangende foto’s die echter allemaal gemaakt zijn op dezelfde plaats en in hetzelfde tijdvak. Fotografie als een tijdsopname, een van de belangrijkste en oudste functies van de fotografie: de tijd stil zetten.

Yuki Onodera, Muybridge's Twist no.8, Houtskool, krijt en fotocollage op doek, 2017

Dat doe ik ook bij mijn bezoek aan museum De Pont met de jubileum voorstelling “Pictures from Another Wall” van Huis Marseille, Museum voor Fotografie in Amsterdam dat 20 jaar bestaat. Ik weet nooit of ik me nu wel of niet boos moet maken op de Engelse titels die exposities in musea veelal krijgen. Vermoedelijk zit hier het commerciële belang achter om buitenlands publiek te trekken en een internationale image op te bouwen. Misschien komen er straks wel musea met Chinese titels. 

Sebastiao Salgado, Brussels poject

Blijkens de folder zijn De Pont en Huis Marseille zusterinstellingen. Ze hebben dezelfde oprichter. Het lustrum wordt gevierd met een expositie van een honderdtal werken uit de collectie.

Het buitenterras gezien van binnenuit.

Wat valt er te zien? Een heleboel die je kunt samenvatten onder de term “van, alles wat”. Geen wonder want de koers van het museum is dat fotografie zich ontwikkelt heeft tot een autonome kunst (jaja) een positie die tot voor kort werd opgeëist door de schilderkunst. Grootschalige kleurenfoto’s van de nieuwe generatie gaan zelfbewust de dialoog aan met de schilderkunst, aldus de folder.

Eddo Hartman, Dear General, Where Are You, twee-kanaals video installatie 2017 , Noord Korea met zelfportret

Ik heb altijd geweten dat een foto een autonome kunstvorm is maar het heeft al met al lang geduurd dat het besef pas goed tot mij doordrong. Foto’s zijn meer dan een verwijzing naar de werkelijkheid. Een foto is een nieuwe op zichzelf staande werkelijkheid net als schilderijen (Ceci n'est pas une pipe) In een goede foto is de verwijzing naar de werkelijkheid een van de lagen van de foto. 

Daarnaast zijn er verwijzingen o.a. naar de geestelijke wereld, net zoals in schilderijen. Vandaar ook dat fotografie een dialoog voert met de schilderkunst, niet alleen grootschalige kleurenfoto’s doen dat maar elke foto die goed is.

'In the Darkness' Installatie met toeschouwer

Werk van Marleen Dumas

DWARS KIJKEN IN MUSEUM MORE TE GORSSEL 3

Pat Andrea, Dormitorio de Cabrera, 2003
Pat Andrea werd geboren in den Haag en studeerde bij Co Westerik aan de Koninklijke
Academie van Beeldende Kunsten in de Haag. Hij woont afwisselend in Parijs en Buenos Aires.
De laatste woonplaats verklaart zijn kleurgebruik en zijn onrealistische (magische?)
realisme waarin verhoudingen er niet toe doen. 
Het schilderij wekt de indruk dat hij plaatjes uit een tijdschrift geknipt heeft.
Volgens het bijschrift in het museum is hij gefascineerd door de Argentijnse femme fatale.

Marlene Dumas, The show must go on, 1988-1991
Dumas schildert aan de hand van foto's en plaatjes
uit tijdschriften. Ze noemt haar schilderijen dan ook
wel tweedehandse plaatjes.
Ze schildert vrij en direct.
Het kleurgebruik is terughoudend,
zeker voor iemand die in Zuid Afrika is geboren.
Het is me niet duidelijk wat de jongen aan het doen is.
Is hij een soort straatdanser?

Michael Raedecker, Zonder titel, 1995
Een abstract schilderij in een realistisch kunst museum. 
Dit schilderij moet je zelf invullen
Een masker en twee ogen?
Een gele wolk?
Een gekreukelde zon?
Of is het een geel masker?

Erwin Olaf, Victoria en scene, 2007
Met dit type zeer nauwkeurig geënsceneerde foto's is Olaf een bekende fotograaf geworden.
De sfeer die hij oproept met deze foto heeft veel weg van die welke de Amerikaanse
schilder Edward Hopper met zijn schilderijen oproept.
Bij Hopper zijn de contrasten meestal harder door het zonlicht van buiten.
Net als bij Hopper is dt meisje eenzaam en tegelijk heel gewoon.
De omgeving versterkt haar eenzaamheid.