Posts tonen met het label lissabon. Alle posts tonen
Posts tonen met het label lissabon. Alle posts tonen

maandag 5 februari 2024

JEROEN BOSCH

Detail uit Het Laatste Oordeel van Jeroen Bosch, te zien in de Kunst Akademie in Wenen.


Jeroen Bosch is een fascinerend schilder, een meesterschilder van de hoogste categorie. Hij heeft enkele wereldberoemde drieluiken gemaakt waarop zoveel te zien is dat je er nooit op uitgekeken raakt. Helaas is geen enkel van die drieluiken behouden gebleven voor den Bosch, de plaats waar hij gewoond en gewerkt heeft, en zelfs niet voor Nederland.

Een van de beroemdste is misschien wel “De Tuin der Lusten” Het daagt de verbeeldingskracht van de toeschouwer maximaal uit. Het is te zien in het museum El Prado te Madrid. De drieluik “De Verleiding van de Heilige Antonius” hangt in het Portugees Nationaal Museum voor Oude Kunst te Lissabon.


Detail uit Het Laatste Oordeel van Jeroen Bosch.


Een ander beroemd drieluik hangt in Wenen, in de galerie van de Kunst Akdemie op Schillerplatz nummer 1. Gelukkig weten niet veel mensen dat. Nergens groepjes toeristen te zien met hun gidsen. De galerie is zoals een galerie moet zijn, een rustige ruimte voor de zintuigen en voor bezinning. 

De schilderijen van Bosch zijn immers schilderijen met veel inhoud. De verbeelding van goed en kwaad in beeld gebracht door fantasiefiguren die in je geest gaan rond zwerven. Raadselachtige figuren die door de tijd heen hun directe betekenis voor de kijker hebben verloren, maar je voelt de betekenis en die is gruwelijk en overdonderend. Misschien juist daardoor blijven ze fascineren.


Detail van Het Laatste Oordeel van Jeroen Bosch.

In de schilderkunst van Bosch gaat het over mensen en mensheid, gewone mensen. Hij schildert geen belangrijke, rijke of hooggeplaatste figuren. Het zijn schilderijen met mensen die mensen dingen doen, goede en slechte dingen. Bruegel is niet voor niks zijn opvolger. Ook die schilderde de mensen maar dan aardser en geen dreiging van het kwaad op de achtergrond .


Jeroen Bosch is een van onze belangrijkste schilderkunstige erflaters. Zijn schilderijen houden ons na ruim 500 jaar nog steeds een spiegel voor. Hij is een zedenmeester zonder moralist te zijn. Zijn fantasie is rijker dan welke schilder ook in Nederland. Bovendien durft hij te spotten met  kerkelijke en wereldse machtigen. Dat moet in zijn tijd gewaagd zijn geweest. 

maandag 12 december 2011

DE BRUTALE BORSTEN VAN JACOB ADRIAENSZ BACKER

Jacob Adriaensz Backer (1608 - 1651), De courtisane, Museu Nacional de Arte Antiga, Lissabon.

Je loopt in het Museu Nacional de Arte Antiga in Lissabon op je gemak langs oude Hollandse schilderijen met portretten van strenge vrouwen met stijve kragen en dan opeens hangt daar open en bloot voor je neus een paar blanke borsten als twee volle manen. De eigenaresse van dit brutale paar kijkt je vrijmoedig aan terwijl ze tussen duim en middelvinger een flinke munt toont. Haar kapsel zou beter kunnen en de lippen zijn een tikkeltje te rood maar haar  boodschap is duidelijk. Wie betaalt die krijgt waar voor zijn geld. Hollands koopmanschap op zijn best.

Ik zie dat het schilderij “de courtisane” heet en in 1640 gemaakt is door de Amsterdamse schilder Jacob Adriaensz Backer (Harlingen 1608– Amsterdam 1651). Een tijdgenoot van Rembrandt.  Oud is hij niet geworden. Hij is nooit getrouwd, kocht nooit een huis en er zijn geen schandalen bekend. Dat zijn getekende mannelijke en vrouwelijke naakten van uitzonderlijke kwaliteit zijn volgens Wikipedia, kunnen we zien aan het schilderij. 

Ik wist niet dat er in die tijd zo rondborstig geschilderd werd in Nederland. De Nederlandse schilderkunst was toch voornamelijk bestemd voor rijke burgers en die hangen geen levensechte borsten in de huiskamer. In de slaapkamer was misschien nog wel plaats voor een enkele naakte godin in lustig gezelschap van fluitende goden maar een echte hoer aan de muur was toch niet gebruikelijk, dunkt me.

Mijn zoektocht op internet levert geen antwoord op mijn vraag vanwaar dit schilderij van de verder zo brave schilder Backer? Heeft hij dit voor eigen plezier geschilderd, was hij een vaste klant van haar of was zij een rijke courtisane die zelf opdracht voor dit portret gaf? Hing dit portret dan misschien ook in haar werkkamer of op zijn slaapkamer? Wie zal het zeggen? Er zijn 140 schilderijen van hem bekend maar ik heb geen tweede portret als dit kunnen vinden. Hij heeft voornamelijk traditionele Hollandsche portretten gemaakt (70 stuks), een enkel idyllisch mythologisch stuk, regenten en schuttersstukken.

donderdag 24 november 2011

PORTUGAL: RECHT OP VERONTWAARDIGING

Een bescheiden oproep tot een Greve Geral (algemene staking) op een muur in Lissabon.


“Recht op Verontwaardiging” staat er boven de verklaring van de vakbond SINERGIA die ik een dag voor de algemene staking van vandaag bezocht. SINERGIA is de Portugese vakbond van werknemers in de olie, gas en elektriciteitssector.
De bond zegt in zijn verklaring mee te willen doen aan de algemene staking ook al heeft zij als onafhankelijke vakbond geen plaats in het sociaal-economisch overleg met regering en werkgevers en derhalve geen invloed gehad op welke besluitvorming dan ook. Een betreurenswaardige toestand als men weet dat de onafhankelijke vakbonden in de meerderheid  zijn.
SINERGIA benadrukt in de verklaring tevens dat zij als humanistisch georiënteerde vakbond de staking ziet als uiterste strijdmiddel met de nadruk op sociaal overleg en dialoog.

 Militante grafitti ergens in Lissabon

Hieronder de verklaring van SINERGIA:

Recht op Verontwaardiging

De huidige toestand van de nationale financiën, vrucht van regeringen van het laatste decennium in combinatie met een moeilijke globale en internationale financiële situatie, heeft chaos veroorzaakt in het sociale en economische leven van het land.

Ondanks dat de onafhankelijke vakbonden, die de meerderheid van de vakbonden in het land vormen, nog altijd geen zitting hebben in het sociaal overleg en daarom niet betrokken zijn geweest bij de totstandkoming van het beleid dat leidt tot het uitroepen van de algemene staking op 24 November, is SINERGIA van mening dat er voldoende redenen zijn om verontwaardiging te tonen over de weg die de nationale economie opgaat en die leidt tot een ernstige sociale en economische ondermijning van de  meeste Portugese gezinnen. 

Daarom kondigt SINERGIA deze staking aan, rekening houdend met de werkelijke zorgen van al degenen die werken, namelijk:
-       Voor investeringen en dynamisering van de productieve sector.
-       Voor de eis tot bestrijding van fraude, belasting ontduiking en zwart werk.
-       Tegen de verarming van de werknemers en de bevolking in het algemeen.
-       Voor de verdediging van de sociale basisfuncties van de staat.
-       Voor de verdediging en verbetering van de openbare diensten.
-       Tegen de willekeurige afschaffing van sociale voorzieningen.
-       Tegen de werkloosheid en arbeidsonzekerheid.
-       Tegen de verlaging van lonen en pensioenen.

SINERGIA baseert zich op de waarden van het humanisme met de nadruk op sociale dialoog en overleg waarbij de staking het uiterste middel is. De keuze is (altijd) aan jou!!!