86. MEXICAANSE VERTELLINGEN. RECLAMESCHILDER

San Miguel Regla, 2025.

Met de dag kan Julia minder haar ergernis verbergen over het gebrek aan ambitie bij Diego om een groot kunstschilder te worden. Hij heeft notabene nog altijd contact met zijn vrienden David en Frida. Zij heeft nog wel om zijn liefde gebedeld.Waarom vraagt hij hen niet om steun zodat ook hij een plek krijgt in de kunstwereld? Als ze die gedachte tegen Diego uitspreekt, haalt hij zijn schouders op. Een man moet zijn grenzen kennen, antwoordt hij dan.

Maar, zo werpt ze tegen, wil je dan straks geen beter leven voor je kind? Ja, natuurlijk wil hij dat. Hij wil het alles meegeven wat mogelijk is om succes in het leven te krijgen. Als het moet, zal hij op alle muren van de winkels in Mexico-stad reclame schilderen. Hij wil werken voor zijn kind maar vraag hem niet om ambities te hebben naar roem of rijkdom als kunstschilder.

Na haar bevalling, het was een zoon precies zoals ze gehoopt had, blijft alles bij het oude. Haar onvrede wordt een fysieke afkeer van Diego. Dat wordt zo erg dat ze hem vraagt om voortaan in de woonkamer op de bank te slapen. Diego doet wat ze wil. Wat moet hij anders? Hij heeft nu eenmaal geen antwoord op het verlangen van Julia naar rijkdom en geluk, twee zaken die volgens haar onverbrekelijk met elkaar zijn verbonden.

Hij wordt nog eenzamer dan hij altijd al was. Hij zou tevreden zijn met zijn lot als Julia dat ook zou zijn. Na zijn verlies in het geloof van communisme als de de enige weg naar geluk en menselijkheid, hoopte hij het geluk op kleine schaal, dat van het gezin en een kleine vriendenkring.  

Die kleine kring bestaat voornamelijk uit David en Frida. Hij is nog niet een moment jaloers geweest op hun roem en succes. Integendeel, hij gunt het hen van harte. Maar voor hem hoeft het niet. Hij is er zelfs bang voor. Roem en succes maken je niet minder eenzaam, misschien juist wel eenzamer. 

Bovendien trekt het parasieten aan, nietsnutten die op je afkomen als vliegen op stront waarmee meteen gezegd is dat roem niet veel meer is dan stront met een misleidend geurtje. Zij willen met jou de vrijheid van jouw geld vieren in plaats van de vrijheid van geest. Maar Diego gaat het om het laatste en niet om het eerste.

Hij zou zo graag willen dat Julia dat ook zou inzien. Dan zou hij zijn vrijheid van geest en zijn eenzaamheid met haar kunnen delen. Nu rest tussen hen nog slechts verslagenheid die hij probeert te verdrijven met hulp van tequila. Niks zo goed voor de gepijnigde, wanhopige ziel dan tequila.

Na zijn werk kruipt hij voortaan weg achter een fles tequila in goedkope kroegen en bars waar hij zachtjes meehuilt met de melancholische liedjes over verloren liefde, ondergang e dood. Half of helemaal dronken komt hij thuis waar hij op de bank zijn roes uitslaapt om de volgende dag  met de moed der wanhoop maar weer reclames op muren te schilderen.

 

PROYECTO COSTA RICA 1977-1979, aflevering 38

Twee jongemannen voor een pulperia in Fincua Luis, Guanacaste, Costa Rica  1977

De bovenste 3 foto's heb ik gemaakt tijdens mijn werk bij een project van de ILO ter ondersteuning van het programma voor het opzetten van landbouwcoöperaties van het toenmalige nationale landbouw hervormingsinstituut ITCO (Instituto de Tierra y de Colonizacion). Met hulp van landbouw ingenieurs werd gezocht naar een manier om de leden van de coöperatie het hele jaar door werk te geven. De afdeling vermarkting zocht naar methoden om de opbrengst van de gewassen te verbeteren. Er waren coöperatie die voornamelijk in de bananensector werkten, andere die zich toelegden op koffie en weer andere op katoen. De keuze hing af van klimaat en grond. 

Enquête bij leden van de Coöperatie Bernabela in Guanacaste, Costa Rica, oktober 1978 

De overige foto's zijn gemaakt tijdens een reis die ik samen met Joaquin Zuniga, algemeen secretaris van de boerenbond FECC (Federation Campesino de Costa Rica), maakte naar het zuiden van Costa Rica. Daar spraken we met boerenleiders van een coöperatie van kleine koffieboeren in Perez Zeledon en verderop met de bond van indigenas (inheemsen) die woonden en werkten in een reservaat gelegen bij het stadje Buenos Aires. Joaquin had mij tijdens een van de bijeenkomsten van de FECC gevraagd eens met hem mee te reizen en met name met eigen ogen de toestand van de inheemse bevolking te zien.

De voorzitter van coöperatie Bernabela aan het woord tijdens een ledenvergadering,
Guanacaste, december 1978

De koffieboeren waren arm maar ondanks alles toch op weg naar een verbetering van hun levensomstandigheden. Toen ik jaren later in de gelegenheid was om aan dezelfde regio een bezoek te brengen, was de coöperatie uitgebreid met een groot in- en verkoop magazijn, met moderne landbouwmachines en een eigen werkplaats. Het was indrukwekkend hoe het initiatief van een aantal kleine boeren om een coöperatie te vormen, geleid had tot een zo grote verbetering van hun levensomstandigheden.

Gesprek tussen de voorzitter van een coöperatie van koffieboeren in Perez zelden met 2 leiders van de Bond van Indigenas in Buenos Aires, januari 1979 

Hoe anders waren de omstandigheden in het reservaat. Ik zag grote armoede en verval van wat ooit een gemeenschap met een eigen cultuur geweest moet zijn. De toewijzing van een reservaat had hen geen nieuwe economische mogelijkheden gebracht. Tragisch was het te moeten vaststellen dat nabij wonende blanken, zoals de indigenas hen noemden, telkens opnieuw probeerden onder valse voorwendsels de gemeenschap zijn grond te ontnemen terwijl bij wet was vastgelegd dat grond van het reservaat niet verhandeld kon en mocht worden. 

Gesprek op de veranda thuis bij de voorzitter van de coöperatie van koffieboeren in Perez Zeledon, januari 1979. 

Links zit Joaquin Zuniga, de algemeen secretaris van de boerenbond van Costa Rica FECC. Naast hem op de bank de voorzitter van de coöperatie van koffieboeren van Perez Zeledon. Tegenover hen op ene stoel een adviseur van de bond, Costa Rica januari 1979

Werkschoenen van een koffieboer op de veranda van zijn huis. Perez Zeledon,
Costa Rica, januari 1979;

Dochter van een koffieboer voor het raam van hun huis, Perez Zeledon,
Costa Rica januari 1979

Indigenas van Salitre op bezoek in het stadje Buenos Aires in het zuiden van Costa Rica,
februari 1979

Kind voor het huis van een van de leden van de bond van indigenas in Buenos Aires,
Costa Rica, februari 1979