KLIMAAT EEN MENSENRECHT. HOE VERZIN JE HET? NU HET WEER NOG!

De bovenstaande grafiek laat zien dat de sterftekans in Zwitserland onder de verschillende leeftijdscategoriën vrouwen ondanks 'klimaatverandering' nog steeds afneemt. Ik vrees dat het Europees Hof voor de Mensenrechten niet naar deze cijfers heeft gekeken.

 

Het klimaat tot mensenrecht verklaart. Nu het weer nog. Alle gekheid op een stokje. Ik had nooit in mijn leven kunnen bedenken dat klimaat een mensenrecht zou worde. Dankzij een groepje Zwitserse ouderen is dat onlangs toch maar mooi gebeurd door het Europese Hof van de Mensenrechten. Maar er zijn al zoveel mensenrechten en geen enkele wordt wereldwijd nageleefd ondanks alle inspanningen van de VN en allerlei andere internationale -kostbare- instellingen. 

Op de webpagina van Amnesty International tel ik maar liefst 114 mensenrechten verdeeld over 9 rubrieken: Algemene rechten en integriteitsrechten, Vrijheidsrechten, Participatierechten, Rechten van arrestanten, beklaagden en gedetineerden, Rechten van beschermde groepen, Rechten van vreemdelingen en vluchtelingen, Sociale en economische rechten, Culturele rechten en Collectieve rechten.

Bijna alle mensenrechten blijven in grote delen van de wereld niet veel meer dan vrome wensen of het nu om kinderarbeid gaat of recht op schoon water. Zou het niet beter zijn om een lijst te maken van enkele, de belangrijkste mensenrechten en de naleving daarvan  met alle mogelijke middelen na te streven? In de beperking kent men de meester.

Het Europees Klimaat Mensenrecht hebben we te danken aan vier Zwitserse ouderen die samen met de Verein Klima Seniorinnen Schweiz, gesponsord door o.a. Greenpeace,  een zaak hebben aangespannen tegen de Zwitserse regering. Zwitserland is het rijkste en meest luxueuze land ter wereld en daar zou men te weinig doen om klimaat verandering tegen te gaan waardoor zij meer dan nodig is, te lijden zouden hebben van hun leeftijdgerelateerde aandoeningen. 

“Eén van hen, die chronische jicht en een pacemaker heeft, was twee keer flauwgevallen en moest “haar levensstijl aanpassen” om het warme weer het hoofd te kunnen bieden. Een ander, die aan niet nader omschreven “cardiovasculaire gezondheidsproblemen” lijdt, moest thuis blijven “met de gordijnen dicht en de airconditioning aan”. Een derde lijdt aan astma en chronische obstructieve longziekte en voelde zich “geïsoleerd” tijdens hittegolven. En de vierde, die aan astma lijdt, “klaagde dat de hittegolven al haar energie wegnamen” – wat betekende dat “ze het niet aankon om haar huis te verlaten en te gaan zwemmen”. (Klimaatverandering is geen menserechtenkwestie) 

Het Europees Hof heeft naar aanleiding van deze getuigenissen geoordeeld dat de Zwitserse regering de mensenrechten van een grote kwetsbare, oudere vrouwen in het licht van de klimaatnoodtoestand niet heeft gerespecteerd. Klimaatnoodtoestand? Waar halen ze dat nu weer vandaan?

De uitspraak verplicht de Zwitserse regering om beleid te voeren dat voldoet voldoen aan de overeenkomst van Parijs, waaronder het verhogen van de belasting op fossiele brandstoffen. De uitspraak is ook van invloed op elke staat die het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens heeft ondertekend, waaronder het Verenigd Koninkrijk en Nederland.

Statistisch bekeken houdt het verhaal van de ouderen geen steek. Weliswaar zijn er afgelopen jaren meer hittegolven geweest in stedelijke gebieden dan in het verleden, maar ze zijn statistisch gezien geen voorbode van de dood. Integendeel, de levensverwachting stijgt nog steeds of anders gezegd de sterfte kans neemt nog steeds af (zie grafiek hierboven).

Ook de sterftekans voor minder gezonde mensen neemt nog steeds af. In 1990 was het sterftecijfer van chronische ademhalingsziekten 37,8 per 100.000 mensen. Nu is dat 35,8. Hart- en vaatziekten eisten 386 levens per 100.000 mensen in 1990, maar 279 vandaag. Infecties aan de onderste luchtwegen doodden 38,4 per 100.000 mensen in 1990, maar slechts 22,7 vandaag. En zo gaat het maar door. Als klimaatverandering het leven van oude Zwitserse vrouwen negatief beïnvloedt, dan is dat niet te zien in de sterftecijfers.

Het merkwaardige van de hele rechtszaak is dat alleen klimaatclubs als Greenpeace, Oxfam en Client Earth zijn gehoord.  Wat de bevolking denkt doet er niet toe. Die heeft per referendum laten weten tevreden te zijn met het klimaatbeleid van hun regering. Hoe de Zwitserse overheid denkt om te gaan met deze klachten en uitspraak van het Europese Mensenrechten Hof is (nog) niet bekend.

HEEFT SHELL VUILE HANDEN IN AFRIKA?

Illegale benzinehandel bij nacht langs de grote weg tussen Lomé, de hoofdstad van Togo en Cotonou, de hoofdstad van Benin (foto 2014).

Shell wordt opnieuw beschuldigd van ernstige wandaden -zelfs oproep en aanmoediging tot moord- in Nigeria, daarin gesteund door Amnesty International. Nigeria is het land waar ik jarenlang frauduleuze emails uit kreeg van oplichters. 

Hun verhaal was simpel. Zij, familieleden van een overleden minister, hadden enkele miljoenen op een rekening in Nigeria staan die zou gauw mogelijk naar het buitenland gesluisd moesten worden. Of je bereid was jouw rekening ter beschikking te stellen om het geld door te sluizen naar het buitenland? Aan het eind van de rit wacht je dan een vette beloning.

In de kranten las ik het ongelooflijke verhaal dat er mensen waren die er intuinden. Die hadden blijkbaar nog nooit gehoord van grootschalige oplichting tegen de achtergrond van al even grootschalige corruptie. Als ze ook maar een klein beetje Afrika ervaring hadden gehad dan hadden ze dat geweten. Hoe komen ministers anders aan zoveel miljoenen?

In Afrika en helaas niet alleen daar, is corruptie normaal. Het gaat van de politie agent die (oneigenlijke) boetes in eigen zak steekt tot de hoogste autoriteiten die miljoenen verdienen met deals waarbij hun handtekening en/of invloed nodig is.

Ik heb meegemaakt hoe VN instellingen gedwongen werden de douane om te kopen met cadeau’s om meubels van projectmedewerkers te kunnen importeren terwijl daar officiële akkoorden over waren. Hoog geplaatste autoriteiten tot aan de president eisten ontwikkelingsprojecten op voor hun familie waaronder bijvoorbeeld studiebeurzen.

Welke Afrika reiziger heeft niet meegemaakt dat de douane bij controle niet vroeg om een cadeau? Natuurlijk, dit is ongevaarlijke corruptie van kleine en miezerige mannetjes die het voorbeeld van de groten volgen. Het principe is duidelijk. Als je wat wil dan moet je op de een of andere manier dokken. En dat is corruptie.

Corruptie is per definitie gekoppeld aan macht. Kijk naar Zuid Afrika waar de huidige president Zuma nu al enkele jaren beschuldigd wordt van grootschalige corruptie. Zo lang zijn partijkliek hem steunt zal hij aan de macht blijven om met zijn mensen nog meer geld te verdienen met corruptie, wat tegenstanders ook beweren.

In een land als Congo gebeurt hetzelfde of in Rusland waar potentiële tegenstanders van president Putin langs corrupte weg worden uitgeschakeld. In Afrika en elders in de wereld is bij gebrek aan een stabiele en ontwikkelde rechtsstaat de corruptie veel meer aanwezig en bijna onvermijdelijk vergeleken met een ontwikkelde en stabiele rechtstaat als Nederland. 

De vraag is of je de beginselen van onze rechtsstaat kunt toepassen op bijvoorbeeld een zo door en door corrupt land als Nigeria zoals nu de aanklagers van Shell willen? In beginsel moet dat kunnen maar in de praktijk is dat zo goed als onmogelijk gezien de corruptie van hoog tot laag. Voor een bedrijf dat zoiets wil vermijden, zit er niets anders op dan uit zo een land weg te blijven of te gaan. 

In de praktijk heeft dat tot gevolg dat veel bedrijven zich bijvoorbeeld terug zouden moeten trekken uit Zuid Afrika of Congo want het kan niet anders of ook zij worden op een gegeven moment besmet met corruptie van hogerhand met het gevaar zelf gecorrumpeerd te worden en voor de rechter te moeten verschijnen zoals nu met Shell gebeurt.

Het misschien onbedoelde gevolg daarvan is dat vele duizenden mensen hun toch al schamele inkomen kwijt raken, dat de armoede in het land groter zal worden en het land nog minder kansen heeft zich te ontwikkelen want zonder particuliere investeringen is ontwikkeling onmogelijk. De rijke bovenlaag redt zich natuurlijk altijd desnoods met hulp van grootschalige oplichters.