33. HOE ZIT DAT IN OSS? HET SINT ANNA ZIEKENHUIS

 

Het Sint Anna ziekenhuis in 1932. Het ziekenhuis is voortgekomen uit de ziekenzorg die de Zusters van Liefde uit Tilburg in 1876 in Oss zijn begonnen vanuit hun kloosters. Over het algemeen hebben nonnenkloosters een grote rol gespeeld in de ziekenzorg. Dat was al zo in de Middeleeuwen. De Tachtigjarige oorlog maakte een einde aan de katholieke ziekenzorg totdat aan het begin van de negentiende eeuw het katholieke geloof weer vrijelijk beleefd mocht worden. Het gevolg was dat vooral in het zuiden katholieke ziekengasthuizen werden gesticht waarin nonnen zo goed als gratis werkten. Aan het begin van de 20ste eeuw werkten nog altijd meer dan 1000 nonnen in de ziekenzorg. Na 1950 nam hun aantal in snel tempo af. De ziekenzorg maakt deel uit van de verzorgingsstaat.

De verwachtingen over het behoud van het ziekenhuis voor de stad Oss zijn na die verkiezingen hoog gespannen. Met 15 zetels in de Gemeenteraad en drie wethouders kan het niet anders of het ziekenhuis zal met hulp van de SP behouden worden voor de stad. 

Niet dus. Het blijkt dat ook de SP met alle bestuurlijke middelen die het tot zijn beschikking heeft, de verhuizing van het ziekenhuis naar Uden, een stad ongeveer 15 km ten zuiden van Oss, niet kan tegenhouden. Wat er mis is gegaan, kunnen we lezen in een interview met Jules Iding, in die periode wethouder voor de SP.

“In 2003 werd er landelijk en provinciaal geprobeerd, door de CDA en de VVD, om het ziekenhuis in Oss naar Uden te krijgen. Minister Hoogervorst (VVD) heeft daar nog een rol in gespeeld. Het kabinet, in zekere mate ook de provincie, en de gevestigde orde, de specialisten, wilden dat het ziekenhuis in de buurt van Veghel zou

blijven, omdat het ziekenhuis daar beter functioneerde. En dan was Uden kennelijk de beste locatie. Maar wij waren als SP wel voor behoud van het ziekenhuis. Maar goed, daar hebben wij heel lang actie tegen gevoerd.

Het moeilijke was wel dat Henk van Gerven als wethouder van volksgezondheid met het ziekenhuisbestuur in contact was, maar tegelijkertijd ook actie voerde. Dat werkte niet echt, en daarom gingen we kijken of er een andere locatie was, en toen kwamen we op het Vorstengrafdonk. Uiteindelijk, met terugwerkende kracht, is al in 2003 besloten: het gaat naar Uden toe. En eigenlijk is er nooit een eerlijke kans geweest voor ons om een alternatieve locatie te onderzoeken. Ruub, de gedeputeerde van ruimtelijke ordening, heb ik toen mijn plannen gepresenteerd. Maar, zo zei hij, zou hij het altijd fout doen. Want of hij nou voor Uden of voor Oss zou kiezen,

kritiek zou hij toch wel krijgen. Maar het punt is eigenlijk geweest, dat de SP het gedaan zou hebben. We zouden veel te hard actie hebben gevoerd en het ziekenhuisbestuur tegen het zere been hebben aangetrapt. En dat is wel blijven hangen, en daar hebben wij wel een flinke klap voor gehad.” (Rood Oss, de geschiedenis van de SP in Oss)

Bij de verkiezingen in 2006 verliest de SP als gevolg van het debacle maar liefst 4 zetels. Met een fractie van 11 leden in de gemeenteraad blijft de SP wel de grootste partij in Oss. Het CDA is opnieuw de tweede partij met 7 zetels. De lokale partij VDG wordt de derde partij met 6 zetels gevolgd door de PvdA met 5 zetels. De VVD blijft stabiel met 4 zetels in de raad. Groen Links behaalt ook nu weer 1 zetel.

Met de VDG vormt de SP een coalitie die ondanks de tegenslag met het ziekenhuis vier jaar stand houdt. Maar dan kondigt MSD, het moederbedrijf van de Organon, een reorganisatie van het bedrijf aan dat wel eens veel arbeidsplaatsen zou kunnen kosten. 

32. HOE ZIT DAT IN OSS? SP NAAR HOOGTEPUNT

Op deze grafiek is te zien dat bij de verkiezingen in 2002 de SP afdeling Oss de meeste zetels in de gemeenteraad heeft binnengehaald. Daarna gaat het bergafwaarts. Het aantal van 15 zetels wordt tot nu toe niet meer gehaald. Het CDA is sinds 1974 over zijn hoogtepunt heen, maar pas 20 jaar later wordt die partij door de SP ingehaald. De ontkerstening van de politiek in Oss heeft zijn beslag gekregen maar is Oss daardoor een socialistische stad geworden of zelfs maar een progressieve stad? Van de progressieve partijen PvdA en D66 had de SP nooit veel te vrezen. De politieke creativiteit van die partijen kan het niet winnen van die van de SP. Maar zoals is te zien in de grafiek doemt er een geducht concurrent op met de lokale partij VDG. Onder welke categorie moet die partij geschaard worden. Conservatief met een progressief randje, omgekeerd of populistisch anti-establishment. Voer voor politicologen.

 

We zijn beland bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2002. De grote vraag is wat de Osse kiezers gaan doen na “het verraad” van PvdA waardoor erfvijand CDA weer aan de macht is gekomen? Het wordt een daverende overwinning voor de SP met 38,4% van de stemmen ofwel 15 van de 35 raadszetels.

Is het CDA nu voorgoed verslagen? Nee, dat ook weer niet. Het CDA wordt met bijna 20% van de stemmen de tweede partij met 15 zetels in de gemeenteraad. De derde partij wordt de lokale partij ’Voor De Gemeenschap’ met ruim 13% of 5 zetels in de gemeenteraad. De VVD krijgt 4 zetels. De PvdA verliest 1 zetel waardoor je niet kunt zeggen dat de partij flink is afgestraft.  Groen Links en D66 behalen geen enkele zetel. De lokale partij ‘Beter Oss’ haalt 1 zetel.

“De uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen op woensdag 20 november geven opnieuw winst voor de SP. 9 maal op rij is er winst geboekt, nog nooit vertoond. Het isoleren van de SP door de overige partijen is hen niet in dank afgenomen en de initiators van die actie worden dan ook gestraft. Een zo grote fractie als de SP mág je niet aan de kant zetten, hoe moeilijk samenwerking ook mag worden. Namens de SP worden drie wethouders benoemd: Jules Iding, Henk van Gerven en Chris Ermers. De nieuwe fractie bestaat uit een groot aantal oude rotten, maar deze keer is ook aan vernieuwing gedacht. Op de vijfde plaats, met veel voorkeurstemmen werd Mahmut Erciyas de eerste allochtoon in de Osse fractie. Daarnaast haalt Lilian Marijnissen voldoende voorkeurstemmen om een zetel af te dwingen, wat ze echter naliet. Omdat ze nog maar 17 jaar was, zou ze pas later geïnstalleerd worden. Dat gebeurde op 11 september 2003.” (Historie SP afdeling Oss)

Al voor de verkiezingen van 2002 voerde de SP actie tot behoud van het Sint Anna, ziekenhuis. Dit regionale ziekenhuis, dat is ontstaan uit de in 1876 begonnen ziekenzorg door de Zusters van Liefde van Tilburg, dreigt uit de stad te verdwijnen. Die zorg kreeg in 1913 gestalte in wat toen een echt ziekenhuis genoemd kan worden mede dankzij de schenking van Mejuffrouw Anna Petronella Vos de Wael.

In de loop der jaren wordt het ziekenhuis verbeterd. Nog geen 50 jaar later wordt het ziekenhuis aan de Begijnenstraat gesloopt en wordt een nieuw, aan de tijd aangepast ziekenhuis aan de zuidkant van Oss gebouwd. De Zusters van Liefde trekken zich in 1968 terug uit het bestuur. Ruim 40 jaar later dreigt het ziekenhuis Oss te verlaten.

De Raad van Bestuur van het ziekenhuis komt met het plan om de ziekenhuizen in Oss en Veghel te sluiten en ergens halverwege de twee plaatsen een nieuw ziekenhuis neer te zetten. 

“Als dat nieuws bekend wordt, reageren veel inwoners vol onbegrip. De SP pakt dat sentiment meteen op. Terwijl het stadsbestuur geen enkele reactie geeft op het voor de stad toch belangrijke besluit, start de SP een nieuw comité op: “Anna moet blijven”. Er wordt en pamflet gedrukt met “Tien redenen waarom Sint Anna is Oss moet blijven.” (blz. 469,Het Geheim van Oss)

Uit de brede samenstelling van het begeleidende comité van aanbeveling blijkt dat de SP in de loop der jaren van een actiepartij van de straat en de fabriek ook een bestuurderspartij is geworden met een breed draagvlak onder de bevolking. De actie brengt duizenden handtekeningen op mede dankzij de steun van Osse notabelen. Kan de SP met zijn overmacht in de gemeenteraad het Sint Anna ziekenhuis behouden voor de stad Oss en de regio?

DE EENZAAMHEID VAN DE ONGELOVIGE 2

Hoewel ze het nooit zei, was mijn moeder trots op haar kinderen.

Op mijn zevende, ik zit net in de tweede klas van de lagere school, lig ik ineens in het ziekenhuis. Het is een lange geschiedenis geworden. De katholieke zusters van Liefde zorgen ervoor dat ik ‘s zondags ter communie kan gaan. Op mijn witte schone lakens wordt een wit kanten kleedje onder mijn kin gelegd. Ik lig klaar om het lichaam van Christus uit handen van de priester te ontvangen. Het is klein vredig theaterstukje.

Ondanks de zeer pijnlijke injecties in mijn ruggenmerg, met een tuigje aan liggen in bed en een quarantaine van een paar weken in een badkamer vanwege de bof, hou ik toch goede herinneringen aan het ziekenhuis. Een fluitende merel in de tuin, een verrekijker om in de ziekenhuistuin naar vogels en bloemen te speuren, katholieke Engelbewaarders, Wipneus en Pim en Pietje Bel lezen. ’s Middags brengen de nonnen een kop thee met snoep. Het leven in een ziekenhuis is vol verrassingen. 

Later hoor ik dat mijn hersenvliesontsteking kantje boord is geweest. Zelf heb ik niet aan dood gaan gedacht. De dood is dan nog niet tot mijn bewustzijn doorgedrongen. Die is op je zevende nog ver weg. Pijn bestrijding met paracetamol of aspirine was er toen ook nog niet, ook niet tijdens mijn hardhandige behandeling van asthma in een Utrechts ziekenhuis. Niet erg. Je leert met pijn leven, leven zonder pijn bestaat niet. Ik lees dat de Middeleeuwse Sint Lidwina van Schiedam, die op veertienjarige leeftijd na een val op het ijs haar leven lang verlamd was, haar lijden opdroeg aan God. Door haar lijden te ‘vergeestelijken’ wordt het draaglijk. Het is een combinatie van katholiek stoïcisme en mystiek. De Middeleeuwse Augustijner en mysticus Thomas a Kempis schreef een boek over haar leven.

Mijn moeder is altijd bezorgd gebleven. Dat moet voor haar een last zijn geweest. Ik hoop niet al te zwaar. Mijn vader noemt mij een binnenzitter. Hij vindt dat ik buiten moet spelen in plaats van lezen en met meccano spelen. Ter aanmoediging neemt hij me mee naar zondagse voetbalwedstrijden en uit vissen. Het is niet aan me besteed. Tegen een bal trappen op school of met klasgenoten op een veldje is te doen, maar naar voetbal kijken vind ik saai. Vissen is nog saaier. 

(Verschijnt wekelijks)