Posts tonen met het label studentenvakbeweging. Alle posts tonen
Posts tonen met het label studentenvakbeweging. Alle posts tonen

vrijdag 24 juli 2020

70. MIJN SPROOKJESJAREN ZESTIG, DEMOCRATISERING

Marga Klompe (tweede van links zittend) was de eerste vrouwelijk minister en maakte als zodanig deel uit van het Kabinet Drees III . Als KVP'ster heeft zij bijgedragen aan het sociale gezicht van de KVP en van Nederland. De KVP was in die tijd even groot als de PvdA. 
Marga Klompé is een van de belangrijkste grondleggers van de verzorgingsstaat. De Algemene bijstandswet van 1965, die Nederlanders levensonderhoud garandeert, is van haar hand. Om die reden is zij opgenomen in de Canon van Nederland. Dankzij de KVP en de PvdA wordt het Hoger onderwijs na de Tweede Wereldoorlog gedemocratiseerd.

Ik ben voor democratisering. De studenten mogen wel meer inspraak krijgen in en rond de universiteit. Per slot van rekening is ook de universitaire orde geen van God gegeven orde, ook niet als er Rooms voor staat. Ik heb met sympathie maar op afstand, als je werkt kun je niet anders, de Amsterdamse provo's gevolgd. Die deden met hun ludieke acties goed werk voor de democratie. Met hun soms flauwe grappen - er was ook sprake van verveling-  bliezen ze toch maar mooi een dikke stoflaag van de oude orde en brachten ze het gezag in verlegenheid. Hun witte fietsenplan tegen asfaltterreur van de gemotoriseerde bourgeoisie getuigde ook nog eens van verbeeldingskracht en fantasie. Ludieke actie voor democratisering zou een remedie kunnen zijn tegen die dikke stoflagen binnen de universiteit.

“Het ondemocratische van het Nederlandse studentenleven is, dat de meerderheid zich zelf niet gerepresenteerd ziet in organisaties en besturen die tegenover de burgerij, de regering, de gemeenteraad, universitaire studiecommissies etc. de rol spelen en de naam hebben representatief te zijn. Deze besturen worden allesbehalve democratisch gekozen, zitten vaak te warm om te weten wat kou is, zijn verregaand incompetent op punten waar het werkelijk belang van grote groepen onder de Nederlandse studenten op het spel staat.” ( A.A.Regtien, Van corporatisme naar syndicalisme, alternatief voor een verziekt studentenleven, blz.26 en 27 in het eerder genoemde boek “Waarom kinderen altijd willen dat de indianen winnen)


Natuurlijk had Regtien gelijk. De tijd van de traditionele studentenverenigingen is voorbij. Hun bluf cultuur met opgeblazen ego’s verpakt in driedelige paradepakken en verouderde mores zijn anachronismen geworden. Daar moet de grove borstel van de vernieuwing doorheen gehaald worden. Het wordt tijd voor meer vrijheid en vooral ook verbeelding en fantasie. Provo en de opstandige studenten in Parijs tijdens de mei revolte 1968 met hun leus “De Verbeelding aan de Macht” zijn ons al voorgegaan.

Volgens Ton Regtien is de studentenvakbeweging het geschikte instrument voor democratisering van de universiteit. Of een vakbond als sociaal en politiek drukmiddel ook geschikt is om verbeelding aan de macht te brengen, is maar de vraag. Macht en verbeelding gaan maar moeilijk samen. Ze verhouden zich als communicerende vaten; meer macht leidt tot minder verbeelding en omgekeerd. Maar wie weet kan mijn generatie daar iets aan doen.

“Want het gehele project van een studentenvakbeweging is bedoeld als alternatief. Géén echolalie van keldernihilisten, géén dichtgetimmerde organisatie van dikbuikige weters. Wij doen slechts een beroep op de duidelijk constateerbare ontevredenheid binnen het Nederlandse studentenleven, een ontevredenheid die zich de afgelopen jaren manifesteerde in steeds weer nieuwe studentenverenigingen, studiegroepen, congressen, rapporten, een ontevredenheid die bewijst dat het ideaal van de oude corpora in onze dagen te kort schiet, voor grote groepen studenten alle geldingskracht verloren heeft, op dit moment door doctrinaire handhaving een onoverzichtelijke versplintering in het Nederlandse studentenleven heeft gehad.” (A.A.Regtien, Van corporatisme naar syndicalisme, alternatief voor een verziekt studentenleven, in bovengenoemd boek”Waarom kinderen altijd willen dat de indianen winnen”, blz.22)


(verschijnt elke vrijdag)

vrijdag 17 juli 2020

69. MIJN SPROOKJESJAREN, NIJMEEGSE VOORHOEDE


 
Ton Regtien in actie tijdens de Maagdenhuisbezetting in 1969. Hij is de man met de megafoon. Naast hem staat Paul Verhey, de zoon van de Amsterdamse CPN wethouder Harry Verhey.
Zonder het te beseffen maak ook ik deel uit van een voorhoede, niet van arbeiders maar van de Nijmeegse studenten. Ton Regtien (1938-1989) had drie jaar voordat ik naar de universiteit ging, vastgesteld dat de Katholieke Universiteit van Nijmegen de voorhoede was in het democratiseringsproces van het Hoger onderwijs. Blijkbaar hadden meer Roomse zonen en dochters dan elders besloten om in Nijmegen te gaan studeren, per slot van rekening het intellectuele bolwerk van de Roomse emancipatie.

“Nijmegen heeft dus in vergelijking met de overige Nederlandse en universiteits- en hogeschoolsteden een bevoorrechte positie in het proces tot democratisering van het Hoger onderwijs. In niet geringe mate. De voorsprong op het landelijk gemiddelde was in ’58-’59 niet minder dan 15%.” ( A. A. Regtien “De Studentenvakbeweging 2, 1-3-’63. In “Waarom kinderen altijd willen dat de indianen winnen, een bloemlezing uit het ‘Nijmeegs Universiteitsblad en de ‘Vox Carolina’, door Hugues C. Boekraad, P.H.H. Hawinkels en Michel J. van Nieuwstadt, De Arbeiderspers 1968. blz.18)


Net als ik zijn de meeste van die zonen en dochters naar de universiteit gekomen met steun van de Rijksoverheid in de vorm van studiebeurs, renteloos voorschot en extra kinderbijslag. Wij zonen en dochters uit de Roomse middenklassen en in veel gevallen ook uit de arbeidersklassen brachten van thuis heel andere mores mee naar Nijmegen dan de vroegere generatie studenten uit voornamelijk de hogere klassen. Het zal wel geen toeval zijn dat dit alles gebeurt in een tijd dat de Katholieke Volkspartij KVP, de politieke zuil voor de Roomse emancipatie,  tevens de grootste partij van het land is.


Met de extra kinderbijslag van thuis betaal ik mijn kamerhuur van 70 gulden per maand. Het renteloos voorschot betekent een maandelijks inkomen van ongeveer 130 gulden per maand. Samen tweehonderd gulden, te weinig voor andere belangrijke zaken zoals de telefoonrekening, reiskosten naar mijn geboortestad, kleding en uitgaan. Met driehonderd gulden zou ik aardig uitkomen en dus zit er niks anders op dan de kas aan te vullen met inkomsten uit bijbaantjes, eerst in de fabrieken van Thomassen & Drijver en Zwanenberg te Oss, daarna ijscoventer eveneens te Oss en oproepkracht als terrasbediende en ober bij hotel restaurant Erica in Berg en Dal. 


Ik vind dat geen probleem. Door zo af en toe te werken voor je geld besef je de waarde van geld en heb je een leven buiten de glazen bol van de studentenwereld. Zelf verdiend geld versterkt mijn eigenwaarde, onafhankelijkheid en gevoel voor verantwoordelijkheid. Ton Regtien denkt daar anders over. Die noemt mijn situatie en die van alle studenten met leningen enz. onstabiel wat niet goed zou zijn voor de studie. Hij vindt daarom dat de studentenvakbeweging zich tot doel moet stellen “sociale stabiliteit” voor de student te bewerkstelligen.


“De studentenvakbeweging stelt zich derhalve tot doel een sociale stabiliteit tijdens de studiejaren mogelijk te maken, een stabiliteit die voor de studie zelf vereist is en haar reden van bestaan ontleent aan de grote groep (de meerderheid) van studenten die gedurende hun studie financieel niet op hun ouderlijk huis willen en kunnen terugvallen. Die voor zichzelf het recht op een eigen leefwereld met de daarvoor noodzakelijke middelen opeisen.” ( A.A. Regtien, De Studentenvakbeweging, 15-2-’63 in bovengenoemd boekje, blz. 16)
 

Ik vind dit flauwe kul en word daarom geen lid van de studentenvakbeweging. Bovendien heb ik meer privileges dan ik ooit had durven hopen. Het is niet altijd gemakkelijk maar ik heb over het algemeen geen problemen met mijn ouderlijk huis over mijn studiefinanciering. Mijn situatie is stabiel genoeg om te studeren, lief te hebben, uit te gaan en me politiek te engageren. 

(Verschijnt elke vrijdag)