89. MEXICAANSE VERTELLINGEN. GEESTELIJK VOEDSEL

 

Het kleine theater van de dorpskerk van Huasca, Hidalgo 2019. Foto: petrus

Maria Carmen geeft hem een folder van Anonieme Alcoholisten, een organisatie die mensen helpt om van de drank af te komen. Deze aanmoediging van Maria Carmen om zijn lot weer in eigen hand te nemen, laat hij niet voorbij gaan. Hij meldt zich aan.

Wonderlijk genoeg vindt hij daar waar hij zijn hele leven al lang bijna instinctmatig naar zoekt, naar een goed gesprek dat verder gaat dan het weer, dat alles duur is, dat de regering niet deugt enz. Een gesprek waardoor hij leert kijken achter de horizon van de dagelijkse beslommeringen, weten wat mensen bezielt is en wat hij in ’s hemelsnaam hier op aarde moet? Kortom, hij heeft behoefte aan geestelijk voedsel. 

Tot op vandaag heeft hij zijn geestelijke honger nooit helemaal kunnen stillen. Zijn vader en moeder hadden er nooit tijd voor, druk als ze waren met overleven. Je kent het wel, de ditjes en datjes van elke dag, koe melken, tortilla bakken, op het land werken, iets aan het huis maken of wat dan ook. Die samen legden beslag op elke minuut van de dag. Als het tijd was voor ontspanning dronk zijn vader samen met vrienden pulque in een of andere hut die voor bar moest doorgaan. Geestelijk voedsel was niet hun ding.

Dat was voor de kerk. Daar kreeg je elke zondag tijdens de mis genoeg geestelijk voedsel genoeg voor een hele week. In het begin vond hij de mis, de lezingen uit het evangelie van Jezus Christus en de brieven van de apostelen en zelfs de preek van de pastoor intrigerend. Maar wat nu precies de bedoeling van de wekelijkse voorstelling werd niet goed duidelijk. 

Is het een sprookje om de mensen op zondag gerust te stellen, dat alles goed zou komen ook al is de week nog zwaar? Als het niet in dit leven is, dan toch straks na de dood. Tenminste als je de voorgeschreven regels respecteert en elke week met je kerkgang laat zien dat je er bij hoort. Is dat alles? Een zondags theater om de week door te komen? Steekt er achter de voorstellingen wel enig echt geestelijk voedsel? Hij raakt teleurgesteld.

Gelukkig brengt de revolutie hem avontuur en hoop op echt geestelijk voedsel. Maar Mexico blijkt een nog veel grotere warboel dan zijn dorp. Heden en verleden lopen door elkaar, mensen leven nog in de tijd van de Azteken of de Tolteken, anderen beschouwen zich als de nakomelingen van Spaanse helden, weer anderen menen dat Franse ideeën vrijheid en broederschap zullen brengen en nog weer anderen vinden dat de ideeën van de communisten hen zullen bevrijden uit de ketenen van armoede en materiële nood.

Een geluk is dat zijn vriend David hem zo goed en kwaad als het mogelijk door de helse wanorde heen loodst. Ze houden zich staande tussen de drank, de vrouwen, de onderlinge gevechten en de kleine en grote veldslagen. Ze overleven de revolutie en worden zelfs hier en daar toegejuicht als helden. Hoewel zo ziet hij zichzelf niet en David ook niet. De revolutie is niet geworden wat ze ervan gehoopt hadden ook al kunnen ze niet precies zeggen waar ze op hoopten. 

88. MEXICAANSE VERTELLINGEN. MARIA CARMEN

Mexico 1980 ( vrouw uit de film "Werkende Vrouwen")

Maria Carmen ziet hoe hij zichzelf veracht, zijn gebrek aan zelfrespect, maar praat met hem alsof ze het niet merkt. Ze voelt zijn pijn maar laat dat niet zien. Ze bedient hem net zoals de rest van de klanten maar dan wel met een beetje extra aandacht en een iets langer gesprek. Zo komt ze bij stukjes en beetjes te weten dat hij ’s avonds drinkt om te vergeten, om verlost te worden van de teleurstelling in zichzelf, de liefde en de revolutie. 

Voor Maria Carmen allemaal niet nieuw. Ze kent de mannen die hun mislukking verdrinken in pulque of tequila, maar Diego is toch anders. Ondanks zijn dreigende ondergang weigert hij zijn mislukking als excuus te gebruiken, zich het slachtoffer van de omstandigheden, van het lot te voelen. 

Hij wil vasthouden aan zijn geloof in de liefde, niet de liefde van de lust maar de liefde van de ziel. Dat nu heeft Maria-Carmen maar zelden of eigenlijk nooit meegemaakt. Het enige haar bekende voorbeeld is haar moeder. Die gaf haar gezin nooit op.

Haar vader behandelde haar moeder als een huissloof, bleef soms dagen van huis om daarna dronken thuis te komen en haar moeder uit te blaffen en soms zelfs te slaan. Toch bleef haar moeder overeind als een waardige vrouw die zoveel als mogelijk liefde bleef geven aan haar kinderen.

Amper 15 jaar oud is ze met medeweten van haar moeder het huis ontvlucht om haar geluk, zo dat al zou bestaan, in Mexico-stad te zoeken. Daar komt ze aan zonder enige ervaring met het stadsleven en zijn bewoners. Ze moet zich als dienstmeisje redden in een volkomen vreemde stad in een huis van vreemden. 

Ze wist niet beter dan dat de vrouw de liefde van de man krijgt die ze verdient. Dat kan de ene dag vleierij zijn, aandacht of lust en de andere dag bijtend snauwen, verwijten en soms zelfs een pak slaag. Zij zelf heeft de pijn van de slagen van de riem van haar vader ondervonden. Was dat rechtvaardig? Nee nooit, maar daar beslis je zelf niet over. 

Maar wat moet een meisje in een stad als Mexico-stad? Wat is haar toekomst? Haar wanhopige zoektocht naar liefde en geluk drijft haar op haar zeventiende in een huwelijk waaruit twee kinderen worden geboren, een meisje en een jongen.

Ze kreeg er dezelfde ellende bij als die van thuis. Het wordt een grote mislukking. Maar net als haar moeder behoudt ze haar waardigheid en laat zich de liefde voor haar kinderen niet afnemen. Ze blijft geloven in liefde als een pad naar geluk, bescheiden geluk want in hemels geluk gelooft ze niet, zeker niet hier op aarde.

Ze denkt dat ze mans genoeg is om een eigen bestaan op te bouwen, en maakt een einde aan haar huwelijk. Ze vertrekt met haar twee kinderen en begint helemaal opnieuw. Ze gaat werken in twee restaurants met verschillende ploegendiensten zodat ze genoeg verdient voor hun drietjes. 

En daar in een van de restaurants loopt ze als het ware tegen Diego aan. Een sympathieke zelfs knappe man maar helaas aangeschoten maar wel net als zij op zoek naar nieuwe kansen in de liefde. Maria-Carmen merkt dat hij ondanks alles op zijn manier van zijn Sara blijft houden. Hij zegt geen slechte dingen over haar. Integendeel, hij zet haar nog altijd op een voetstuk. Hij zelf is de mislukking, niet zij.

Maria Carmen raakt verliefd op Diego. Maar ze wil niet weer met een man leven die drinkt. Ze moedigt hem aan om met drinken te stoppen. Zover was Diego nog niet gekomen maar nu dringt het langzaam tot hem door dat als hij nog iets wil maken van zijn leven, dat de eerste stap moet zijn.