DE TWEELING VAN DIANE ARBUS EN ANDERE FOTO'S

 

Diane Arbus, Identical Twins, Roselle, New Jersey 1967 a notable photograph by Diane Arbus (1923 – 1971).

Onlangs bekeek ik opnieuw onderstaande foto uit het archief van mijn vader en ineens vond ik deze foto van een onbekende fotograaf dat de foto net zo sterk is als de bovenstaande foto van Diane Arbus, hoewel het geen tweeling is. Ondanks dat gemis gaat er toch een zekere betovering vanuit. Waar dat aan ligt is moeilijk te zeggen maar ik denk dat het hem vooral zit in kwetsbaarheid van de gefotografeerden die tot uiting komt in de kleding en de wijze van poseren.

Onbekende fotograaf, schoolfoto van twee broers in Oss uit het archief van mijn vader.

De foto van Dianne Arbus is altijd in mijn hoofd blijven zitten. Op mijn reizen ben ik af en toe in de gelegenheid geweest ook om twee zusjes te fotograferen zoals hieronder in een dorp in Togo.

Twee zusjes in een dorp in Togo, 2003

De twee zusjes staan er eveneens kwetsbaar en aandoenlijk op. Aan hun omgeving kun je zien dat hun levensomstandigheden niet al te best zijn.

Identieke tweeling in Lomé, Togo 2016

Hierboven is een foto van een tweeling ook gemaakt in Togo. Ik trof ze samen met hun moeder aan op straat in de buurt van het hotel waar ik logeerde. Hun moeder was een straatverkoopster. De foto is gemaakt in 2016 in kleur met een digitale compact camera.

identieke Tweeling in Rome 2016

In 2013 in Rome kon ik bovenstaande foto maken van een tweeling nog in de kinderwagen.

VOODOO MEDICIJNEN

Kraam met schedels enz. Van dode dieren die geschikt zijn voor het maken van poeders, zalfjes en drankjes in het kader van traditionele of Voodoo geneeskunde.(Lomé, 2001)

Door al het gepraat over zoönosen, volgens het RIVM infectieziekten die van dieren overgaan op mensen, zoals vermoedelijk het geval is met het Coronavirus COVID en andere virusinfecties als SARS, moest ik denken aan een bezoek dat ik ooit gebracht heb aan een markt in Lomé, de hoofdstad van Togo, waar ingrediënten voor traditionele en Voodoo medicijnen worden verkocht.

Tot mijn verbazing lag er een leeg blik poedermelk tussen de schedels. Het merk "Belle Holande" wijst erop dat de poedermelk uit Nederland komt.

Over het algemeen denkt men bij Voodoo aan Haïti maar de geboortegrond van Voodoo is West Afrika. Voodoo is afgeleid van het woord Vodun, wat in de lokale talen Fon en Ewe zoveel als Geest betekent. De Fon en de Ewe bevolking tref je vooral aan in Benin, Togo en Oost Ghana.Beide talen zijn nog steeds in gebruik in deze landen naast het officiële Frans in Togo en Benin en het Engels in Ghana.

Adolphe kake Dossou is kruidendokter, genezer en doctor in traditionele medicijnen zo staat op het bord; Zo te zien gebruikt hij heel wat soorten staarten en haren voor de bereiding van traditionele medicijnen.

De Haïtiaanse Voodoo is net als de Cubaanse Santeria, Surinaamse Winti en Braziliaanse Candomblé een afgeleide van de West Afrikaanse Voodoo. De Voodoo is met de verscheping van slaven uit West Afrika terecht gekomen in de genoemde landen. In Togo en Benin zijn nog steeds Voodoo priesters actief en is er een bloeiende markt voor de aanschaf van ingrediënten voor de aanmaak van Voodoo of traditionele medicijnen. Voor zover ik kon vaststellen worden de namen Voodoo en traditioneel door elkaar gebruikt.

Bij Voodoo, bezwering tegen ziekten, verjaging van het kwaad en bevordering van het geluk hoort ook het gebruik van fetisjen. Die bemiddelen tussen het geestenrijk en het aardse leven. Zij helpen de geesten de gewenste kant op te sturen.

Zo een markt is voor een westerling een ronduit onaangename ervaring. Niet alleen vanwege de stank van rottend vlees vermengd met raadselachtige geuren van allerlei kruiden maar vooral door de aanblik van honderden misschien wel duizenden dode dieren in de vorm van schedels, gedroogde huiden, haren, tanden en allerlei andere dingen die ik als leek niet kan thuisbrengen.

Je kunt je haast niet voorstellen dat die schedels, huiden, haren, tanden en wie weet nog meer verwerkt worden in een of ander drankje, zalfje of poeder om als medicijn tegen joost mag weten welke kwaal gebruikt te worden. Wat ik me nog minder kan voorstellen is dat zulke drankjes, zalfjes of poeders daadwerkelijk genezende werking hebben. Door mijn bezoek aan de markt is mijn geloof in de bruikbaarheid van traditionele medicijnen tegen ziektes aanmerkelijk geslonken.

IS EEN AFRIKAANSE FIETSENMAKER DUURZAMER DAN DIE BIJ ONS?

Fietsenmaker in Lomé, Togo, 2003

Er was eens een fietsenmaker in mijn geboortestad Oss die alles wat maar aan een fiets zat, opnieuw gebruikte. Als je iets nodig had dan ging je maar naar Pietje den D., van schroefjes en moertjes tot oude pakjesdragers, trappers, bellen, voor en achetrlampen. Was Pietje daarmee zijn tijd ver, heel ver vooruit? Toen niet natuurlijk. Hij gebruikte oude rommel voor de arme sloebers. Maar nu in de tijd dat duurzaamheid bezongen wordt als een grote deugd,  is hij een held van de recycling, een woord wat toen  nog uitgevonden moest worden. Helaas voor Pietje, werden de mensen steeds rijker en hadden zijn  oude rommel niet meer nodig. Ze kochten alles voortaan nieuw. De vraatzucht van de consumptiemaatschappij was weer groter geworden.

In Afrika lopen ze op die vraatzucht nog achter. Daar worden fietsen gebruikt tot ze op de draad versleten zijn. Daar wordt alle oude rommel nog wel tien keer gebruikt omdat het niet anders kan. Nieuw is te duur. 

Werkt deze fietsenmaker nu duurzamer en 'en passant' ook milieuvriendelijker dan onze Europese fietsenmakers? Ik durf de vraag niet te beantwoorden want ik heb er geen wetenschappelijk onderzoek naar gedaan en zoals jullie weten, kunnen alleen wetenschappelijke onderzoeken verantwoorde antwoorden geven. 

AFRIKAANSE DUURZAAM EETSTANDJE

Lomé, Togo 2003

Het meest ontroerende op deze foto vind ik het zelfgemaakte vegertje onder het tafeltje met het uitgestalde etenswaar. Hun winkeltje mag dan wat gammel op zand staan, ze houden de plek wel schoon.

Onder welke noemer valt het werk van deze twee vrouwen? Straat- of wegrestauratie, Kant en Klaar Eten, Eethalte, Eetstand, Eettentje of Eetwinkeltje? Milieuvriendelijk is het wel. Ze maken het eten thuis klaar van verse waren die ze eerst op de markt hebben gekocht of elders. Geen vervuilende industriële bereiding. Er wordt nooit eten weg gegooid. Als er iets overblijft wordt het thuis opgegeten.

Het tafeltje waarop de etenswaar staat uitgestald is zelf gemaakt van hout. Er is geen verf bij komen kijken. Ik heb het ze niet gevraagd, maar ik durf te wedden dat ze hun kleurige rokken, bloezen en sjaals zelf gemaakt hebben. Goedkoop, geheel op maat en naar eigen smaak. Dat is pas echte mode, in plaats van de kant en klaar kleding uit de winkel die anderen voor je bedacht hebben en vervolgens via allerlei modebladen proberen aan te prijzen. Over mode en identiteit gesproken.

Wie in Afrika zijn ogen de kost geeft, ziet dat vrouwen de economie op alle fronten draaiend houden. In de dorpen werken ze op het land, koken en houden het huis schoon en verzorgen de kinderen. In de stad verkopen ze op markten en langs de straat hun waren. Dat kan van alles zijn: zelf bereid eten zoals op de foto, stoffen, groenten, vlees en vis maar ook cement en ijzerwaren. Alles wat een mens in Afrika maar nodig heeft om te overleven. Als ze willen kunnen ze de het land zo overnemen. Waarom ze dat niet doen? Geen idee. Uit piëteit of misschien uit medelijden?

LOST PARADISE WEST AFRICA 21 (THE END)

Coiffure, Lomé, Togo 22 juli 2014

Werkplaats, Lomé, Togo 22 juli 2014

La cuisine d'une restaurant populaire, Lomé, Togo 22 juli 2014

Airport Service, Lomé, Togo 22 juli 2014

Airport Safety Inspection, Lomé, Togo 22 juli 2014

Wachten voor vertrek, Airport Lomé, Togo 22 juli 2014

LOST PARADISE WEST AFRICA 19

1851, Lomé, Togo 22 juli 2016

Code White, Lomé, Togo 22 juli 2016

Drankwinkel, Lomé, Togo 22 juli 2016

Gitarist, Lomé, Togo 22 juli 2016

Praatje, Lomé, Togo 22 juli 2016

Villa Notre Dame, Lomé, Togo 22 juli 2016

Werkplaats, Lomé, Togo 22 juli 2016

A Vendre, Lomé, Togo 22 juli 2016

LOST PARADISE WESTA AFRICA 18

Boulevard de la République, Lomé, Togo 21 juli 2016

Hotel Benin, Lomé, Togo 21 juli 2016

De party is afgelopen, park bij hotel Benin, Lomé, Togo 21 juli 2016

Zwembad hotel Benin, Lomé, Togo 21 juli 2016

De ijscoman, Lomé, Togo 21 juli 2016

Jeugdige straathandelaar, Lomé, Togo, 21 juli 2016

Straatwerk is vermoeiend, Lomé, Togo 21 juli 2016

Vlisco Wax Hollandais, Lomé, Togo, 21 juli 2016

LOST PARADISE WEST AFRICA 17

Twee vrienden op het strand van Lomé, Togo 21 juli 2016

Boot op het strand van Lomé, Togo 21 juli 2016

Gratis Wifi bij het vakbondskantoor in Lomé, Togo 21 juli 2016

Muur Op het strand van Lomé, Togo 21 juli 2016

Op de pier aan het strand van Lomé, Togo 21 juli 2016

Portret op boot op het strand van Lomé, Togo 21 juli 2016

Vader met zijn kroost aan zee in Lomé, Togo, 21 juli 2017

Tweeling van straatverkoopster bij hotel Benin in Lomé,
Togo 21 juli 2016

VAKBONDSWERK IN AFRIKA

Noten verkoper in Lomé, Togo 21 juli 2016

Probeer je eens voor te stellen tussen dit groepje mensen. Als blanke niet Afrikaan is dat moeilijk maar het kan wel. Niet als blanke toerist natuurlijk. Dan kom je niet bij zulke mensen terecht. Wel als je met hen samenwerkt zoals in de internationale vakbond. Behalve de verkoper poseren voor de foto een vakbondsvrouw uit Ghana en 3 vakbondsmannen uit respectievelijk Kameroen, Mali en Togo. De blanke maakt de foto.

Op de foto is geen welvaart of rijkdom te zien. Je ziet het er niet van af maar zij zetten zich in voor verbetering van de toestand in hun land. Moeizaam werk van lange adem, heel lange adem. Misschien wel te lang voor de jongeren in hun landen. Die wachten niet langer op meer rechtvaardigheid of betere mogelijkheden. Ze vluchten zo gauw mogelijk naar Europa in de hoop daar een echte toekomst op te bouwen in plaats van rond te rijden met een kruiwagen vol noten. Neem ze dat maar eens kwalijk.

LOST PARADISE WEST AFRICA 16

De Pinda Verkoopster, Lomé 21 juli 2016

Het Spandoek, Lomé 21 juli 2016

De Receptionist, Lomé 21 juli 2016

De Algemeen Secretaris, Lomé 21 juli 2016

De Notenverkoper, Lomé 21 juli 2016

De Siësta onder de Kokospalm, 21 juli 2016

De Assistente, Lomé 21 juli 2016

Jong Meisje, Lomé, 21 juli 2016