Posts tonen met het label hidden faces. Alle posts tonen
Posts tonen met het label hidden faces. Alle posts tonen

dinsdag 31 januari 2023

10. DALÍ. RENDEZ-VOUS

 

© Salvador Dalí, Fundació Gala-Salvador Dalí / Artists Rights Society (ARS), New York, 2018

De roman ‘Verborgen Gezichten’ van Dali draait voornamelijk om een Graaf en zijn geliefde met daar omheen enkele bijfiguren eveneens uit betere kringen. Ze hoeven in ieder geval niet te werken voor de kost. Ze spelen met hun geld, kopen en verkopen van grond. Grond is een geliefd beleggingsobject in aristocratische kringen. 

Dalí beschrijft gedetailleerd de liefdes muizenissen bij beide hoofdpersonen. Graaf en geliefde draaien om elkaar heen waarbij ze zich voortdurend afvragen welk effect hun gedrag, gebaren, opmerkingen en zelfs hun oogopslag op de ander kan hebben. De graaf manipuleert en berekend dat het een aard is.Vermoeiend om te lezen.

Beiden geven hun gevoelens niet bloot totdat Solange, die minder berekent en zich meer door liefde laat leiden, bereid is tot een rendez-vous zoals het in betere kringen heet.

“ ‘Al enige tijd,’ zei hij, ‘voel ik een steeds heviger en gevaarlijker verlangen verboden ervaringsrijken te verkennen… Zie je, het idee dat we nu koelbloedig op het punt staan te besluiten wat we gaan doen…terwijl ik mijn stem moet beheersen om met je te blijven praten…’ Grandsailles hield op alsof hij op adem wilde komen, en ging door, terwijl hij zich inspande om de emotie in zijn stem te beteugelen:’De gedachte aan deze ontmoeting heeft me gek gemaakt! Het is ongelooflijk, maar ik tril als een riet…kijk!’ Hij greep de hand van Solange. Hij trilde inderdaad, en zijn tanden klapperden bijna onmerkbaar. ‘Chéri!’ zei Solange, die bleek werd. ‘Je bent nu mijn medeplichtige,’ zei Grandsaille teder. ‘Je zult de wetten van mijn perversiteit tot in alle bijzonderheden gehoorzamen en uitvoeren’, ging hij verder, teder zowel als tiranniek.” (blz.205)

Het lijkt wel een samenzwering. Hoe dan ook, de graaf is tevreden en steekt na de ontmoeting een sigaar op. Solange zal meewerken aan wat hij zijn perversiteit noemt, het verkennen van steeds heviger en gevaarlijker verlangen uit verboden ervaringsrijken zoals hij het noemt. Je vraagt je af wat dat wel niet zal zijn.

De perversiteit zelf doet nogal gedateerd aan, naar onze opvattingen van vandaag zelfs onschuldig. Naakt op bed gaan liggen in een half donkere kamer terwijl de graaf onzichtbaar op de achtergrond tien minuten of zo toekijkt, valt niet in de categorie pervers zelfs niet als hij stiekem masturberend toekijkt. Of dat in de tijd van Dali wel zo was, weet ik niet. Ik dacht dat men in kunstenaarskringen, dus ook die van Dalí, wel wat meer gewend was

De gehele scène is dik aangezet met een huis in een bos, een deur die vanzelf open gaat, een in duister gehulde trap naar boven, een kamer die helemaal behangen is met bloemen met in het midden een groot bed, dat van de graaf zelve. De graaf fluistert vanuit het duister dat ze zich moet uitkleden en naakt op bed moet gaan liggen. Solange is vanaf het begin uiterst gespannen maar ze neemt de onzekerheid op de koop toe, zoveel houdt ze van de graaf. Dat is pas liefde.

(wordt vervolgd)
 

dinsdag 27 december 2022

8. DALÍ, SOLANGE DE CLEDA

 

Tekening die in de Engelse uitgave van 'Verborgen Gezichten' naast de titelpagina is afgedrukt. De naakte vrouw houdt een banier omhoog met de tekst 'JE SUIS LA DAME'. Onderaan de pagina een banier met de tekst 'COMTE HERVE DE GRANDSAILLE'. Het is dus meer dan waarschijnlijk dat de afgebeelde vrouw Cléda de Solange, de tegenspeelster van de graaf in de roman. Rechtsonder staat GALA, de naam van de vrouw van Dalí. Heeft zij die tekening gemaakt? Helaas, kan ik daarover nergens uitsluitsel vinden. Voer voor Dalí kenners of verzamelaars.

De roman ‘Verborgen Gezichten’ van Dalí, zijn enige roman, is naar de maatstaf van vandaag een langdradig boek. Veel mensen vinden dat de Russische klassiekers vanwege hun lengte en vele namen onleesbaar zijn geworden. Hetzelfde geldt voor deze roman: ruim 450 pagina’s kleine letters. Ga er maar aanstaan. Wil je nog enige publieke aandacht krijgen voor zo een boek dan kun je het maar het beste verfilmen.

Een van de hoofdpersonen , Graaf Hervé de Grandsaille, heb ik in de blog hiervoor al ingeleid. Zijn belangrijkste tegelspeelster is Solange de Cléda waarvoor de graaf naar eigen zeggen 'een bizarre hartstocht’ heeft.

“Al vijf jaar lang deden ze alsof ze verwikkeld waren in een genadeloze wederzijdse verleidingsoorlog die steeds meer zorg en ergernis veroorzaakte en die tot dusver slechts zóver was gekristalliseerd dat hij een toenemende aandrift  tot wedijver en geldingsdrang verergerde, zodat, indien ze ook maar even hadden toegegeven dat ze tedere gevoelens voor elkaar koesterden, het gevaar van een ontgoocheling reëel was geweest. (blz.16)

Een van de vele lange zinnen waar het boek vol mee staat en die het uiterst vergen van eenieder die wil begrijpen wat hij leest. Als ik het goed begrijp, hebben de twee gevoelens voor elkaar maar kunnen deze niet of moeilijk uiten. 

En zo lees ik in een volgende passage als Solange haar kalme tederheid alsnog wil uiten dan begon hij haar ijdelheid te kwetsen en agressief gedrag te vertonen. De Graaf weet geen raad met zijn gevoelens.

Maar Dalí neemt geen genoegen met zulke eenvoudige zinnen. Hij houdt van beeldsprakerige litteratuur zoals blijkt uit de onderstaande passage waarin hij de graaf als een ruiter beschrijft (mannen berijden vrouwen volgens de klassieke litteratuur) en de vrouw als een paard. Dat kun je met de tegenwoordige vrouw niet meer maken. Dali’s beeldspraak is uit de tijd.

“Het was om deze redenen dat Grandsaille, na hun lange ontmoetingen die plaatsvonden in de half smachtende atmosfeer van een oppervlakkig idylle doordesemd met geveinsde onverschilligheid en een kies uitwisselen van geestigheden, terwijl beiden in werkelijkheid voor zichzelf de dolle galop van hun hartstochten verborgen, immer geneigd was Solange een klopje op haar achterste te geven en haar een suikerklontje toe te dienen, zoals men dat doet met een volbloed paard dat zich met de soepele elegantie op de achterbenen verheft om zijn grenzeloze energie ter beschikking te stellen.” (blz.27)

Beeldsprakerige taal die treffend is. Het beeld van eeen dolle galop van hartstochten" en een paard dat zich met soepele elegantie verheft om zijn grenzeloze energie te beschikking te stellen, is dynamisch en erotisch tegelijk. 

(wordt vervolgd)