Posts tonen met het label de boer. Alle posts tonen
Posts tonen met het label de boer. Alle posts tonen

dinsdag 11 februari 2025

EN DE BOER, HIJ KAN OPROTTEN

 


Ik volg de debatten over de boeren met grote verbazing. De manier waarop sommige voornamelijke linkse mensen menen Caroline van der Plas van de BBB weg te moeten zetten, is beneden peil. Het gemak waarmee zij een groot deel van de boerenstand opzij zetten, is verbijsterend. 


Terwijl de boeren, die met hun tractoren protesteerden tot behoud van hun werk en inkomen voor de rechter worden gesleept, worden de welgestelde middenklasse demonstranten van Extinction Rebellion welwillend behandeld door media en rechters. Klassenjustitie heette dat in de jaren zeventig van de vorige eeuw.


Het oordeel van stad en wetenschap is duidelijk. De boer heeft zijn tijd gehad, We willen wat anders. Nu is Nederland altijd al een land geweest dat zich gemakkelijk van zijn verleden ontdoet . Weg ermee, leve de vooruitgang en het moderne,is het algemeen gevoelen. Dat is tot op zekere hoogte normaal, de toekomst is altijd beter dan het verleden, zeker als het gaat om een nieuwe generatie. Die willen het wiel opnieuw uitvinden tot ze zelf door de volgende generatie aan de kant worden gezet. 


De grootste angst in Nederland is voor conservatief of ouderwets te worden versleten.Dat zie je in andere landen ook wel, maar minder. Daar probeert men een zekere balans te houden tussen het oude en nieuwe. 


Zo wordt in veel landen gestreefd naar het behoud van dorpen met de boerenstand, desnoods tegen de stroming van de vernieuwing en moderniteit in. Het dorp wordt er gezien als leefruimte, als een achterland waar je op adem kunt komen, van natuur en rust kunt genieten.


Hier worden dorpen gezien als achterblijvers of achterlijk, als een sta in de weg voor de vooruitgang. In het maakbare Nederland worden dorpen langs de meetlat van de efficiency en de planmatigheid gelegd. Past het dorp niet, jammer dan voor het dorp. Het wordt opgenomen in de stad en anders weg gepest.


Dat heeft te maken met Nederland als een selfmade land. Nederland is een uit water en klei gemaakt land. Dat heeft de Nederlanders voorgoed wijs gemaakt dat het hele land maakbaar is met de mensen erbij. God schiep de wereld, Nederlanders Nederland.


De natuur, het water vooral, was onze natuurlijke vijand: rivieren indijken, zoveel mogelijk land droog leggen. Nu Nederland verstedelijkt wordt de natuur ontdekt als bron van alle leven. Het land moet nu met grote vaart aan het nieuwe natuur concept aangepast worden: terug naar de natuur, behoud van diversiteit in de natuur, rewilding met wolven, bevers en oerossen. Het mankeert er nog maar aan dat dijken doorgestoken worden, kanalen dicht gegooid en polders weer onder water worden gezet. 


Dat kan natuurlijk niet, maar minder boeren en meer natuur kan wel. Er moet meer grond voor natuur komen, er mag niks meer worden drooggelegd, stukken zee moeten tot in de eeuwigheid onveranderd blijven enz. In feite is dit een maskerade om meer recreatie te bieden aan de stedelijke natuurliefhebbers. Die willen in hun vrije tijd in de natuur zijn. 


En de boer die hebben we niet meer nodig. Die kan oprotten met zijn dieronvriendelijke veehouderij, zijn insecticiden, zijn mest, stikstof, stank en tot overmaat van ramp ziekte overdragende activiteiten. 


Het zal er op uitdraaien dat Nederland verder verstedelijkt met her en der verspreid recreatieve natuurparken. Natuurmonumenten staat klaar om zich over de natuur te ontfermen en als verdienmodel in te zetten voor de van de natuur vervreemde stadsmensen.

maandag 15 augustus 2022

GUSTAVE VAN DE WOESTYNE IN HET NOORDBRABANTS MUSEUM

Het bovenstaande schilderij van Gustave van de Woestyne "De Slechte Zaaier" heeft met zijn gouden achtergrond en het beperkte kleurenpalet veel weg van een icoon.

Gustave van de Woestyne is met zijn schilderijen van ‘boerenkoppen’ prominent aanwezig in de tentoonstelling “Symbolisme in Vlaanderen, terug naar de natuur, de oorsprong en de innerlijke rust” in het Noordbrabants museum. De uit Gent afkomstige Gustave van de Woestyne, een broer van dichter en schrijver Karel van de Woestijne, schildert portretten van boeren als zijn het religieuze iconen. Doet hij dat als kunstenaar geïnspireerd door de vroeg kerkelijke iconen, mede de basis van onze Westerse portretkunst, of als goed katholiek? Het zal van beide wat zijn. Per slot van rekening was hij religieus. Hij heeft zelfs geprobeerd monnik te worden.


Ook dit schilderij van Gustave van de Woestyne met de zaaiende boer en een 'hint' van een dorp op de achtergrond heeft veel weg van een icoon.

Van de Woestyne behoorde tot de eerste groep van de ‘Latemse school’, een groep schilders die aan het begin van de twintigste eeuw woonde in St.-Martens-Latem bij Gent. Zij wilden het realisme tegenover het impressionisme in ere herstellen. In Nederland hadden we in die tijd de Bergense school met een heel andere stijl. De Bergense school was expressionistisch en had niets met religie of geloof te maken.


Wat in dit schilderij "De Blinde" opvalt is het krachtig gebruik van diep zwart waartegen het kwestbare gezicht zich aftekent. De donkere hemel als achtergrond benadrukt het blind zijn van de geportretteerde.

 

Net als bij Van Gogh was de zaaiende boer een belangrijk thema voor zijn schilderwerk. Van Gogh is zijn hele schilderkunstige leven bezig geweest met de zaaiende boer. Niet zo gek want ook Van Gogh was in wezen een “religieus” schilder. Met het beeld van de zaaiende boer maakt Christus duidelijk dat het zaad van het geloof niet altijd in vruchtbare aarde valt (Mattheus 13). Daarnaast is het de boer die door te zaaien en te oogsten ons voorziet van ons dagelijks brood.


De houding van het hoofd van deze "Boerin" van Gustave van de Woestyne is zoals die van Maria de Moeder van Jezus Christus op veel schilderijen.


Maar terwijl Van Gogh de zaaier in al zijn glorie in een kleurig landschap schildert, de boer als deel van God’s natuur, schildert Van de Woestyne de zaaier als een icoon. De Slechte Zaaier, de boer die ’s nachts onkruid tussen het goede zaad strooit en dusdoende de hand van de duivel is, zaait tegen een gouden achtergrond zoals gebruikelijk bij de oude iconen. De diepe kleuren zwart en rood van de boer doen denken aan Brueghel. 


Ook in dit portret "De Herder" gebruikt Van de Woestyne diepzwart om het iconisch karakter te benadrukken. De zwarte wolf bij de schaapskudde verwijst naar Jezus Christus die zich beschouwde als een herder die waakt over zijn kudde zodat ze niet verloren gaan door de wolf, de verbeelding van de duivel.


Dat Van de Woestyne uitgerekend van boeren iconen maakt, zal ook zeker te maken hebben gehad met zijn religieuze overtuiging. Boeren zijn immers de nederigsten en ook de armsten, zeker in de streken rond St. Martens-Latem.  En heeft Jezus Christus zelf niet gezegd dat God de Vader de hovaardigen weerstaat en de nederigen genade geeft (Jakobus 4:6 en Petrus 5:5) ? Ik neem aan dat Van Gogh om dezelfde reden van meet af aan de boeren als thema heeft in zijn werk.

 

Het gezicht van "De Boer "zit ingeklemd tussen het diepzwart van zijn kiel en van zijn pet waardoor zijn gezicht nog nadrukkelijker naar voren komt. We zien hier niet een boer maar de boer met op de achtergrond de boerderij.

Dat de figuren steeds in het zwart zijn gehuld zal enerzijds in overeenstemming zijn met de kleding van die tijd en anderzijds dienen om de ernst van het (religieuze) leven te benadrukken. Het zijn geen vrolijke schilderijen. Het veelkleurige leven zoals van Gogh dat schildert is bij Van de Woestyne afwezig. Zijn schilderijen doen denken aan de vroegere Noord Nederlandse schilderijen of aan vroege Spaanse schilders. Ook die schilderden een zekere strengheid des levens.


De portretten van Gustave van de Woestyne zijn te zien tot 9 oktober in het Noordbrabant museum.