GOD KAN ZICH NIET VERGISSEN

 

Je kunt een mening hebben over Trump. Met wat je ziet en hoort op de Nederlandse TV is dat niet moeilijk. Daar krijg je voortdurend gratis meningen met bijbehorende gevoelens voorgeschoteld. Je hebt het voor het kiezen op het Nederlandse net maar uiteindelijk komt het allemaal op hetzelfde neer.

Een verademing in dit TV circus is het EO TV programma ‘God, Jesus, Trump’ van Tijs van den Brink. Hij reist door Trump’s own country Texas met de vraag waarom mensen op Trump stemmen waarbij zijn aandacht in het bijzonder uitgaat naar Christenen. Hij komt in de merkwaardigste, soms bijzonder vrolijke kerken terecht met zingende mensen voor wie Jezus een vertrouwde vriend en buurman is.

Al met al krijg je een genuanceerder beeld van Trump stemmers dan je zou verwachten op grond van wat je in Nederland over hem hoort en ziet. Amerikaanse kiezers kijken scherper naar wat Trump doet dan wat hij zegt. Woorden zijn maar woorden, dat geldt voor elke politicus, maar wat doet hij of zij, dat is pas belangrijk.

Met enige verbazing luister ik naar zijn gesprek met een ouder homostel dat vindt  dat Trump meer doet voor hen dan Biden. Het beleid van Biden om zo nadrukkelijk op te komen voor LBTQ+’ers  jaagt de mensen onnodig op de kast. 

Zo komt Tijs van lieverlee in de woke discussie terecht, een beweging in Amerika die bijna dwingend nieuwe normen wil opleggen aan de samenleving over de verhouding man, vrouw, de plaats van de homo’s, de queers en de transgenders in de samenleving. 

Vooral dat laatste blijkt onder gelovigen heel veel verdriet en ellende op te leveren als een van hun kinderen bekent transgender te willen zijn. Tijs heeft in zijn auto een vertrouwelijk en indringend gesprek met een moeder die na zes jaar nog in tranen uitbarst over haar dochter die transgender is.

Die is nog voor haar achttiende het huis uit gevlucht. Na omzwervingen en een operatie na haar achttiende kwam ze bij gebrek aan inkomen en een woning toch weer naar huis. De dochter eiste wel dat haar moeder haar voortaan met haar nieuwe mannelijke voornaam zou noemen en gender neutrale voornaamwoorden zou gebruiken.

Dat kon ze niet over haar hart verkrijgen, niettemin kwam de voormalige dochter thuis wonen bij gebrek aan iets anders. Zij, de moeder snapt nog steeds niet dat ze geopereerd is. Volgens haar is het geen fysieke maar een geestelijk kwestie. Ze had behandeld moeten worden door een psycholoog of therapeut.  

Tijs blijft er rustig onder en vraagt door, waarop de moeder verzucht dat het wel zoiets als een geestesziekte moet zijn “want God kan zich niet vergissen”. Een God waar haar voormalige dochter uiteraard en tot haar grote verdriet niet meer geloofd.

Het is heel tragisch te moeten zien hoe deze vrouw over God en Jezus spreekt alsof het haar buurman is.  Voor haar is God een schepper van de Bestaande Orde. Maar als God zich niet vergist waarom is er dan een atoombom, haat en nijd tot aan oorlog, armoede, lijden en noem al die andere nadelen die verbonden zijn aan het mens zijn maar op?

Misschien heeft God ons op de wereld gezet met de opdracht om het zelf maar uit te zoeken en onze eigen verantwoordelijkheid te nemen. Dat hij zich daarbij druk maakt over homo’s, transgenders en wat dies meer zij lijkt me onwaarschijnlijk. Ik vrees dat we aan onszelf zijn overgelaten, dat we het alleen moeten uitzoeken.

Wat dat betreft heb ik een vriendin gehad, ze is helaas overleden, die met hulp en steun van haar vader het zal heeft uitgezocht. Ze heeft zich op latere leeftijd tot vrouw laten veranderen. Ze was ooit als man getrouwd geweest. Na zijn geslachtsverandering woonde ze tot aan haar dood samen met een vriendin.

WAAROM OFFEREN CHRISTENEN GEEN DIEREN?

Petrus, Zwarte Zon, acrylverf op papier, 57 X 77 cm

Toch alweer een tijdje geleden was er gedoe over ritueel slachten bij Joden en Islamieten. De emoties liepen hoog op en plotseling was Nederland weer verkeerd bezig met zijn dierenliefde en dierenpartij. Kort geleden, zag ik op TV dan weer een dierenliefhebber die aan Turken vroeg om geen lam of schaap te slachten voor het offerfeest. De man had weinig kans. Eeuwenoude rituelen verander je zo maar niet. Kijk maar eens naar Zwarte Piet. Ook nuchtere, rationele, klerikale moderne mensen hebben toch nog altijd iets van de stam in ons. Tegenwoordig noemen we dat identiteit. Voer voor antropologen, sociologen en politicologen.

Ondertussen vroeg ik me verbaasd af waarom wij katholieken, geen dieren offeren of ritueel slachten. Zo diervriendelijk zijn we als katholieken nu ook weer niet, al mocht je op vrijdag – de dag waarop Christus aan het kruis stierf - geen vlees eten. Gelukkig mocht je in plaats daarvan wel vis eten, een gewoonte die goed was voor mijn smaakopvoeding. Mijn oma ging heel ver in het versterven van vlees op vrijdag. Die deed dan zelfs geen boter op haar brood. De komst van plantaardige boter bracht op dat punt verlossing.

Maar waarom offeren katholieken geen dieren? Ik denk omdat het niet meer nodig is sinds Jezus Christus als zoon van god zijn leven aan het kruis offerde voor alle mensen en zo alle schuld van de mensen delgde die ze opgelopen hadden in paradijselijke ongehoorzaamheid. Het heet dat hij met zijn offer van de dood definitief een einde heeft gemaakt aan de erfschuld van alle mensen. Een groter offer dan je eigen zoon offeren is niet mogelijk en dus zijn daarna alle offers overbodig geworden. Exit dieren offeren dank zij het genereuze offer van Jezus Christus als zoon van god aan het kruis.

Maar mensen moeten wel iets om handen hebben en het kan uiteraard ook geen kwaad dat ze het gebrachte offer nooit vergeten. Daarom stelde Jezus op de avond voor zijn sterfdag een ritueel in ter herdenking van zijn offer dat hij de volgende dag aan het kruis zou gaan brengen. Hij organiseerde een laatste avondmaal met zijn 12 apostelen. Tijdens dat maal instrueerde hij zijn volgelingen om na zijn dood het avondmaal te herhalen als een herdenking van zijn offer voor alle mensen.

Een geniale vondst: een eenvoudig avondmaal met brood en wijn ter herdenking van het laatste en grootste offer dat aan god gebracht is, dat van zijn eigen zoon Jezus Christus aan het kruis. Na de dood van Christus aan het kruis, werd het avondmaal dan ook onder de naam heilige de mis het centrale ritueel van alle Christenen. Tijdens de mis wordt wijn gedronken als zijnde het bloed van Christus dat hij vergoten heeft aan het kruis, en brood gegeten zijnde het lichaam van Christus dat gestorven is aan het kruis. Mooier symboliek ter herdenking van de dood van een geliefde is niet te bedenken.

Maar mensen zijn geen mensen als ook over deze symboliek niet getwist zou worden. Is het wel symboliek of veranderen de wijn en brood tijdens de mis als bij wonder in echt bloed en lichaam van Christus? Een kwestie van geloof zou je zeggen, maar ja je hebt nu eenmaal altijd mensen die de puntjes op de i willen zetten en beginnen te mekkeren over bijzaken. Het zij zo. Ik vind het prachtige symboliek van geniale eenvoud die je bij wijze van spreken zo kunt navolgen. Na seks is niks zo intiem als samen eten en wat is mooier ter nagedachtenis van een geliefde dan dat familie, vrienden enz. een gezamenlijk maal organiseren?

Zijn we nu als Christenen definitief verlost van het offer? Blijkbaar niet want er zijn nog altijd mensen die zich schuldig voelen aan het kwaad in de wereld, de ellende, de oorlogen of de kleine oorlogen binnenskamers en daarom vinden dat ze een of ander offer moeten brengen. Er zijn zelfs gelovigen die het offer van Christus nabootsen door zichzelf te geselen of te laten geselen. In sommige processies tijdens de Paasdagen in Spanje wordt nog publiekelijk aan zelfkastijding gedaan. Sommigen gaan nog verder en laten zich aan een kruis nagelen met spijkers door hun handen en voeten. Ik zag dergelijke taferelen op TV die zich afspeelden op de Filipijnen.

Misschien is dit een extreme uiting van liefde voor Jezus. Wie zal het zeggen? De menselijke psyche is en blijft een groot raadsel.

Andere offers horen meer thuis in de categorie voor wat hoort wat: ik vraag god om een gunst en in ruil daarvoor breng ik hem een offer. Dat offer kan van alles zijn. Een voettocht naar Rome of Santiago de Compostela, een novene bidden, op je knieën naar de kerk kruipen enz. God als een Grote Sinterklaas die gunsten geeft als genezing van ongeneeslijke zieken, moederschap aan onvruchtbaren, het halen van een eindexamen of het rijbewijs. Het kan allemaal als je maar bereid bent om een offer te brengen. Het is bijgeloof, ook volgens de Christelijke leer, maar mensen zijn hardleers.