Posts tonen met het label actiepartij. Alle posts tonen
Posts tonen met het label actiepartij. Alle posts tonen

dinsdag 8 oktober 2024

20. HOE ZIT DAT IN OSS? SOCIALISTIESE PARTIJ GAAT OP VERKIEZINGSTOER

 

Affiche voor de gemeenteraadsverkiezingen in Oss in 1974

In 1973, vlak na de staking bij Bergoss, gebeurt het bijna ondenkbare. Het Centraal Komitee (het nationale bestuur) van de SP komt met de oekaze dat de afdelingen moeten meedoen met de komende gemeenteraadsverkiezingen. 


“Daar begrijpen we in Oss helemaal niets van. Moeten ze mee gaan doen met het zo verfoeide parlementarisme? Terwijl de afgelopen maanden toch bewezen is dat de kracht van de beweging juist in buitenparlementaire acties ligt?! Hebben ze op de scholingscursus niet geleerd dat Lenin zélf de vloer heeft aangeveegd met de burgerlijke democratie, dat hij parlementaire instellingen afdeed als ‘kletscolleges’?” (Blz.133 in Het geheim van Oss)


Wat heeft een partij als de SP te zoeken bij verkiezingen als in het actieprogramma  van de partij, geschreven door de journalist en politieke activist Koos van Zomeren, staat dat de heersende klasse slechts concessies heeft gedaan onder druk van buitenparlementaire tegenmacht?


De Osse afdeling van de SP voelt er dan ook niks voor. Volgens hen kennen de gemeenteraadsleden niet het soort wijken waar de partij actief is met de Bond voor Huurders en Woningzoekenden (BHW). De arbeiders verwachten er ook niets van. Volgens de afdeling kun je met een of twee zetels in de raad niks bereiken.


Maar op de vergadering van het Centraal Komitee in Nijmegen staan de Osse afgevaardigden Toon Voets en Jan Marijnissen alleen. Jan en Toon laten zich overtuigen.


“Dat wij eerst tegen waren , had ook te maken met de reacties van de mensen in de buurt. Die dachten dat we dezelfde weg als de PvdA zouden opgaan. Maar ik had begrip voor het argument van de waarachtigheid dat het Centraal Komitee daar tegenoverstelde. Als je ergens waarachtig aanwezig bent, hoef je niet bang te zijn dat je je gaat aanpassen,’ aldus Jan Marijnissen.” (Blz.135 in Het geheim van Oss).


Dankzij het harde werk van de afdeling haalt de SP bij de gemeenteraadsverkiezingen in 1974 heel verdienstelijk drie van de 29 zetels binnen. Het CDA verliest de absolute meerderheid maar  behaalt nog altijd 40% van de stemmen. Het CDA vormt samen met de PvdA, die net geen 20% van de stemmen heeft behaald, het college van Burgemeester en Wethouders. 


Twee jaar na de verkiezingen stapt SP fractielid Mari Auwens uit de gemeenteraad. Ideologisch ging het Rode Boekje van Mao hem te ver en de partijdiscipline was doodvermoeiend. Hij wordt opgevolgd door Jan Marijnissen. Die wordt daarmee met zijn 24 jaar het jongste raadslid van Nederland. Met Jan Marijnissen komt in Nederland een nieuwe generatie in de linkse politiek, deze keer niet uit de randstad maar uit de provincie.


De eerste tijd laat de SP fractie het in de gemeenteraad afweten. Meestal is maar een van de drie fractieleden aanwezig tijdens raadsvergaderingen. Ze geven niet eens bericht van verhindering wat volgens burgemeester Burgemeester Jansen onfatsoenlijk is. Hij ergert er zich zodanig aan dat hij tijdens de begrotingsbehandeling in de gemeenteraad  de SP fractie er op aanspreekt. 


De burgemeester spuit zijn ergernis in een interview in het Brabants Dagblad niet beseffend dat de SP fractie op een heel andere golflengte zit dan hij tezamen met de rest van de fractie. De SP beschouwt de gemeenteraad als een van de platforms waar je actie voert tegen de burgerlijke maatschappij ter voorbereiding van de komst van het socialisme.


Volgens de burgemeester hebben discussies met de SP fractie bovendien geen zin. Fractielid Ed Verhammen bevestigt dat met zoveel woorden. Ze bereiden liever de komst van het socialisme voor dan tijd en energie te steken in de gemeenteraad. 


Toch is de burgermeester niet de eerste beste KVP'er. Tijdens de oorlog zit hij in het verzet. Na de oorlog wordt hij burgemeester van Cuijk. In 1960 wordt hij burgermeester van Oss. Beide steden heeft hij in tijdens zijn burgermeesterschap opgestoten in de vaart der volkeren door de steden open te leggen voor industrialisering en modernisering. 


Over Oss kan nog gezegd worden dat onder zijn burgermeesterschap eindelijk het kanaal tot stand komt dat Oss verbindt met de Maas,  belangrijk voor de industriële ontsluiting van de stad. Een ontsluiting die in de negentiende eeuw niet tot stand kwam waarna een industriële neergang volgde door het vertrek van de boterfabrieken van van den Bergh en Jurgens naar notabene de Maasstad Rotterdam. .



donderdag 16 juli 2020

CDA MACHTSPARTIJ?

"Marga Klompé was de eerste vrouwelijke minister van Nederland en een van de belangrijkste architecten van de verzorgingsstaat. De Algemene bijstandswet van 1965, die Nederlanders levensonderhoud garandeert, is van haar hand. Bijstand ontvangen werd met deze wet een recht en geen liefdadigheid meer. Hierdoor werd het voor armere Nederlanders gemakkelijker om zelfstandig te leven. Deze wet maakt nog steeds een belangrijk onderdeel uit van ons huidige verzorgingsstaat." (zie website margaklompe.nl) Marga Klompé was van de Katholieke Volks Partij KVP, een van de grondleggers van het CDA.

Ook gerenommeerde media framen het CDA als een machtspartij. Dat bekt lekker, wekt de indruk van objectiviteit  en laat toch een vies luchtje van machtsbeluste CDA’ers achter. Is het CDA geen machtspartij dan? Ja, natuurlijk wel zoals elke partij. Er bestaan geen on-machtspartijen. Elke partij probeert door stemmen te vergaren, zoveel mogelijk politiek macht naar zich toe te trekken.

Er zijn nog fatsoenlijke journalisten. Die noemen het CDA een bestuurderspartij. Daar hebben ze gelijk in. Het CDA doet mee aan de politiek om uiteindelijk het land mee te kunnen besturen. Politiek draait om bestuurdersmacht. Sommige partijen zoals ooit D66 en de SP zijn in het leven geroepen als actiepartijen die tot doel hadden het politieke stelsel open te breken of zelfs omver te werpen.

D66 behoorde tot de eerste categorie en dus was haar overstap naar bestuurderspartij niet zo moeilijk. De SP is en blijft een actiepartij voor wie nationale meebesturen nog steeds heel moeilijk ligt. Groen Links met zijn ooit communistische, radicaal christelijke en socialistische achterban heeft ook nog steeds moeite de keuze te maken tussen bestuur en actie. Burgemeester Femke Halsema liet onlangs op de Dam zien dat ze een demonstratie tegen racisme belangrijker vindt dan goed bestuur.

Je kunt het CDA ook een ideële of ideeën partij noemen maar dat zou voor veel journalisten teveel eer zijn voor het CDA. Ten eerste heeft voor de meerderheid van hen het christendom als basis voor maatschappelijke ideeën afgedaan als ouderwets zo niet achterlijk. Dat de fundamenten van de Nederlandse samenleving nog steeds door en door christelijk zijn, ontgaat hen bij gebrek aan historisch inzicht.

Dat het christelijk mens- en maatschappijbeeld aansluit bij het humanisme ontgaat hen eveneens. Dat je dus geen belijdend christen of kerks hoeft te zijn om lid of kiezer te zijn van het CDA beseffen ze ook al niet. Journalisten zijn al lang hun wortels kwijt en rennen daarom wanhopig achter allerlei modieuze verschijnselen aan waarmee ze hun kranten, tijdschriften en praatprogramma’s kunnen vullen. Oppervlakkigheid is troef en trekt gemakkelijk kijkers en leespubliek.

Tot nu toe heeft het CDA deze journalistieke vijandigheid kunnen overleven. Er is nog steeds een achterban van leden en kiezers die meedenkt over hoe Nederland te besturen op basis van christelijke en humanistische beginselen zonder sektarisch of dogmatisch te worden. Het CDA heeft nog draagvlak en wat mij betreft blijft dat voorlopig zo. Het CDA en zijn katholieke en protestantse voorgangers hebben er toe bijgedragen dat we in een sociaal, economisch en politiek fatsoenlijk land leven waarin de burgers elkaar respecteren en accepteren. En dat mijne dames en heren is in een wereld vol polarisatie, conflicten en geweld een hele prestatie.