80. MEXICAANSE VERTELLINGEN. EEN MISKRAAM

 

Frida Kahlo, "Henry Ford Hospital Detroit", olieverf op canvas, juli 1932.

De reis naar Amerika is niet alleen voor Diego maar ook voor Frida vol van verwachting. Ze is opnieuw zwanger geworden. Ze heeft toch weer hoop dat ze deze zwangerschap kan voldragen zodat ze het lang verwachte kind alsnog zal krijgen. Ze hoopt dat ze de kans heeft om het leven door te geven, het leven dat ze zelf zo liefheeft.

Maar in Detroit slaat het noodlot van een miskraam opnieuw toe met daarachter nog eens de wrede boodschap van de artsen dat ze nooit meer kinderen kan krijgen. Dat kan er allemaal nog wel bij na haar polio op jonge leeftijd en het tramongeluk. Het noodlot komt nooit alleen. Ondanks haar overlevingsdrang wordt ze door de zwarte boodschap overvallen door wanhoop. 

Met de liefde en de steun van David, weet ze zich geestelijk te herpakken. Ze begint de wereld vanuit haar ziekbed te verkennen. Zo ziet ze dat haar buurvrouw op bed schildert. Dat zou nog eens een oplossing zijn voor haar gedwongen ziekbed. Ze besluit om David bij zijn dagelijkse bezoek te vragen om schildergerei voor haar mee te brengen. Het belangrijkste is een kleine tafelezel die ze voor haar op bed kan zetten zodat ze half zittend, half liggend kan schilderen.

David is verbaasd maar doet wat ze vraagt. Hij stelt vast dat met dit initiatief haar levenslust begint terug te keren. Daar is hij heel erg blij mee. Frida wordt al meteen helemaal in beslag genomen door haar voornemen. Ze denkt na over de thema's die ze wil gaan schilderen. 

Haar eerste thema staat al vast. Ze wordt er ongeduldig van en kan bijna niet wachten tot het schilderij klaar is, zo benieuwd is ze naar het resultaat. Zodra ze de schilderspullen heeft, gaat ze aan de slag en hoe. Zo wordt Frida na een miskraam herboren als schilder.

Het eerste thema wordt haar miskraam. Ze besluit het schilderij in een volkse stijl, de stijl van een ex-voto te schilderen. Dat zijn de schilderijtjes van gelovigen die uit dank voor hun wonderbare genezing tot in detail het ongeluk schilderen dat hun is overkomen. 

Als dank voor hun wonderbaarlijke genezing hangen ze het zelf gemaakte schilderijtje in de kerk bij de heilige tot wie ze gebeden hebben. Zo kan iedereen zien wat een groot wonder de heilige wel niet verricht heeft. 

Zelf schilderen van wat je overkomen is, maakt op zich al deel uit van het genezingsproces. Zeker in het geval van een miskraam. 

Frida maakt dan ook een schilderij dat enerzijds haar wanhoop laat zien maar tegelijkertijd ook dat ze de wanhoop heeft overleefd. 

Het is geen mooi-schilderij in de klassieke betekenis van het woord maar een schilderij van waarheid en noodlot. Ze is niet geïnteresseerd in universele of klassieke schoonheid, noch in de romantiek. Ze wil de rauwe kanten van haar leven, de tragiek van haar bestaan in beelden op het doek vatten. Geen valse dromen maar de werkelijkheid.

Daarin verschilt ze van David. Die schildert de gang of zelfs de vooruitgang van de geschiedenis. Hij schildert zijn geloof in de toekomst. Zij schildert het leven zoals het is. daarmee blijft ze met haar schilderkunst dicht bij zichzelf.  Eigenlijk vormen haar schilderijen, vooral haar zelfportretten, een dagboek.

77. MEXICAANSE VERTELLINGEN. DE INDUSTRIËLE REVOLUTIE

De muurschilderingen van Diego Rivera bevinden zich in het Detroit Institute of Arts (DIA) in Michigan. De fresco's, die tussen 1932 en 1933 zijn geschilderd, bestaan ​​uit 27 panelen en zijn te bewonderen in de centrale binnenplaats van het museum, die nu bekend staat als de Rivera Court. De muurschilderingen beelden arbeiders af van de River Rouge-fabriek van Ford Motor Company.

David heeft groot succes met zijn muurschilderingen in de trappenhal van het Nationale Paleis in het centrum van Mexico-stad. Het is een indrukwekkend overzicht geworden van de geschiedenis van Mexico. Op de reusachtige schilderingen zie je de geschiedenis van een trots volk dat strijd tegen onderdrukking en uitbuiting vanaf de tijd van de Azteken tot aan de revolutie met alles daar tussenin. 

Boven alles uit torent de baardige Karl Marx die met zijn ‘Communistisch Manifest’ de weg wijst naar het rijk der vrijheid. Ondanks dit eerbetoon aan Marx en de in beeld gebrachte klassenstrijd, is zijn partij niet gelukkig met de opdracht. De partij vindt dat door de opdracht van de regering aan te nemen hij zich heeft laten omkopen door de heersende klasse. Hij wordt uit de partij gezet. 

Zo zet zijn partij zijn schilderkunstige werk van zes jaar weg alsof het niets is. Het is een grove belediging van hem en de kunst maar David laat er zich niet door ontmoedigen. Hij is er zeker van dat zijn muurschilderingen de tijd zullen doorstaan. 

De Mexicanen zullen komen kijken naar zijn muurschilderingen waarop hij de kracht van het volk heeft verbeeld: de piramides van Teotihuacan, de indrukwekkende Azteekse hoofdstad Tenochtitlan dat uiteindelijk veroverd werd door Hernan Cortez, de kerstening door Spaanse priesters en monniken, de priester Hidalgo die de klok luidt voor de onafhankelijkheid, de Franse overheersing, president Benito Juarez, de Amerikaanse invasie, de tijd van dictator Porfirio Diaz en tot slot de revolutie waarin hijzelf heeft gevochten. 

Dankzij zijn muurschilderingen is zijn artistieke faam doorgedrongen tot in Noord Amerika, het buurland dat groot en machtig begint te worden dankzij zijn uitbundige kapitalisme en de uitvinding van de  massaproductie. Met het succes van de T-Ford is daar een nieuw industrieel tijdperk begonnen dat grote beloften inhoudt voor de toekomst. Dat is wat je de Noord Amerikaanse revolutie kunt noemen.

Tot zijn verbazing en blijdschap wordt hij uitgenodigd door het Detroit Instituut voor de Kunsten om de industriële revolutie in muurschilderingen vast te leggen. Ze weten nu dat David het vermogen heeft om ook hun revolutie op grootse wijze uit te beelden.

David neemt de opdracht aan en gaat naar Detroit alwaar hij een maand lang de industriële revolutie bestudeert in de Ford River Rouge fabriek waar auto's worden gebouwd volgens het beginsel van de lopende band, een uitvinding van Ford. De opdracht wordt niet voor niets gefinancierd door Edsel Ford de zoon van de oprichter van de Ford fabrieken.

Zoals de muurschilderingen in Mexico-stad een ode aan de Mexicanen is geworden, zo zijn de 27 fresco’s in Detroit een ode aan de fabrieksarbeiders geworden. Zij werken in de fabrieken aan de vooruitgang van de geschiedenis. Zij brengen met hun arbeid een nieuw en veelbelovend tijd perk van vooruitgang en bevrijding nabij. Zij zijn net als zijn landgenoten helden en helden beeld je niet af als slachtoffers.