Mij valt onmiddellijk het woord ZEN in bij het zien van de
wonderbaarlijk balancerende stenen torentjes op kleine rotsen in zee. Even
later zie ik een man in opperste concentratie bezig aan een nieuw torentje
balancerende stenen. Ik zelf ben bezig aan een eenvoudig zondags fietstochtje
rond het schiereiland Stanley Park in Vancouver. De geconcentreerd werkende man
trekt veel belangstelling. Ik besluit te stoppen en foto’s te maken.
Voorzichtig lopend van de ene rots naar de andere in het
water merk ik dat de stenen torentjes een tegenstrijdige indruk geven. Aan de
ene kant die van kwetsbaarheid. Ik krijg het gevoel dat de gestapelde stenen bij
het minste zuchtje wind onmiddellijk omvallen. Het licht golvende water
verstrekt dat gevoel. Maar tegelijkertijd ervaar ik de torens als stevig. Ze
staan onbeweeglijk als zelfbewuste signalen boven het golvende water. Ze
trotseren het bewegende water. Het lijkt of een geheimzinnige kracht ze bijeen
houdt.
Mijn associatie met ZEN is intuïtief want ik weet er zo goed
als niks van. Een vriend van me heeft lang geleden op zijn Friese landgoed
samen met een andere vriend een zentuin aangelegd. Ik heb daar wel eens een
tijdje in gezeten om te mediteren. Maar ik ben niet getraind in mediteren
tenzij je bidden ook mediteren noemt want dat ken ik nog uit mijn jeugd.
Maar bidden lijkt meer op het herhalen van een mantra. Door
herhaling je hoofd leeg maken om toegankelijk te worden voor jezelf, God of
iets dergelijks. Een soort zoektocht naar het diepste van jezelf of naar die
ander in de persoon van God. Een vergeefse zoektocht als ik Swaab en andere
rationalisten moet geloven. Volgens hen zijn we niet meer dan een ingewikkeld
chemisch netwerk van zenuwen en prikkels opeen gepakt in onze hersenen.
Aan de man kun je zien dat hij uiterst geconcentreerd bezig
is. Elke kei tast hij zorgvuldig met zijn handen af. Hij zoekt naar het
zwaartepunt van de steen en dat vergt concentratie. Vervolgens moet je dan ook
nog het punt vinden waarop de steen kan staan. Een prachtige vorm van samenwerking
van lichaam en geest zoals we dat kennen van ambachtslieden. Vervolgens is het
resultaat van een verbluffende schoonheid. Op de onderste foto raak ik niet
uitgekeken op die schoonheid met die merkwaardige tegenstrijdigheid van fragiel
evenwicht, kwetsbaarheid en stevigheid.































