Posts tonen met het label stilleven. Alle posts tonen
Posts tonen met het label stilleven. Alle posts tonen

donderdag 22 maart 2018

DWALEN DOOR HET BONNEFANTEN MUSEUM 2

Dit schilderij "De Vogelval" (zie rechts onder) is van de werkplaats van
Pieter Brueghel de Jonge (1631). Het heeft niet de kwaliteit van de vader, 
Pieter Brueghel de Oude, maar het behoort wel tot de Brueghelse school.
Het schilderij ademt helemaal de sfeer van Brueghel de Oude waarin we met de blik 
van bovenaf op het landschap uitkijken. Het typisch Bruegheliaanse
landschap combineert op weergaloze wijze intimiteit en weidsheid, dichtbij en ver af.
Alle "decorstukken" werken hier mee: de zwart-winterse bomen rechts 
die door het landschap heen steeds kleiner worden, 
de mensen die zich op het ijs tussen de huizen vermaken en 
niette vergeten de vogels die de weidsheid van de luchten accentueren.
 Daardoor is het ondanks de drukte op het ijs een verstild, 
beschouwelijk schilderij dat rust uitstraalt.


Ook dit is onmiskenbaar een Bruegheliaans schilderij, eveneens van de werkplaats 
van Pieter Brueghel de Jonge (1605-1610) met het ook al Bruegheliaanse thema
van de volkstelling in Betlehem.
Onder rechts van het midden zien we Jozef en Maria, gezeten op een ezel.
Links vindt de telling door ambtenaren plaats terwijl het winterse dorpsleven
zijn gewone gang gaat.
Ook op dit schilderij kunnen we genieten van de combinatie van intimiteit en
weidsheid in het landschap, met zwarte winterse bomen, intiem gegroepeerde huizen,
een vergezicht en ook hier weer vogels die de hemel en de ruimte accentueren.
Als je deze schilderijen ziet, begrijp je ineens waarom Brussel en Vlaanderen
het centrum van de Europese stripwereld zijn geworden.


Frans Snijders, Stilleven met klein dood wild en vruchten, Antwerpen 1600-1657.
Veel schilderijen komen uit de omstreken van Maastricht,
de Zuidelijke Nederlanden met steden als Brussel en Antwerpen
en buurland Duitsland met o.a. Aken. 

Dit stilleven getuigt van de rijkdom van welgestelde burgers in de
Zuidelijke Nederlanden tijdens de Tachtigjarige Oorlog.
Het stilleven bood de schilder ook meteen de gelegenheid om zijn technisch kunnen te demonstreren.

Ai WeiWei (1957), Schaal met parels (2007), Jingdezhen porselein en rivierparels.
De schaal staat midden in een kleinere zaal vol met stillevens zoals hierboven.
In tegenstelling tot het stilleven hierboven is deze schaal geen demonstratie van technisch kunnen
van de Chinese kunstenaar Ai WeiWei.
De overeenkomst tussen deze schaal met parels
 en de stillevens
aan de muren is de uitstraling van rijkdom.










maandag 22 juni 2015

THEMA NATUUR

Petrus, Nature Morte avec Horloge, 15 juni 2015
Hoe pak je fotografisch het thema "Natuur" aan, de opdracht van de NRC/Nikon wedstrijd voor de maand juni? Het meest voor de hand liggend, is in de natuur op zoek te gaan naar schoonheid en dan liefst opvallende of nog nooit vertoonde schoonheid. Dat wordt moeilijk zoals de duizenden inzendingen laten zien van zonsondergangen, natuurpanorama's, land, zee en luchtschappen, vogels in allerlei soorten, allerlei huisdieren en natuurlijk niet te vergeten de vlinders, libellen en ander klein natuurgrut gevangen door tele- of macro-lens. Het is zo'n breed thema dat je zowat alles kunt fotograferen waarop je oog valt.

Petrus, Nature Morte avec des Poissons, 16 juni 2015
Maar er is meer. Natuur heeft ook iets te maken met leven en dood en dat betekent dus ook met tijd. Vervolgens viel me de gedachte in dat de Franse vertaling voor het Nederlandse "Stilleven" de uitdrukking "Nature Morte" (dode natuur) is. Op dat moment besloot ik het thema "Natuur" als het ware tot leven te brengen met een Stilleven waarin tijd en dood een rol spelen. Met die gedachte maakte ik de bovenste foto. 

Om de sterfelijkheid van de natuur, waaronder natuurlijk ook die van onszelf, nog meer in beeld te brengen, besloot ik er 2 dode vissen bij te leggen. Dat leverde de hierboven staande foto op.  

Petrus, Nature Morte avec des Fleurs Artificielles, 20 juni 2015
Ik bedacht toen ook dat ik met deze stillevens aansluit bij een schilderkunstige traditie uit Nederland's Gouden Eeuw. Toen waren stillevens vooral bedoeld om de rijkdom van de opdrachtgever in beeld te brengen. Er is nooit zo'n grote productie van stillevens in een land geweest als toen in Nederland, zo hoorde ik gisterenavond toevallig nog in een documentaire over stillevens op de Vlaamse zender Canvas (BBC documentaire "Apples, Pears and Paint: How to Make a Still Life Painting".

Er werden toen in Nederland ook al veel zogenaamde "Vanitasstillevens" gemaakt. Dat waren stillevens waarin verwezen werd naar sterfelijkheid door het gebruik van symbolische voorwerpen als spiegels, zandlopers, boeken enz. Een erg populair genre in de Gouden Eeuw dat paste in de protestantse opvatting dat alles uiteindelijk ijdelheid is.

De onderste foto weerspiegelt de bedrieglijkheid van onze moderne cultuur. Met nabootsing van de natuur in plastic proberen we de natuur misschien dan wel niet meteen onsterfelijk te maken maar in ieder geval wel handzaam en comfortabel, aangepast aan wat ons uitkomt: natuur zonder onderhoud. We houden ons daarmee in ieder geval een tijdje voor de gek en dat doen we graag want we geven er steeds meer de voorkeur aan in een door onszelf gemaakte "natuur" te leven. De dood houden we daarmee zo lang mogelijk buiten de deur.

zondag 25 maart 2012

DE ROZE TAFEL

De Roze Tafel, Acryl op kaasdoek geplakt op MDF (hardboard), 80 x 123 cm.