Dit beeld staat naast het
indrukwekkende barokke gemeentehuis van Antwerpen. Het heeft daarmee
een prominente plaats in de stad. Heel veel Antwerpenaren en
toeristen komen langs dit beeld. Of ze het ook zien, is natuurlijk
weer een andere zaak. Ik heb er vaker voor stilgestaan en me
afgevraagd wat het beroep van de man is. De werkkleding van de man
doet Middeleeuws aan. Is dit een kathedralenbouwer of een
havensjouwer uit de bloeitijd van Antwerpen toen Vlaanderen nog de
Zuidelijke Nederlanden waren? De bloei van Amsterdam moest toen nog
beginnen.
Wat wordt met “ARBEID VRIJHEID” op
de sokkel bedoeld? Dat arbeid een mens vrij maakt? Dat is maar de
vraag. Het zou zo moeten zijn, maar dat is vaak niet het geval.
Arbeid kan wel degelijk ook dwang zijn of nog erger, bijvoorbeeld
slavernij. Het niet anders kunnen omdat er nu eenmaal brood op de
plank moet komen en de huur betaald moet worden, is niet direct een
vorm van vrijheid.
Missschien wordt hier met vrijheid
'waardigheid' bedoeld? Op de sokkel staat zo te zien een zelfbewuste
man. Een man die zich bewust is van zijn waarde en dan niet in de
geldelijke betekenis van het woord. Een man of vrouw die zijn brood
zelf verdient met werken, is natuurlijk veel en veel waardiger dan de
man of vrouw die hun hand moeten ophouden. Bedelen doet afbreuk aan
de menselijke waardigheid als persoon en als lid van de gemeenschap.
Werkende mensen zijn zelfbewuste, in zekere zin dus vrije mensen. Is
dat wat bedoeld wordt of zit ik er toch naast?
Wat is de betekenis van het baldadige
oranje hoedje op het hoofd van de werkman dat er eigenlijk niet bij
hoort? Is het een uitroepteken of een knipoog naar de werkman als
waardig en zelfbewust man? Ik denk van beide een beetje.
