VOER VOOR POLITICOLOGEN 39: LINKS CYNISME TEGENOVER RECHTSE HOOP, LEF EN TROTS

 

Het zou toch normaal moeten zijn in een democratisch land dat deze vier partijleiders het voordeel van de twijfel krijgen al was het alleen maar vanwege het evenwicht man-vrouw. De twee vrouwen zijn bovendien een bewijs van emancipatie en vasthoudendheid. De mannen zijn ervaren politici. 

"Wie het roer van het schip van staat hanteert, moet slechts het algemeen belang en niet zichzelf dienen." (Erasmus, Lof der Zotheid,  1511)

Dat er een groot ongeloof rondwaart in progressieve kringen over de aanstaande rechtse, radicaal rechtse, extreem rechtse of uiterst rechtse regering - je verzint het maar - kan ik billijken. Zeker als je jezelf jaren hebt wijs gemaakt dat Wilders het allergrootste kwaad op aarde is. 

Maar dat er openlijk zoveel cynisme zou worden geëtaleerd en persoonlijke aanvallen gelanceerd is verrassend. Natuurlijk, Wilders heeft zelf met die bal gekaatst en kan hem dus terug verwachten, maar dat men zich ter linker zijde zo zou laten gaan, valt me tegen. 

Vorige regeringscoalities konden het in de ogen van economen natuurlijk ook nooit goed doen maar deze rechts-conservatieve coalitie bakt er volgens onze nationale kruideniers helemaal niks van. Het motto ‘hoop, lef en trots’, wat doet denken aan de drie katholieke deugden hoop, geloof en liefde, wordt tot een lachertje gemaakt.

Maar was het motto “Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst” van Rutte IV zoveel beter? De vorming van dat kabinet duurde maar liefst 299 dagen (bijna 10 maanden) terwijl het slechts een voortzetting van Rutte III was. Dan valt 6 maanden onderhandelen door deze coalitie best mee.

En wat te denken van het motto van het meest linkse kabinet dat Nederland ooit heeft gehad, dat van het eerste kabinet den Uyl (1973-1977): “spreiding van kennis, macht en inkomen”. Dat motto houdt progressief Nederland tot op de dag van vandaag in zijn ideologische greep. 

De spreiding van kennis is ondanks de “wetenschappelijk verantwoorde aanpak” uitgemond in gebrekkige taal en rekenvaardigheden. De spreiding van macht is uitgedraaid op een versplintering van de Tweede Kamer, handig voor de regeringsvorming. De spreiding van inkomen is uitgedraaid op een woud aan toeslagen waarin burgers de weg kwijt raken met als gevolg o.a. de beruchte toeslagenaffaire. 

De kritiek op het coalitieakkoord bevat een heel hoog  “het kan niet’ gehalte. De ingeplande 1,6 miljard minder bijdrage aan Europa kunnen ze wel op hun buik schrijven. Een meevaller van 1 miljard vanwege strenger asielbeleid kunnen ze ook wel vergeten. Een vijfde van het ambtenarenapparaat ontslaan kost geld en is eerder ook niet gelukt. De woningbouwplannen van deze malle coalitie gaan mislukken want de vorige regering lukte het ook niet. Hetzelfde geldt voor de 4 kerncentrales.

Wat al helemaal niet deugt zijn lekkere populistische maatregelen zoals het afschaffen van de verplichting een warmtepomp te kopen, terugkeer van de goedkope rode diesel, halvering van het eigen risico bedrag enz.

Maar zo vraag ik me af, is het niet het proberen waard?  Waarom mogen rechtse partijen niet eens proberen maatschappelijke problemen op te lossen? Dat veronderstellen gaat velen blijkbaar veel te ver. Eigenlijk mogen zij helemaal niet aan de macht komen, zoals een gastmeisje aan een TV praattafel zei. Ze had helemaal niet door dat de nieuwe coalitie een ruime meerderheid in Nederland vertegenwoordigt. Dat nu vind ik héél erg.

28. VOER VOOR POLITICOLOGEN. VAN AGT

Deze in Nederland beroemde foto van Dries van Agt en Hans Wiegel tijdens een samenzweerderige bijeenkomst in een of andere bistrootje, geeft precies aan wat er aan de hand was in 1980. Terwijl den Uyl als PvdA leider van de grootste partij dacht de politieke touwtjes in handen te hebben, draaide de handige van Agt hem een loer door in rap tempo met VVD leider Wiegel een kabinet in elkaar te draaien. In zijn laatste interview met Pauw onthult van Agt dat ze zelfs maar deden alsof ze druk waren met het maken van een regeerakkoord.Volgens van Agt zaten ze om de tijd te doden te klaverjassen.

 

Ik herken maar gedeeltelijk het beeld van Dries van Agt dat dezer dagen bij zijn verscheiden in de media wordt geschetst. Ik hoorde in het begin van de jaren tachtig in linkse kringen, ik was toen actief lid van de PvdA, niks goeds over hem. Integendeel, er hing een sfeer van “Roomse gluiperd” om hem heen. Wat hem vooral werd kwalijk genomen was de verraderlijke manier waarop hij de politieke overwinning van de PvdA met den Uyl verraden had .

De PvdA had als grootste partij het initiatief tot regeringsvorming. Men was in de PvdA dan ook vol verwachting van kabinet den Uyl II. Maar van Agt had andere plannen. Hij traineerde de boel om daarna snel een kabinet van Agt-Wiegel te vormen. Den Uyl en de PvdA werden met Rooms conservatieve behendigheid gepiepeld met in het kielzog ook nog eens de progressieve katholieken van de PPR.

Van Agt was een uitgesproken katholieke conservatief die ik wel begreep, ook ik kom uit de katholieke Brabantse klei, maar wiens opvattingen ik niet deelde. Zijn conservatieve gedachtengoed was achterhaald, ook voor doorsnee katholieken. Zijn ethisch reveil was daarom een doodgeboren idee.

En net als nu, werd het persoonlijke politiek. Van Agt werd voortdurend in woord en beeld belachelijk gemaakt in linkse kringen. Toch of juist daarom kreeg links geen vat op hem. Van Agt had een speelveld wat den Uyl en veel linkse politici niet hebben: humor en relativeringsvermogen. In het licht van de eeuwigheid stelt per slot van rekening niemand iets voor, van Agt niet maar den Uyl ook niet. 

Hij beheerste als geen ander het zichzelf klein maken voor volk en journaille waardoor hij alsnog boven zichzelf uitstijgt. Ik zag het nu weer gebeuren in het laatste interview van Jeroen Pauw met van Agt afgenomen in 2015 en nu na zijn dood uitgezonden.

Hij was een populist in statu nascendi die de populariteit van het wielrennen met Tourwinnaar Joop Zoetemelk genadeloos op TV wist uit te buiten net als zijn liefde voor het carnaval. Zaken waar ze bij links tot op de dag van vandaag  geen verstand van hebben. Dat nu voelde van Agt perfect aan.

Waarom vind ik van het hierboven beschreven beeld niks terug bij zijn herdenking? Natuurlijk, over de doden niets dan goeds maar dan kun je nog wel een politieke afweging maken.

Is het omdat de immer gehaaide van Agt zich min of meer bekeerd heeft tot links met o.a. zijn solidariteit met Palestijnen en de opgelaaide liefde voor Moeder Aarde? Op de vraag van Pauw waarom hij tijdens zijn premierschap de periode waarin hij echt verschil kon maken, niks deed aan de Palestijnse kwestie kwam het ontwijkende antwoord dat toen iedereen in Nederland pro-Israël was en hij geen tijd had er zich in Palestijnse kwestie te verdiepen.

Hoe moet ik dat rijmen met een van Agt die als minister van Justitie in 1972 tegen de gevoelens van veel Nederlandse joden in, de 3 grootste oorlogsmisdadigers die in Nederland vast zaten, vervroegd wilde vrijlaten? Wist hij niet waarmee hij bezig was? 

Hij verontschuldigde zich later door te zeggen dat hij de Tweede Wereldoorlog niet bewust had meegemaakt en omdat hij ariër was. Voor het gebruik van die term bood hij later zijn excuus aan. Een merkwaardig term "ariër", zelfs ik weet als naoorlogse geborene dat dit een zeer besmette term is, altijd maar zeker i.v.m. joden. De vervroegde vrijlating van de Drie van Breda ging door een opstand in de Tweede Kamer niet door.