HET WORDT NOOIT MEER ALS VROEGER

 

Voormalig Minister President Joop den Uyl (1973 - 1977) en PvdA fractievoorzitter in de Tweede Kamer tijdens een interview in oktober 1985. (Met de hand bewerkte foto: Petrus Nelissen)

Weet je nog toen premier den Uyl van de PvdA ons in 1973 op de buis verzekerde dat het nooit meer zou worden als vroeger? Door een Arabische olieboycot leek de tijd van goedkope olie voorbij. We moesten zuinig worden met energie en dus ’s avonds maar wat eerder de gordijnen dicht doen. De crisis als waarschuwing dat een ander levenswijze in aantocht is. Achteraf viel het mee. Dankzij meer olie en gas dan ooit kregen we al snel meer van hetzelfde, meer auto’s, meer vliegreizen meer luxe en welvaart.

Hetzelfde fenomeen zag je aan het begin van de Coronacrisis. Geen gordijnen vroeger dicht, een virus is wat anders dan olie,  maar een compleet nieuwe wereld door een Great Reset. Het verlangen naar een paradijselijk wereld waarin rust en vrede heerst in balans met de natuur zit ons mensen diep ingebakken. Maar in plaats van een Great Reset zitten we na twee jaar wereldwijd nog altijd in een strijd tegen het pandemische Corona virus.


Alle aandacht gaat uit naar het intomen van de verspreiding van het virus en tegelijkertijd ontwikkelen van vaccins die ons weerbaar moeten maken. Dat lukt maar gedeeltelijk. Het Corona virus laat zich maar moeilijk intomen ondanks de snelheid waar men vaccins heeft weten te ontwikkelen. De genadeslag tegen het virus bleef uit.

Het virus is ons te slim af. Hoe dat kan, weet ik niet maar dit onooglijk stukje leven is in staat zich steeds opnieuw uit te vinden als bedreiging van de mens.  Hoe kan zo een klein stukje organisch materiaal, een soort rondzwervend stukje DNA met een beschermingskapje, zo om zich heen blijven grijpen en zo vasthoudend mensen besmetten?

De afgelopen twee jaar hebben ons geleerd dat het virus ons telkens heeft weten te verrassen met weer een nieuwe golf van besmettingen die onze gezondheidssystemen en de economieën bedreigt. Tegen beter weten in klinkt nu de roep om een lange termijn strategie om de onzekerheden die de virusaanvallen met zich meebrengen op te vangen. Maar hoe kun je in ’s hemelsnaam een lange termijn strategie ontwikkelen tegen een onberekenbare vijand? Daarvoor weten we te weinig van het virus.  Dat kan voor velen onverdraaglijk zijn, maar het is wel zo.

Ik denk dat zo lang het virus rondwaart het een kwestie van passen en meten, het beste ervan maken, van improviseren en aanpassen zal blijven. Voor veel mensen in onze altijd op zoek naar zekerheden zijnde samenleving is dat moeilijk te accepteren maar het is niet anders. Wie weet, wordt het nooit meer als vroeger.
 

GRENSMUUR TUSSEN BELGIË EN NEDERLAND

De-grensafscheiding tussen België en Nederland in Eede, foto Omroep-Zeeland

Als voormalig Nederbelg, ik heb 25 jaar in Vlaams Brabant gewoond, volg ik ook dezer dagen nauwgezet het VRT journaal. Ik wil weten hoe het mijn voormalige Vlaamse landgenoten vergaat in deze crisistijd vol verrassingen. En dat valt niet mee. De crisis lijkt een breuk bloot te leggen tussen mijn voormalige vaderland België en mijn huidige vaderland Nederland. Ik ben altijd bewust geweest van een enkele breuklijn maar ze zijn dieper dan ik dacht.

De Corona crisis ging van start met een minderheidsregering met als premier de onbekende dame Wilmès als opvolger van de naar de EU vertrokken Michel. Vervolgens werd gepoogd een echte regering in het zadel te helpen zodat politieke legitimiteit en draagvlak aan beide zijden van de taalgrens tijdens de crisis gewaarborgd zou zijn. De halsstarrige weigering van de Waalse socialisten om zelfs in tijden van nood geen handreiking te doen aan de grootste Vlaamse partij N-VA onder leiding van de Antwerpse burgemeester Bart de Wever, leidt tot een procedurele staatsgreep waaraan de N-VA noodgedwongen mee moest doen, wilde ze niet als spelbreker te worden afgestraft.

Het resultaat is een minderheidsregering met speciale volmachten, een regering van krachteloze rekenmeesters die het vooral moet hebben van veel babbelen over details en elk contact mist met de man en vrouw in de straat. De beslommeringen van de crisis laten ze over aan de viroloog Steven Van Gucht met zijn dagelijkse persconferenties. Eigenlijk houdt hij de bevolking op de been in plaats van de regering.

Deze regering mag van geluk spreken dat Vlamingen en Walen gewend zijn om dit soort politiek lijdzaam te ondergaan, ingesleten lijdzaamheid als gevolg van de permanente onregeerbaarheid van het land. In vooral zuidelijk Europese landen zouden ze er niet zo gemakkelijk mee weg komen. Daar zouden woorden als revolutie en opstand niet van de lucht zijn ondanks de Corona crisis. Uiteraard zal na de Corona crisis de politieke afrekening plaatsvinden. Het zou mij niet verbazen als Vlaamse liberalen en christendemocraten, die meegedaan hebben met deze procedurele staatsgreep, straks bij verkiezingen de rekening krijgen gepresenteerd. Het Vlaams Belang zou wel eens de grootste partij kunnen worden.

De Federale noodregering kiest voor een lock-down op zijn Frans met alle autoritaire poespas er omheen en een VRT die overschakelt van nieuws brengen naar marketing van de noodregering, de bevolking disciplineren en het beeld scheppen dat alles onder controle is. Het volk kan gerust gaan slapen ook al legt de crisis het falen van bestuurlijk België haarscherp bloot. Bij de VRT blijven ze gezellig kletsen met de politici.
 
Maggie de Block, minister van gezondheid, verklaart ondertussen dat Nederland met zijn soepele lock down (intelligent heet dat in Nederland) niet goed bezig is. Volgens Minister de Croo van Binnenlandse Zaken, erfgenaam van een liberale politieke familie, is Nederland zelfs bezig Italië na te gaan. Om dit te benadrukken wordt de grens tussen Nederland en Vlaanderen afgesloten met cementblokken en containers, bewaakt door politie.

Het signaal is duidelijk. Nederland en Vlaanderen hebben niks met elkaar. Vlaanderen is van de Federale Brusselse (Frans georiënteerde) regering. Onder het mom van de crisis wordt met cementblokken en containers definitief een einde gemaakt aan de lotsverbondenheid tussen Vlaanderen en Nederland, alsof er geen Benelux was voordat er een Europa was en alsof dat Europa eigenlijk ook niks voorstelt. En dat voor een land dat pretendeert dat Brussel de hoofdstad van Europa is? Vergeet het maar, een voorstad van Parijs. Als voormalig Nederbelg ben ik een illusie armer geworden.

 

DE ONMACHT VAN GEERT WILDERS

 

Geert Wilders

Ooit had Wilders uit kunnen groeien tot een politicus van enig formaat. Dat was in de tijd van het gedoogkabinet ofwel Kabinet-Rutte I.

“Het kabinet-Rutte I was het Nederlandse kabinet dat regeerde van 14 oktober 2010 tot 5 november 2012. Het werd gevormd door de politieke partijen Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) en het Christen-Democratisch Appèl (CDA) met gedoogsteun van de Partij voor de Vrijheid (PVV) na de Tweede Kamerverkiezingen van 2010." (Wikipedia: Kabinet-Rutte I)

Dat kabinet viel omdat Wilders het niet aandurfde om noodzakelijke bezuinigingen door te voeren (begrotingstekort van 4,5%). “Op 21 april werd bekendgemaakt dat de onderhandelingen in het Catshuis waren mislukt. De VVD, het CDA en de PVV waren het niet eens geworden over een pakket aan miljardenbezuinigingen.Wilders meldde dat zijn partij per direct niet langer de gedoogpartner was van het kabinet. Het gevolg was dat het kabinet-Rutte op 23 april 2012 viel.” (Wikipedia: Kabinet-Rutte I)

Daarmee kwam Wilders definitief aan de zijlijn van de Nederlandse politiek terecht. Het CDA verzuchtte toen “Dat nooit meer”. Rutte heeft dat niet gezegd, maar zeker wel gedacht. Liever een minderheidskabinet dat links en rechts over steun onderhandelt in de beide Kamers dan een onbetrouwbare Wilders binnen te halen.

Elke kans om nog ooit terecht te komen in het politieke spectrum van Nederland was daarmee voor Wilders verkeken. Misschien dat Wilders dat vandaag nog niet beseft, maar die dag komt heus nog wel. Maar misschien is dat ook wel wat hij wil. Uit naam van de gewone man (zijn Henk en Ingrid) haalt hij het liefst zijn gram op de elite. Dat op zich schenkt hem al genoeg voldoening. Om aandacht te blijven trekken moet hij dan natuurlijk wel als een soort actievoerder opereren. Of die acties ook iets opleveren doet er niet toe als ze maar aandacht krijgen.

Zelfs al moet hij daarvoor onhaalbare standpunten innemen zoals zijn belofte dat door op hem te stemmen het mogelijk wordt alle Marokkanen het land uit te zetten. Moreel verwerpelijk, juridisch zo krom als een banaan maar dat zal Wilders een zorg zijn. Zijn gramschap dient een hoger belang.

De Corona crisis is voor Wilders ook een politieke crisis. Op wie richt hij nu zijn gramschap? Op het virus. Dat zou onzin zijn. Op de wetenschappers, het RIVM en de ziekenhuizen. Om daar nu op af te geven is so-wie-so politieke zelfmoord. Dus komt hij met zijn grover gramschap weer uit bij Rutte. Die doet niet genoeg doet om Nederlandse levens te beschermen, ja is zelfs verantwoordelijk  voor doden die nog gaan vallen. Je kunt boos worden over zulke verwijten maar het laat ook zien dat Wilders politiek geen kant meer op kan. Hij is met zijn gramschap veroordeeld tot politieke onmacht.

HARTELOOS NEDERLAND

 

Rome, 2013

Opnieuw ligt de kwestie van de Europese solidariteit op tafel, nu als gevolg van de Corona crisis. Brexit is naar de achtergrond verdwenen en wie weet blijft het daar wel. Maar wat te doen met zuidelijke landen als Italië, Spanje en Portugal die door hun schuldenlasten in de problemen komen? Ze willen steun hebben van de EU, bijvoorbeeld van een speciale pot die na de vorige financiële crisis is opgezet om schokken als die in Griekenland op te vangen.

Nederland schakelt meteen in de zakelijke modus en vindt niet dat die EMS pot daarvoor gebruikt kan worden. Hupsakee, het hek is van de dam. Gierige Hollanders, kruideniersmentaliteit, harteloos en gebrek aan solidariteit klinkt het uit de onderbuik van de Europese Unie. In plaats van eerst compassie te tonen en te roepen dat er zeker wat moet gebeuren, begint Nederland te bekvechten. We zullen het wel nooit leren, de Latijns stijl van omgaan met elkaar. Calvinisme tegenover Katholicisme, het letterlijke tegenover het symbolische. In Latijnse landen is het leven ook drama, in de protestantse culturen vinden we drama overdreven. Doe maar gewoon dan doe je gek genoeg, is onze lijfspreuk. Wanneer zal Nederland toch eens leren om met die verschillen internationaal om te gaan?

Maar er moet natuurlijk wel wat gebeuren. Of dat die EMS pot moet zijn of een andere weet ik niet maar je kunt de Spanjaarden en Italianen nu niet in de steek laten. Misschien moeten we uit solidariteit fondsen beschikbaar stellen die daar eigenlijk niet voor bedoeld zijn, een bekend Nederlands gezegde luidt immers nood breekt wetten,  of moeten we Europese Corona obligaties gaan uitgeven zoals oud-bankman Wellink voorstelt?

Financiële solidariteit in welke vorm dan ook is een kwestie van vertrouwen. Daar ligt een moeilijk punt. In Italië bestaat een nogal openlijk geëtaleerd wantrouwen van het Noorden tegen Rome.  Hetzelfde geldt voor Spanje waar de helft van de Catalanen af willen van Madrileense bemoeienis. Als het onderlinge vertrouwen al niet groot is, hoe moet dat dan met het vertrouwen van andere landen?

Overigens zijn mijn ervaringen met solidariteit van een grote Italiaanse sociale organisatie ook niet om over naar huis te schrijven. Op een herhaaldelijk en indringend oproep om solidariteit met de nieuwe democratische vakbonden in Midden en Oost Europa in de jaren tachtig van de vorige eeuw kwam geen antwoord behalve een enkele deelname aan een missie. Natuurlijk, dit is een beperkte ervaring en geldt niet voor alle Italiaanse organisaties en instellingen, maar het blijft schrijnend.

Terwijl landen als Nederland en Duitsland er hard aan werkten om na de financiële crisis van 2008 hun nationale schuld terug te brengen tot de Europese norm van 60% van het BNP of zelfs daaronder, bleef de schuldenlast van Italië en Spanje rond de 100% van hun BNP of nog hoger. Vertrouwen wekkend is dit niet.

Maar we zitten samen in de EU en dat schept verplichtingen. Het is als bij De Drie Musketiers, een voor allen, allen voor een. Misschien moet Nederland maar eens van gedachten wisselen met Duitsland. Die hebben over het algemeen goede antennes om te weten hoe de zaken er voorstaan in Europa en ook vaak goeie ideeën om tot een compromis te komen.