donderdag 5 maart 2026

INTERNATIONALE RECHTSORDE OF REALPOLITIK?



Nederland hecht heel veel waarde aan een internationale rechtsorde. Dat is begrijpelijk voor een klein land als Nederland. Het is de enige manier om als land overeind te blijven tussen de machtigen der aarde.


Het probleem van de internationale rechtsorde is dat het allemaal mooi op papier staat maar in de dagelijkse werkelijkheid van machtspolitiek niet altijd werkt. Nederland verklaarde zich in de jaren dertig van de vorige eeuw neutraal in de oorlog tussen Hitler’s Duitsland, Frankrijk en Engeland maar dat hielp niet. 


Hitler viel met zijn troepen massaal ons land in en dwong het snel op zijn knieën met zijn overmacht en rücksichtsloze bombardementen op Rotterdam. Weg internationale rechtsorde. Er zat niets anders op dan ons aan te sluiten bij de geallieerden om de onrechtmatige bezetting van ons land ongedaan te maken. Kortom, we werden gedwongen oorlog te voeren.


Na de Tweede Wereld Oorlog hadden we geluk. Het machtige Amerika dat ons geholpen had ons te bevrijden van de Duitse bezetting werd via de NAVO een bondgenoot bij dreigend oorlogsgevaar en was meteen ook de beschermheer van de nieuwe naoorlogse internationale rechtsorde in de pas opgerichte Verenigde Naties.


Zo leefden we decennia lang in vrede. Niemand durfde Nederland aan te vallen en wijzelf werden voorvechters van de nieuwe internationale orde. Dat onze beschermheer en daarmee ook wijzelf, zich niet altijd aan het internationaal recht hielden, zoals bijvoorbeeld met de NAVO bombardementen op Belgrado, was vervelend maar niet onoverkomelijk. We stonden immers aan de kant van de machtigen.


Bovendien hadden we een argument bij de hand om het ingrijpen alsnog te rechtvaardigen namelijk ingrijpen vanuit humanitair perspectief. De tegenstrijdige kwestie werd samengevat onder de term “ onrechtmatig maar legitiem”.


Nu, met de Amerikaanse - Israëlische oorlog tegen Iran, doet zich hetzelfde dilemma voor maar met een nog complexere achtergrond dan het NAVO ingrijpen in het voormalige Joegoslavië. Alsof dat nog niet genoeg is, speelt de Iraanse oorlog zich ook nog eens af tegen de achtergrond van de Russische - Oekraïense oorlog. Een oorlog waarmee Rusland de hele internationale rechtsorde aan zijn laars lapt.


Dat kunnen Europa en zijn beschermheer niet over hun kant laten gaan. Dat zou betekenen dat Rusland de vrije had zou krijgen in Europa. Dus mobiliseert Europa samen met beschermheer Amerika zoveel mogelijk middelen om de Russische oorlogsvoering in Oekraïne te hinderen en Oekraïne te helpen. 


Dat alles verandert met de komst van Trump als president van Amerika. Hij blijkt van een heel ander kaliber te zijn dan al de Amerikaanse presidentiële beschermheren sinds de Tweede Wereldoorlog. Hij eist dat Europa voor zijn eigen militaire verdediging zorgt en voert de druk op vooral Oekraïne op, om vrede te sluiten met Rusland. 


Wat moet Europa en in zijn kielzog Nederland nu met de oorlog tegen Iran? Ons vastklampen aan een internationale rechtsorde die geen stand houdt, niet alleen vanwege Rusland maar ook niet door Amerika? Alsof dat niet genoeg is, zitten we in hetzelfde schuitje als Duitsland, Frankrijk en Engeland. Die hebben we als het erop aankomt nog harder nodig als bondgenoten dan Amerika, zeker als de laatste Europa laat vallen.


Er zal voor onze nieuwe CDA minister Tom Berendsen niets anders opzitten dan de internationale rechtsorde verbaal overeind te houden in de VN enz., dat zijn we schatplichtig aan onszelf, maar ondertussen zal Nederland realpolitik moeten bedrijven met onze Europese bondgenoten en indien mogelijk Amerika en Israël.


We kunnen ook kiezen voor de Spaanse opstelling en ons afkeren van NAVO en onze Europese bondgenoten en ons neutraal verklaren zoals we ook aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog hebben gedaan. Maar ik vrees dat we dan van een heel koude kermis zullen thuiskomen, niet alleen op het gebied van militaire veiligheid maar ook in welvaart.




Geen opmerkingen:

Een reactie posten