DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 74

Café Tante Lies, Antwerpen 1993, © petrus nelissen

De Vlaamse ontvoogding, bedoeld om een einde te maken aan de Vlaamse eenzaamheid van na de Tachtigjarige oorlog en de mislukking van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, is na een cultuurstrijd in de negentiende eeuw uitgemond in Vlaams nationalisme dat sinds kort met de N-VA als voorhoede streeft naar een onafhankelijk Vlaanderen binnen een Belgische confederatie.

Er zijn 3 politieke partijen die uitgesproken Vlaams nationalistisch zijn. De belangrijkste zijn de N-VA en Vlaams Belang beide voortgekomen uit de vroegere Volksunie. De linkse afsplitsing van de Volksunie onder leiding van Bert Anciaux is door de Vlaamse socialistische partij SP-A opgeslokt en daarna dood gebloed. De derde partij Lijst Dedecker (LDD) is een afsplitsing van liberale huize, de Open VLD en is vernoemd naar zijn oprichter Jean-Marie Dedecker. Dedecker wilde zich in eerste instantie aansluiten bij de N-VA maar dat mislukte als gevolg van een christendemocratisch verbod in het toenmalige verkiezingskartels van christendemocraten en N-VA. Dedecker besloot zijn eigen partij op te richten. Vervolgens ging de partij aan zijn eigen succes ten onder bij gebrek aan interne discipline en persoonlijke ambities.

De N-VA is uitgegroeid tot de grootste Vlaams nationalistische partij, de radicaalste partij is het Vlaams Belang. De LDD is er niet meer in geslaagd om federaal boven de 5% uit te komen. Dedecker deed met zijn lijst wel mee aan de gemeenteraadsverkiezingen vorig jaar (2018) waarbij hij de absolute meerderheid in de gemeenteraad haalde waardoor hij burgemeester van Middelkerke is geworden. Na dit succes werd hij als onafhankelijk kandidaat lijstduwer van de N-VA bij de komende federale verkiezingen.
 
Deze 3 partijen verkregen bij de federale verkiezingen in 2014 meer dan een derde van de stemmen gerekend over heel België. Gerekend over alleen Vlaanderen bijna 40% van de stemmen. Maar ook andere Vlaamse politieke partijen, met name de christendemocratische CD&V, hebben Vlaamse nationalisten onder hun trouwe stemmers. Het Vlaams nationalisme omvat naar een ruwe schatting de helft van de Vlaamse kiezers.
 
Het Vlaamse nationalisme is een politieke realiteit. Wat zullen de komende federale verkiezingen brengen? Zal het aantal van 40% kiezers bestendigd worden, zal het dalen of stijgen? Bij een dalende trend zal de confederalisering van België in de ijskast geraken. Bij bestendiging of stijging van het aantal Vlaams nationalistische kiezers zal de kans dat België ooit een confederatie wordt, een stuk groter worden.

(verschijnt elke vrijdag)

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 58

 

Meisjes op de Antwerpse Foor (Kermis), 1994

Het pad van Anciaux vindt zijn einde bij de Socialistische Partij SP-A de voormalige Socialistische Partij maar dan Anders.
 
“Nadat het partijbestuur van de Vlaams Progressieven in november 2008 zich uitsprak voor een links-liberale koers, desnoods onafhankelijk van kartelpartner SP.A, en het voorstel van Anciaux om een "progressief project" aan te gaan door beide kartelpartners desnoods op termijn in een nieuwe partij te doen opgaan werd weggestemd (68% tegen 32%), verlieten eerst massaal Anciaux' geestesverwanten de partij; Anciaux zelf volgde op 4 december 2008. Hij bleef minister, net als de parlementsleden die uit de partij stapten, als onafhankelijke binnen het kartel SP.A - Spirit. Op 12 januari 2009 maakte hij na onderhandelingen met SP.A -voorzitster Caroline Gennez zijn overstap naar de verruimde en daarom herdoopte SP.A kenbaar. Hij gaf nog mee dat alles waarop hij hoopte om een overstap te doen, is gerealiseerd en wilde werken aan een nieuw Vlaams, sociaal en democratisch project. Bij SP.A -kopstukken lokte zijn komst en als eigengereid ervaren optreden, alsmede de naamswijziging van 'hun' partij, heftige kritiek uit. De naamswijziging werd daarop teruggedraaid. Bij de verkiezingen van 2009 kreeg Anciaux de laatste plaats aangeboden op de Europese lijst. Ondanks zijn 71.919 voorkeurstemmen kon hij de nuttige volgorde niet breken. Dit betekende tijdelijk een einde van zijn politieke loopbaan.” (Wikipedia:Bert Anciaux)

De poging van Anciaux om zijn progressieve Vlaamse nationalisme te verbinden aan de traditie van de klassenstrijd belichaamt door de SP.A loopt vast in de dagelijkse realiteit van de gestaalde kaders van de SP. Het geel van de Vlaamse Leeuw die Anciaux toch zijn hele politieke leven op zijn eigen onnavolgbare manier was trouw gebleven, blijkt niet te passen bij het rood van de socialisten. Socialisten strijden uiteindelijk een universele klassenstrijd en daar moet het Vlaams nationalisme aan ondergeschikt blijven, ook in de persoon van Anciaux.

Het ziet er naar uit dat de SP daardoor de aansluiting bij de Vlaamse kiezers begint te verliezen. Bij de verkiezingen in 2014 wordt de eens machtige socialistische partij de 4e partij in het Vlaams parlement, na de centrum-rechtse, nationalistische NV-A (1), de christendemocratische volkspartij CD&V (2) en de liberale Open Vld (3). Momenteel wordt volgens peilingen zelfs deze 4e plaats bedreigt door Groen.

Anciaux heeft na dit alles nog een kleine nabrander in de Belgische politiek. In 2010 wordt hij verkozen tot senator met een derde plaats op de lijst van SP.A. Eind 2012 werd hij fractieleider van de SP.A senatoren. “In 2014 stond hij bij de Brusselse verkiezingen op de tweede en onverkiesbare plaats op de SP.A-lijst. Hij werd nadien door zijn partij als gecoöpteerd senator aangeduid. … Hij besloot niet op te komen voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2018, omdat hij zich niet welkom voelde op de Brusselse SP.A -lijst.” (Wikipedia: Bert Anciaux)
(verschijnt elke vrijdag)