KIJKEN NAAR EEN SCHILDERIJ

petrus, "Het Meisje met de Parel, Kopie", acrylverf op paneel (44,5 x 39 cm, even groot als het originele schilderij), 2005.

 

Het Mauritshuis heeft leuk onderzoek gedaan naar het effect van kijken naar een schilderij. Proefpersonen keken naar reproducties en echte schilderijen met elektroden op hun hoofd die meteen de hersenactiviteit meten.

En wat blijkt?

“Kijken naar echte schilderijen in het Mauritshuis levert een emotionele reactie in de hersenen op die 10 keer (!) zo sterk is als de reactie die het kijken naar reproducties oplevert.”  

Wie emotie in huis wil en wie wil dat niet, neemt geen genoegen met een reproductie. Die koopt dus een echt schilderij.

Tijdens het onderzoek ontdekte men dat ‘Het Meisje met de Parel’ van Vermeer, een van de beste schilders van Nederland, er uitsprong. Het Meisje houdt je gevangen in een Sustained Attential Loop. 

Uitleg volgt:

Je blijft langer naar ‘Het Meisje met de Parel’ kijken dan naar welk onderzocht schilderij ook. Het schilderij vangt niet alleen je blik, maar houdt vervolgens je aandacht vast in een Sustained Attentional Loop. Je kijkt eerst naar haar ogen, dan naar haar mond en vervolgens naar de parel. En dan kijk je wéér naar haar mond, ogen, parel. En dat blijf je doen! Je kunt je ogen niet van haar afhouden.

Als je het ‘Meisje met de Parel’ wilt zien, zul je naar het Mauritshuis moeten. Het is niet te koop. Je kunt alleen een reproductie kopen.

Dit is overigens niet waarom ik een eigen versie van ‘Het Meisje met de Parel’ heb gemaakt. Het was een schilderoefening in vorm en kleur. Ik heb alsnog de test gedaan en ik blijk ook gevangen te worden in een Attentional Loop.

KLIMAATVANDALISME

 

Klimaatvandalen van de actiegroep 'Stop Oil' besmeurden in oktober 2022 Het Meisje met de Parel van Vermeer in het Mauritshuis met rode verf en plakten zich er aan vast. Anderhalf jaar verder trekt het Haags Gerechtshof de eerdere veroordeling tot gevangenisstraf in met als verklaring dat het recht van vrije meningsuiting zo een groot goed is dat die niet moet worden ontmoedigd door te strenge straffen. 

Om mijn punt te maken gooi ik een pot verf tegen de gevel van het Gerechtshof in den Haag. Dat is niet strafbaar want vrijheid van meningsuiting is zo’n groot goed dat je me niet kunt straffen voor het beschadigen of kapot maken van andermans spullen. Dat zou mij maar ontmoedigen om mijn punt te maken.

Dat tenminste begrijp ik van de uitspraak van het Haagse Gerechtshof over het schandelijke vandalisme tegenover Het Meisje met de Parel in het Mauritshuis. De Engelse directeur van de actiegroep Stop Oil, waar de vandalen lid van zijn, begrijpt het ook zo. Hij gaat nog een stapje verder en noemt dit vandalisme burgerlijke ongehoorzaamheid.

Nederland op zijn best. Zachte heelmeesters die stinkende wonden maken. Andermans spullen beschadigen of kapot maken heet nu ineens burgerlijke ongehoorzaamheid. Je gooit een pot verf over een Frans Hals en roept ondertussen dat je de wereld wil redden. Je bent dan burgerlijk ongehoorzaam voor een hoger doel.

Het hoge doel van de verfgooiers staat op hun t-shirt te lezen: stop oil. Een onuitvoerbare eis en daar moet dan Het Meisje met de Parel voor boeten. Een van de mooiste schilderijen die we kennen in Nederland. Een in alle opzichten belangrijk erfstuk van de Nederlandse cultuur. Maakt niet uit volgens de rechter in Den Haag want je punt maken is belangrijker.

En dan de musea. Het Mauritshuis zwijgt in plaats van de oorspronkelijke verklaring van de directeur te herhalen dat de vandalen met hun poten van onze spullen moeten afblijven. Wie zwijgt stemt toe en dat is kwalijk voor een museum dat op moet treden als de belangrijkste beschermer van wat zijzelf noemen weerloze kunst, notabene ons onschatbare erfgoed.

De Museumvereniging spreekt al evenmin ondubbelzinnige taal over het vandalisme. Die verklaart nogal kruiperig dat ze niet lijnrecht staat tegenover klimaatactivisten. In geval van vandalisme toch zeker wel of vergis ik mij?

Gelukkig zegt de vereniging daarna wel dat “hoe gerechtvaardigd een doel ook is, het praat nooit goed dat je erfgoed vernielt en aanvalt.”  Met andere woorden klimaatactivisme kan geen rechtvaardiging zijn voor het vernielen of in gevaar brengen van kunst. Om de daad bij het woord te voegen doet de vereniging er goed aan alsnog een klacht in te dienen of in beroep te gaan tegen de uitspraak van het Haagse Gerechtshof.

Rechters moeten terug naar de universiteit om te leren dat vrijheid van meningsuiting niet betekent dat je andermans spullen kunt beschadigen of kapot maken. Er wordt al zoveel publiek eigendom vernielt door demonstranten die hun punt willen maken. Die vernielzucht samen met de inzet van politie begint zo langzamerhand onbetaalbaar te worden voor de belastingbetaler. 

DE ANATOMISCHE LES VAN DR. NICOLAES TULP

Bewerkte foto van "De Anatomische Les van Dr. Nicolaes Tulp" van Rembrandt van Rijn, 1632, Mauritshuis, Den Haag

De foto is als poster te zien op de expositie Kunst en Corona in de Galerie van K26, Hèt Kunstpodium van Oss.

 Op de Expositie is ook onderstaande bewerkte foto van een ets van Rembrandt te zien, andere bewerkte foto's en foto's gemaakt in Oss in Coronatijd.