Posts tonen met het label help. Alle posts tonen
Posts tonen met het label help. Alle posts tonen

woensdag 1 juli 2026

DADAÏSME BIJ 'OOG VAN OSS' VAN K26


Anthony Litjes, "A Chair", kunststof/nepgoud prikkeldraad. 


De door K26 georganiseerde jaarlijkse tentoonstelling in Oss is misschien wel de leukste van alle tentoonstellingen die het jaarlijks organiseert. Iedereen mag werk inzenden waardoor je een aardig overzicht krijgt van de beoefening van de kunsten in Oss en het moet gezegd worden dat het aardig wat is. Er doen maar liefst 48 kunstenaars aan mee met 76 werken.


Er is van alles te zien. Niet alleen het traditionele of klassieke schilderij, foto of beeld maar ook keramiek, textiel, digitale kunst en erg trendy mode. Je krijgt als het ware een overzicht van de kunstbeoefening onder amateurs, geschoolden en autodidacten in Oss en omgeving.


Er is een heuse vakjury die een favoriet uitkiest die vervolgens een trofee krijgt die gemaakt is door een van de leden van K26. Deze keer is het een beeldje gemaakt door Eline Melissen. De vakjury deelt ook nog een soort aanmoedigingsprijzen uit. Het is een boodschap aan de kunstenaar dat zijn werk een belofte inhoud, zo vermoed ik.


Het is teveel om allemaal in deze blog te bespreken en ik beperk me daarom tot een enkele opvallende presentaties. Die is niet opvallend in de ambachtelijke zin van het woord maar omdat het beeld  speelsheid en vrijheid van geest toont.


Speelsheid en vrijheid zijn beide belangrijk voor een kunstenaar. Hij of zij moet anders kijken naar de dingen in de wereld. Het mooiste is als de kijker verrast wordt door zijn of haar kijk op de wereld, een ding of wat dan ook.


Joland van der Heijden, "Industriestad", metaal, oude hamerkoppen.



Dat is moeilijker dan je denkt. Mensen zijn in wezen conservatief. Ze zoeken ook in de kunst naar de bekende dingen, afbeeldingen die hen gerust stellen, kortweg plaatjes genoemd. Maar weinig mensen willen ongerust gemaakt worden, dat doet het NOS journaal al genoeg of de krant.


Een voorbeeld van wat ik bedoel is de foto hierboven van een buitengewone gewone plastic tuinstoel met goudkleurig prikkeldraad omwikkeld. Samen met de rol goudkleurige prikkeldraad van deelnemer Anthony Litjes, is dit een verrassend stukje kunst op de tentoonstelling. Mooi ook dat het opgenomen is in de tentoonstelling.


De stoel met prikkeldraad lijkt het slachtoffer van nutteloos vandalisme. Een industrieel gemaakte stoel, een massaproduct ook nog eens gemaakt van vermaledijde kunststof en uitsluitend voor handig en efficiënt gebruik, wat is daar nu voor kunstigs aan? 


Niemand die ooit aandacht schenkt aan zo een dagelijks voorkomend voorwerp totdat hij door de kunstenaar uit zijn gewone, saaie bestaan wordt gehaald en met prikkeldraad omwikkeld. Dat is geen vandalisme maar verzet tegen saaiheid en gewoonheid. Je kijkt ineens met andere ogen naar zo een stoel.


Datzelfde effect wist in 1917 de Dadaïstische kunstenaar Duchamp op te roepen met zijn inzending van een industrieel gemaakt urinoir (Fountain) voor een tentoonstelling in New York. Tegenwoordig wordt betwijfeld of het wel Duchamp is geweest en niet de Duitse kunstenares Elsa von Freytag-Loringhoven, maar dat verandert niet de kern van de zaak.


Anne van Kessel-Carpeij, "Help", gemaakt van gevonden afval op straat.



Op die tentoonstelling werd voor het eerst een massaproduct als kunst gepresenteerd. Dat feit veranderde in een klap onze kijk op kunst. De boodschap is dat we omringd zijn door (industriële) kunst, tenminste als we het willen zien.


De Fountain heeft veel kunstenaars geïnspireerd zoals Andy Warhol met zijn geschilderde soepblikken en de als een striptekening uitgevoerde schilderijen van Roy Lichtenstein. Pop Art wordt geboren en later de conceptuele kunst. Niet voor niks verkoos een panel van 500 professionals in de kunst de Fountain als het invloedrijkste kunstwerk van de 20ste eeuw. 


Met de inzendingen “Industriestad” van Joland van der Heijden, 3 beelden gemaakt van oude hamerkoppen, en het beeldje  “Help” van Anne van Kessel-Carpaij, gemaakt van een engel omkleed met afval, zijn ook deze twee deelnemers opvolgers van waar Duchamp ooit mee is begonnen. Ze halen dagelijkse, onopvallende voorwerpen uit hun gebruikelijke omgeving en plaatsen ze op een voetstuk waardoor we worden uitgedaagd om anders te kijken.


De tentoonstelling "Oog van Oss 2026" duurt tot 19 juli, in K26, Hét Kunstpodium van Oss, Kruisstraat 26 te Oss.

 

woensdag 8 november 2023

HELP! NEDERLAND VERZUIPT!

 

Er valt zoveel water in Nederland dat de koeien in de uiterwaarden van de Maas met hun poten in het water staan en dat op 10 augustus 2023, hartje zomer.

Sinds ons allerlei klimaatrampen worden voorspeld waaronder droogte volg ik uit pure nieuwsgierigheid de regenval in Nederland. Als je driekwart eeuw oud bent dan ken je de grilligheid van het weer uit ervaring en niet vanwege allerlei grafieken en tabellen. Ik heb daarom mijn eigen methode om het hemelwater te volgen.


Op de eerste plaats een eenvoudige regenmeter, ooit gekregen van een vriend. De stand van het water in de vennen in de bossen rond Oss en de stand in de weteringen en sloten in de polders die ik sinds mijn jeugd ken.


De zomers van vorig jaar en daarvoor waren onheilspellend droog, althans voor Nederlanders die weinig ervaring hebben met andere weersomstandigheden en klimaten. De immer vooruitstrevende  VPRO startte een serie met een wederdeskundige die met een boor de grondwaterstanden in Nederland onderzocht.De uitkomst was naar verwachting. We stevenen af op een klimaatramp van droogte in de grootste delta aan de noordkust van de Atlantische oceaan.  


Onder invloed van klimaatvoorspellingen (tot wel 100 jaar vooruit!) veranderden waterschappen van strategie. Was het vroeger hun beleid om zo snel mogelijk water af te voeren, nu moest er een beleid komen van water vasthouden. Ik zie bulldozers werken aan de uiterwaarden van de Maas om zo het water op te vangen in plaats van naar zee te laten stromen. 


Er worden her en der wadi's rond Oss aangelegd om water vast te houden. Burgers worden van overheidswege aangemoedigd korter te douchen en minder steen en asfalt in de tuin te leggen zodat het regenwater de grond in kan. De laatste adviezen zijn altijd verstandig maar dat wil nog niet zeggen dat mensen ze opvolgen. Ik zie tenminste nog veel tuinen met veel te veel steen. Wat ik ook zie zijn meer zwembaden in tuinen. De welvaart heeft zijn tol!


Ondertussen vraag ik mij af of we inderdaad zoals de klimaatvoorspellers beweren op een kantelpunt zijn gekomen van wateroverschot naar droogte. Natuurlijk, de Nederlandse bevolking is sinds mijn geboorte (ruim driekwart eeuw geleden) gigantisch gegroeid met als gevolg dat er veel meer water wordt gebruikt. Bovendien is de landbouw intussen ook een grootgebruiker geworden maar om nu ineens te denken dat we van een waterland een droog land worden, is mij een brug te ver.


Vorig jaar zag ik al dat de regenval in het voorjaar de vennen in de bossen goed gevuld had, beter dan in de jaren daarvoor. De weteringen en sloten lagen er als vanouds bij. De warme zomer met hete dagen veranderde dat snel. Het water verdampte snel, zeker in de meer ondiepe vennen. In het najaar bracht de regen enig herstel maar niet genoeg om de vennen weer goed te vullen.


Dit voorjaar regenden de vennen opnieuw goed vol. In deze minder hete zomer zakte het peil, maar niet zo hard als vorig jaar. En nu in het najaar regenen ze weer goed vol en dat zal zo blijven zodat er straks bij een koude winter voluit op de vennen geschaatst kan worden zoals in mijn jeugd.


Ik zie op de kaart van de website ‘Waterschap Brabantse Delta’ "dat in heel Oost Brabant de grondwaterstand hoger is dan de stand die eens in de tien jaar voorkomt, in deze periode van het jaar." Kortom, water zat. Opnieuw begin ik te twijfelen aan al die modellen waar de jonge generatie wetenschappers zo graag mee speelt. Maar ja, tegen het geloof in grafieken en zogenaamde wetenschappelijke voorspelbaarheid is het moeilijk argumenteren. De tijd zal het leren.