Posts tonen met het label andy warhol. Alle posts tonen
Posts tonen met het label andy warhol. Alle posts tonen

woensdag 1 juli 2026

DADAÏSME BIJ 'OOG VAN OSS' VAN K26


Anthony Litjes, "A Chair", kunststof/nepgoud prikkeldraad. 


De door K26 georganiseerde jaarlijkse tentoonstelling in Oss is misschien wel de leukste van alle tentoonstellingen die het jaarlijks organiseert. Iedereen mag werk inzenden waardoor je een aardig overzicht krijgt van de beoefening van de kunsten in Oss en het moet gezegd worden dat het aardig wat is. Er doen maar liefst 48 kunstenaars aan mee met 76 werken.


Er is van alles te zien. Niet alleen het traditionele of klassieke schilderij, foto of beeld maar ook keramiek, textiel, digitale kunst en erg trendy mode. Je krijgt als het ware een overzicht van de kunstbeoefening onder amateurs, geschoolden en autodidacten in Oss en omgeving.


Er is een heuse vakjury die een favoriet uitkiest die vervolgens een trofee krijgt die gemaakt is door een van de leden van K26. Deze keer is het een beeldje gemaakt door Eline Melissen. De vakjury deelt ook nog een soort aanmoedigingsprijzen uit. Het is een boodschap aan de kunstenaar dat zijn werk een belofte inhoud, zo vermoed ik.


Het is teveel om allemaal in deze blog te bespreken en ik beperk me daarom tot een enkele opvallende presentaties. Die is niet opvallend in de ambachtelijke zin van het woord maar omdat het beeld  speelsheid en vrijheid van geest toont.


Speelsheid en vrijheid zijn beide belangrijk voor een kunstenaar. Hij of zij moet anders kijken naar de dingen in de wereld. Het mooiste is als de kijker verrast wordt door zijn of haar kijk op de wereld, een ding of wat dan ook.


Joland van der Heijden, "Industriestad", metaal, oude hamerkoppen.



Dat is moeilijker dan je denkt. Mensen zijn in wezen conservatief. Ze zoeken ook in de kunst naar de bekende dingen, afbeeldingen die hen gerust stellen, kortweg plaatjes genoemd. Maar weinig mensen willen ongerust gemaakt worden, dat doet het NOS journaal al genoeg of de krant.


Een voorbeeld van wat ik bedoel is de foto hierboven van een buitengewone gewone plastic tuinstoel met goudkleurig prikkeldraad omwikkeld. Samen met de rol goudkleurige prikkeldraad van deelnemer Anthony Litjes, is dit een verrassend stukje kunst op de tentoonstelling. Mooi ook dat het opgenomen is in de tentoonstelling.


De stoel met prikkeldraad lijkt het slachtoffer van nutteloos vandalisme. Een industrieel gemaakte stoel, een massaproduct ook nog eens gemaakt van vermaledijde kunststof en uitsluitend voor handig en efficiënt gebruik, wat is daar nu voor kunstigs aan? 


Niemand die ooit aandacht schenkt aan zo een dagelijks voorkomend voorwerp totdat hij door de kunstenaar uit zijn gewone, saaie bestaan wordt gehaald en met prikkeldraad omwikkeld. Dat is geen vandalisme maar verzet tegen saaiheid en gewoonheid. Je kijkt ineens met andere ogen naar zo een stoel.


Datzelfde effect wist in 1917 de Dadaïstische kunstenaar Duchamp op te roepen met zijn inzending van een industrieel gemaakt urinoir (Fountain) voor een tentoonstelling in New York. Tegenwoordig wordt betwijfeld of het wel Duchamp is geweest en niet de Duitse kunstenares Elsa von Freytag-Loringhoven, maar dat verandert niet de kern van de zaak.


Anne van Kessel-Carpeij, "Help", gemaakt van gevonden afval op straat.



Op die tentoonstelling werd voor het eerst een massaproduct als kunst gepresenteerd. Dat feit veranderde in een klap onze kijk op kunst. De boodschap is dat we omringd zijn door (industriële) kunst, tenminste als we het willen zien.


De Fountain heeft veel kunstenaars geïnspireerd zoals Andy Warhol met zijn geschilderde soepblikken en de als een striptekening uitgevoerde schilderijen van Roy Lichtenstein. Pop Art wordt geboren en later de conceptuele kunst. Niet voor niks verkoos een panel van 500 professionals in de kunst de Fountain als het invloedrijkste kunstwerk van de 20ste eeuw. 


Met de inzendingen “Industriestad” van Joland van der Heijden, 3 beelden gemaakt van oude hamerkoppen, en het beeldje  “Help” van Anne van Kessel-Carpaij, gemaakt van een engel omkleed met afval, zijn ook deze twee deelnemers opvolgers van waar Duchamp ooit mee is begonnen. Ze halen dagelijkse, onopvallende voorwerpen uit hun gebruikelijke omgeving en plaatsen ze op een voetstuk waardoor we worden uitgedaagd om anders te kijken.


De tentoonstelling "Oog van Oss 2026" duurt tot 19 juli, in K26, Hét Kunstpodium van Oss, Kruisstraat 26 te Oss.

 

donderdag 25 oktober 2018

AMERIKAANSE EENZAAMHEID IN MUSEUM VOORLINDEN

 
, Wayne Thiebaud, Cold Case 2010-2013, Private Collection, Palo Alto, California
De schilderijen van Wayne Thiebaud (1921) zijn een openbaring. Wat een eenvoud van kleur en compositie en dat alles tegen een egale licht pastelkleurige achtergrond. Hij hoort bij pop-art schilders als Warhol maar voor mij gaat hij voorbij Warhol. Warhol komt uit de reclame wereld, Thiebaud was een “in between” tekenaar bij Disney. Hij vulde de ruimte tussen twee scénes in.  Warhol is de reclame wereld en de vermaakwereld nooit echt helemaal ontstegen, Thiebaud wel. Niet allen in vorm maar vooral ook inhoud. Thiebaud schildert eenzaamheid. Warhol roem en vergetelheid.

Wayne Thiebaud, Three Prone Figures 1961, Collection of Paul LeBaron Thiebaud Trust


Thiebaud is een eigentijdse Hopper. Zijn schilderkunst heeft dezelfde zeggingskracht, die van het licht, de kleur en de menselijke eenzaamheid of misschien wel verlatenheid. Elk schilderij van Hopper en Thiebaud stelt de vraag naar de zin van ons bestaan als individu. Elk schilderij vertelt ons over de onmacht om onszelf te ontstijgen. In het citaat van Thiebaud in de brochure bij de tentoonstelling in Voorlinden “In the shadow all the light happens” herken ik een uitspraak van Hopper over zijn schilderkunst dat hij zijn leven lang geprobeerd heeft het licht te schilderen.


Edward Hopper, People in the Sun, 1960 Smithonian American Art Museum, Gift of S.C. Johnson & Son

Beiden schilderen wat ik noem Amerikaanse eenzaamheid. Ondanks de zichtbare materiële welvaart zijn de dingen, de mensen en de landschappen op hun schilderijen eenzaam en verlaten. Er is geen leven tussen de mensen. Ze blijven misschien wel zonder het te willen alleen, zelfs als ze samen met anderen zijn. Bij het kijken naar hun schilderijen kun je overvallen worden door wanhoop over de eenzaamheid. Ze zijn illustraties van het Sartreaanse existentialisme.We zijn gedoemd tot eenzaamheid. De ander is vriend noch vijand. Hij of zij is eenvoudigweg ook aanwezig maar meer ook niet.

Wayne Thiebaud, Five Seated Figures, 1965

Beide schilders laten zien dat hun gevecht tegen de existentiële eenzaamheid het schilderen zelf is. Dat is wat hun leven zin geeft of misschien zelfs wel levensvreugde. Elk schilderij getuigt van het steeds weer terugkerend gevecht tegen de eenzaamheid.

Wayne Thiebaud, Fall Fields, 2017, private collection

De uitspraak van Thiebaud dat schilderen vereist dat je lang moet kijken en dat hij daarom veel tijd met zijn schilderijen doorbrengt dan met schilderen, verbaast mij daarom niet. Schilderen doe je op de allereerste plaats met je hoofd  en daar moet zeker zijn van wat het heeft gezien. Vanuit die zekerheid herschep je op het schildersdoek de wereld waardoor je van die wereld toch nog een enigszins vertrouwde plek maakt. Schilderend hun eenzaamheid overwinnen en de wereld tot een vertrouwde wereld maken dat is wat Hopper en Thiebaud doen.

Te zien t/m 28 oktober 2018