KLIMAATZIN EN ONZIN. ANGST ALS VERDIENMODEL BIJ GREENPEACE

 

Deze afbeelding staat op een paneel van "De Tuin der Lusten" geschilderd door Jeroen Bosch tussen 1490 en 1500. In die tijd geloofde men in "het Laatste Oordeel" tevens de afsluiting van de aardse menselijke geschiedenis. God zelf zal bij het eind oordeel de goeden van de kwaden scheiden. Dat geloof is grotendeels verdwenen. Nu denkt men dat het einde der tijden kan aanbreken als gevolg van de opwarming van de planeet door het broeikasgas CO2. Het einde der tijden is nu als het ware wetenschappelijk vastgesteld.

Toen ik zes jaar geleden terug kwam naar Nederland ontdekte ik dat men in Nederland meer dan in België gevoelig is voor alles wat met milieu en klimaat te maken heeft. Daarbij heeft Nederland in tegenstelling tot buurland België opnieuw de intentie om de eerste en de beste van de klas te willen zijn.

Ik zeg opnieuw omdat dat ook het geval was in de vorige eeuw met ontwikkelingshulp. Ook toen wilde Nederland zoals dat zo mooi heet gidsland zijn. Ik heb daar nooit een goede verklaring voor gevonden. Is dat omdat het ons Nederlanders het gevoel geeft dat we nog steeds van betekenis zijn in de wereld?

Nederland is immers in alle opzichten een klein land dat voor de wereld al lang niet meer de betekenis heeft die het ooit gehad heeft. De Belgen hebben nooit het gevoel gehad dat ze belangrijk zijn geweest voor de wereldgeschiedenis, in ieder geval niet in dezelfde mate als Nederlanders dat hebben gehad.

Het kan ook zijn dat het te maken heeft met een calvinistische inslag. Het calvinisme is een bezwaard geloof dat enerzijds berust op schuldgevoelens ten opzichte van de wereld en anderzijds op verantwoordelijkheidsgevoel voor de wereld. Nederland was daarom een uitgesproken missieland zowel voor protestanten als katholieken.

Die mengeling van schuld en verantwoordelijkheid is misschien ook de basis voor de Nederlandse drang om de beste te zijn. Een drang die versterkt wordt door ons traditionele koopmanschap waarvan de basis werd gelegd tijdens het ontstaan van de Republiek der Nederlanden in de 16e eeuw. De gedachte is dat wie de beste en de eerste is, kan er ook het meest aan verdienen.

Het gevolg is dat de vraag naar de effectiviteit en doelgerichtheid van de klimaat inspanningen taboe is. Het is een morele plicht en een schuld die betaald moet worden. Dat volstaat. De media met kranten als NRC, Volkskrant en Trouw en de publieke omroepen tezamen met een waaier van ngo’s, sporen  Nederland voortdurend aan om haast te maken met klimaat en milieu.

Zie op You Tube

 

Greenpeace gaat zo ver dat als je geen lid wordt van hun club de toekomst in de vorm van oceaangolven zal vernietigen. Greenpeace maakt van angst hun verdienmodel zoals ooit de Roomse en andere kerken deden.

Het is een kruistocht waarbij kritiek en kritische vragen taboe zijn.
De klimaat kruistocht is in wetten gegoten. De ernst van de zaak wordt breed uitgemeten met schuldgevoelens en al.

Sommigen komen daarbij in de ban van de idee dat het einde der tijden nabij is als niet tijdig wordt ingegrepen en wel liefst voor 2050 want dan zou het wel eens te laat kunnen zijn. Ze worden gedreven door angst voor de toekomst. Hopelijk raken intussen niet teveel mensen in psychische nood. 

 

PS.

Zo langzamerhand denken milieu aktiegroepen als Urgenda en nu dus Greenpeace met zijn klacht tegen de staat over stikstofreductie Nederland te kunnen regeren met als argument de staat van de natuur. Nog even en we hebben geen verkiezingen meer nodig.

Greenpeace klaagt gevallen kabinet aan voor te weinig stikstofreductie

PIET MONDRIAAN TE BIECHT IN BRABANT

Het huis van Mondriaan in Uden in 1904. Voor het huis staat zijn vriend Albert van den Briel. Mondriaan was op zijn aandringen naar Uden gegaan om er tot rust te komen. De foto komt uit het hieronder genoemde boek van Harthoorn.

De twee grote schilders Vincent van Gogh en Piet Mondriaan delen naast hun verre voorouders (zie mijn blog 'Vincent van Gogh en Piet Mondriaan zijn familie' ) ook nog een Brabantse toets. Van de twee heeft Vincent de grootste toets. Per slot van rekening werd hij als zoon van een dominee geboren in het Brabantse Zundert (1853) waar hij tot zijn zestiende woonde.  Na veel omzwervingen woont hij weer even bij zijn ouders in Etten. Van 1883 tot 1885 woont hij in Nuenen, eerst bij zijn ouders later zelfstandig.  Enkele schilderijen en tekeningen uit zijn Brabantse tijd zijn wereldberoemd geworden waaronder ‘De aardappeleters’ (1885) een van de bekendste is.

Piet Mondriaan werd geboren in Amersfoort (1872) als zoon van een Christelijke onderwijzer. Mondriaan was al net zo onrustig als van Gogh, maar in tegenstelling tot van Gogh verhuisde Mondriaan vooral binnen Amsterdam. Hij komt pas op 32 jarige leeftijd (1904) op aanraden van zijn levenlange vriend Albert van den Briel terecht in het Brabantse Uden. Mondriaan zou als gevolg van artistieke mislukkingen, steeds sterker wordende geloofstwijfel (hij had in 1839 nog belijdenis gedaan voor de Gereformeerde Kerk in Amsterdam)  en politiek avonturisme (links radicaal en anarchistisch) in een wat men met een deftig woord existentiële crisis zou kunnen noemen, terecht zijn gekomen. 

Plattegrond van het huis van Mondriaan in Uden getekend door Albert van den Briel. De foto komt uit het in de blog genoemde boek van Harthoorn.

 Albert van den Briel had Mondriaan in 1899 in Amsterdam leren kennen. Negen jaar jonger dan Mondriaan en student in de medicijnen en biologie. Zijn ouders woonden in Amsterdam maar waren beiden Brabander. Vader kwam uit Gemonde en moeder uit Helmond. Ook Albert was in Brabant, in Aalst geboren. Mondriaan kwam graag en veel bij de familie van den Briel thuis. De vriendschap tussen Albert van den Briel en Mondriaan zou tot 1938 heel hecht blijven. Na de Tweede Wereldoorlog was Albert van den Briel voor de mensen die meer over Mondriaan en zijn leven wilden weten de aangewezen persoon. Verschillende bewonderaars onder wie de Franse kunstenaar M. Seuphor en de Haarlemse verzamelaar J.M.Harthoorn voerden een uitgebreide correspondentie met Van den Briel. Tot aan zijn dood in 1971 bleef Van den Briel huiverig al te persoonlijke details te vertellen en nooit gaf hij iemand gelegenheid de door Mondriaan aan hem geschreven brieven in te zien. Bij zijn dood bleek hij de correspondentie zo goed als geheel vernietigd te hebben. ( Mary Winters, Brabants Dagblad 25 mei 1994 te vinden op www.mondriaan.org

In hetzelfde artikel lees ik dat Mondriaan op 18 januari 1904 in Uden aankwam. De volgende dag liet hij zich inschrijven als Pieter Cornelis Mondriaan, geboren 7-3-1872, Amersfoort, van beroep kunstschilder. “Bij zijn aankomst had hij waarschijnlijk zelf nog niet een vast omlijnd idee over de duur van zijn verblijf. Het zou een vol jaar worden, op 27 januari 1905 vertrok 'Piet de schilder', voorzien van een grote hoeveelheid aardappelen, uit Brabant om weer in de grote stad, in Amsterdam zijn intrek te nemen.”

Het tweede huis links is waar Mondriaan woonde. Het is vlakbij de toenmalige tramhalte in Uden. de foto komt uit het hier genoemde boek van Harthoorn.

Volgens Harthoorn is deze Brabantse periode voor Mondriaan “van groot belang geweest bij het vinden van een bepaalde stabiliteit. Hier, in Uden en omgeving, vond hij mogelijkheden om ene nieuwe levensinspiratie te vinden.” Volgens Harthoorn waren de belangrijkste figuren in zijn Brabantse tijd Johannes Verkuylen en zijn vrouw: “Zij waren het die M. van zijn zwarte neerslachtigheid verlosten.” Van den Briel schreef daarover aan Harthoorn dat M. dat hele jaar moeilijke dagen had.”Hij sprak dan nogal over de dood en Hanneske van Dinther (de dorpse bijnaam van Johannes Verkuylen) vertelde me dat dan later met een bezorgd gezicht.”

Verrassend om te lezen bij Harthoorn is dat volgens hem “de kennismaking met de Rooms-Katholieke levensbeschouwing een grote rol speelde in de nieuwe levensinspiratie die Mondriaan vond. Het belangrijkste in deze godsdienst was voor Mondriaan het zonde-begrip. Hij raakte ervan overtuigd dat hoe groot de zonde of schuld ook mag zijn, vergiffenis van God altijd mogelijk is en dat deze de mens in staat stelt een nieuw, herboren leven te beginnen. De vergiffenis en kwijtschelding van zonde die in de Calvinistische leer het gehele leven lang meegedragen wordt en waarvan bevrijding pas na de dood geschied, kan in de Rooms-Katholieke leer aanleiding zijn tot een vernieuwd, herboren leven. Geestelijke vernieuwing en ontstijgen aan de oude levenssituatie is daardoor steeds mogelijk. Deze eeuwige vernieuwingsbeweging wordt door Mondriaan sinds zijn tijd in Uden als het belangrijkste levensbeginsel gezien.” (blz. 37 in J.M. Harthoorn, Mondrian’s creative realism, tableau Mijdrecht 1980)