31. HOE ZIT DAT IN OSS? HET CDA WEER AAN DE MACHT.

 

Aangezien de SP de grootste fractie in de gemeenteraad is, is het aan die partij om een nieuw college te formeren maar dan zonder de PvdA. Het idee van voormalig wethouder Iding om het dan maar met het CDA, de zelf verklaarde erfvijand van de SP, te proberen, vindt geen gehoor op de ledenvergadering. 

Een van de tegenstanders van het idee roept dat hij dan nog liever met de VVD in zee gaat. Het CDA is immers absoluut niet te vertrouwen. Niettemin krijgt Iding het fiat van de vergadering om de mogelijkheid van een nieuw college te onderzoeken. Hij vangt daarna bot bij zowel VVD als CDA. 

Nu is het de beurt aan het CDA als tweede partij om het te proberen.Het duurt drie maanden voordat hij een collega bij elkaar heeft van CDA, VVD, PvdA en VDG. Het CDA heeft 2 wethouders, de overige partijen elk een. Met name de PvdA aarzelde heel lang om toe te treden tot de coalitie.

De voormalige PvdA wethouder Tuerlings keert niet terug in het college. Hij is ook als raadslid opgestapt. Hij vertelt dat dit niets te maken heeft met zijn gezondheid maar met de aanwezigheid van burgemeester Dijkstra in het college. Dijkstra verwijt op zijn beurt Tuerlings van politiek onverantwoord gedrag.

Tussen Dijkstra en het nieuwe college draait het niet goed. Dijkstra voelt zich ongemakkelijk met het nieuwbakken college, het college voelt zich ongemakkelijk met de burgemeester. Het gevolg is dat Dijkstra elders een functie aanneemt. Het burgermeesterschap in Oss houdt hij voor gezien. (blz. 461 en 462 in ‘Het Geheim van Oss’). 

Oud burgemeester van Veldhuizen spreekt over het nieuwe collega over een monsterverbond. Hij vindt dat een college zonder SP niet kan. Tweederde van de Ossenaren is het volgens een enquete van het Brabants Dagblad met hem eens.

De SP keert terug naar zijn oorspronkelijke roeping van actiepartij, zoals gebruikelijk buiten en binnen de raad. Voormalig wethouder van Gerven formuleert het zo: “Onderdeel van onze oppositie is om dit college maatschappelijk te isoleren. De straat is van ons. Zij mogen dan weer de baas in het stadhuis zijn, wij organiseren in de stad tegen hun plannen.” (blz.463 in ‘Het Geheim van Oss”)

Opnieuw blijkt de SP creatief in actievoeren. De acties worden maatschappelijk zo breed mogelijk georganiseerd. Dat zijn o.a. acties naar de geest van de tijd, tegen privatisering en neo-liberalisme zoals de verkoop van de Osse kabelmaatschappij en de verkoop van het gemeentelijk zwembad. Stevig wordt ingezet op het behoud van sociale voorzieningen zoals compensatie voor vervoerskosten van gehandicapten en het schoolkostenfonds voor bijstandstrekkers met kinderen.

De SP slaagt erin om de actie tot behoud van het cultuurcentrum De Groene Engel voor jongeren breed te organiseren met behulp van een special comité waarin ook niet SP bonzen zitten. De actie heeft succes. De Groene Engel blijft behouden voor Oss. De acties tegen de sluiting van het Sint Anna ziekenhuis krijgen nog een staartje na de gemeenteraadsverkiezingen in 2002 die overtuigend worden gewonnen door de SP.

30. HOE ZIT DAT IN OSS? WAAROM LAAT DE PVDA HET AFWETEN?

Installatie van Burgemeester Wim Dijkstra op 20 september 1996. Rechts staat SP wethouder Jules Iding die hem de hamer overhandigt als loco-burgemeester. Aan tafel zitten VDG wethouder G.Ulijn en SP wethouder  H. van Gerven. (Foto: Stadsarchief Oss.

Wie breekt heeft schuld maar waarom breekt de PvdA? Daar tast men naar eigen zeggen in het duister. Maar er is een zondebok voorhanden, de vinger wijst naar de fractievoorzitster van de PvdA in de raad. Ze reageerde altijd al overdreven, vindt de een. Je kreeg altijd al het gevoel dat ze de boel wilde opblazen, vindt de ander. Weer een ander denkt dat er landelijke druk op haar is uitgeoefend. Keiharde bewijzen zijn er niet. 

Er wordt verondersteld dat de landelijke PvdA er op uit is de SP te isoleren, zie de breuk in Schijndel en in Heerlen, wordt gezegd. Het idee bij de PvdA zou zijn dat de SP niet zonder de PvdA kan omdat de SP alleen aan een progressief college wil meedoen. 

Marijnissen, intussen landelijk leider van de SP, spreekt in het Brabants Dagblad ook het vermoeden uit dat de PvdA er belang bij heeft om SP colleges te laten mislukken om daarvan vervolgens de SP de schuld te geven. De SP vormt immers een bedreiging voor de PvdA, aldus Marijnissen. Bij de PvdA is Oss wordt die beschuldiging als kletskoek van de hand gewezen, als je reinste flauwekul.

De schrijver van “Het Geheim van Oss” brengt de verschillende visies op de breuk met de PvdA verder in kaart. Daaruit blijkt dat de twee burgemeesters die de meeste ervaring hebben met de SP van opvatting verschillen.

Burgemeester Eppo van Veldhuyzen ging in 1996 ten tijde van de val van de CDA coalitie met pensioen. Zijn opvolger Wim Dijkstra is een oude bekende in de lokale politiek. Als partijsecretaris van de PPR bracht hij indertijd de jeugdproblemen in de stad onder de aandacht van politieke partijen in Oss (Zie: 9. Hoe zit dat in Oss? Jongeren).

Tijdens de breuk regerend burgemeester Dijkstra, gelooft niet in het financiële argument van de PvdA. Hij wijst naar het CDA als een mogelijke gangmaker van de breuk. De CDA’er Ras loog zelfs over de toedracht maar dat kon hij als burgemeester niet zeggen, zo verklaart hij. Maar hij wil ook weer niet zo ver gaan dat het een kongsie was om de SP eruit te gooien, Volgens hem was het een persoonlijke kwestie van PvdA wethouder Tuerlings. Die kon de spanning met zijn fractievoorzitter niet meer aan.

Hoewel Dijkstra lid was van de PvdA , ontkent hij bij het conflict betrokken te zijn geweest. Hij kon niet overweg met fractievoorzitter Fastenau. “Ik vond haar manier van politiek bedrijven een verschrikking; nooit eens vooruit kunnen denken, alles op de vierkante millimeter houden. En daarnaast altijd dat rancuneuze zeurtoontje. Daar werd ik gestoord van.” (Blz.457 )

Het merkwaardige is dat zijn voorganger burgemeester Veldhuizen de oorzaak zoekt bij Dijkstra. “Hij had met zijn eigen partij een heel slechte verhouding en dat is een van de belangrijkste redenen geweest voor Tuerlings om op te stappen. Hij voelde zich niet door Dijkstra gesteund, terwijl ze partijgenoten waren.”(blz.457)

Tuerlings zelf houdt zich aan zijn verhaal. Hij vindt dat hij een duidelijk politiek signaal had gegeven met zijn opmerking dat hij de SP voorstellen in beraad zou houden. Dat is een duidelijk politiek signaal. Hij is nu eenmaal niet een man van conflicten. Of het college nog te redden was geweest betwijfelt hij. “Politiek heeft iets met vertrouwen te maken. Voor mij persoonlijk was de zaak wel over. Het eerste jaar waren de verhoudingen best wel goed, al waren ze wat afstandelijk.” Hij kreeg steeds meer argwaan. Er was volgens hem wel degelijk een verschil van inzicht over het te voeren financieel beleid. (Blz. 458 in ‘Het geheim van Oss)