5. HOE ZIT DAT IN OSS? KATHOLIEKE VERNIEUWING

 

Nog in de jaren vijftig van de vorige eeuw stond Oss bekend om zijn grote paardenmarkt op den Heuvel. Foto: Daan Scholte, stadsarchief Oss

Mede dankzij de katholieke emancipatie konden kinderen van arbeiders, boeren en middenstanders in Oss meer onderwijs volgen. Zo was ikzelf de eerste van mijn wederzijdse familie die naar het Titus Brandsma Lyceum van de paters karmelieten kon. De huishoudkas was krap aan maar het was te doen. 

Er was een einde gekomen aan de tijd van de naoorlogse opbouw. Dankzij een bloeiende economie stegen de lonen waardoor de welvaart zoetjesaan toenam. Mijn oma op de Linkensweg was de eerste in de familie met een televisietoestel. Zwart-wit natuurlijk en met aller eenvoudigste programma’s. We keken vanzelfsprekend naar uitzendingen van de  KRO met tante Hannie als presentatrice en de avonturen van Dappere Dodo.

De welvaart ging gepaard met veranderingen in zeden en gewoonten. Voortaan werd er gemengd gezwommen en droegen meisjes die het durfden een tweedelig badpak. Een bikini was in het Osse natuurbad aan de ‘Macherse weg’ nog een brug te ver.  

Op het Titus Brandsma Lyceum werden meisjes toegelaten die het Gymnasium deden. De HBS bleef voorbehouden aan jongens. Meisjes konden immers naar de MMS. De paters probeerden nog te voorkomen dat de jongens daar na schooltijd hun vriendinnetje opwachtten maar dat was een bij voorbaat verloren strijd. Het was de tijd van de inspraak. Zelfs scholieren wilden dat. Meteen al in mijn eerste jaar TBL kwam ik in de pauze in een demonstratie in de Molenstraat terecht.

De vernieuwing van de Roomse kerk kwam van het het Tweede Vaticaanse Concilie (1962-1965) uitgeroepen door de populaire paus Johannes XXIII. Het concilie moest de kerk bij de tijd brengen. Het altaar stond voortaan midden in de kerk alwaar de dienstdoende priester de Heilige Mis met zijn gezicht naar het kerkvolk opdraagt.

Het Latijn verdwijnt, de mis wordt voortaan gelezen in het Nederlands. Het mysterie van de mis met zijn wonderlijke gedaanteverandering van brood in het lichaam van Christus en wijn in zijn bloed, klonk ineens heel anders, als een soort toverspreuk of goocheltruc.De waas van geheimzinnigheid van het ritueel van de heilige mis verdween. 

Er kwam verzet uit conservatieve hoek. Daar wilde men alles bij het oude laten. Zij spraken van nieuwlichterij die kerk en geloof te grabbel gooide. De progressieven kon het daarentegen niet snel genoeg gaan. Volgens hen was het een vooruitgang die de gelovigen en de kerk ten goede zou komen. De pastoor moest weer een herder van zijn volk worden in plaats van een dienaar van Rome.

SCHAF SINTERKLAAS AF

 

Dat Sinterklaas niet meer van deze tijd is, laat deze foto zien. Met zoveel zonnepanelen op daken is het nog gevaarlijker geworden op het dak dan het al was.

Waarschuwing! Dit is een satirisch blog. Wie niet op school heeft geleerd wat satire is, kan nog altijd een rechtszaak tegen de staat beginnen wegens nalatigheid. Wie weet zit er nog een (emotionele) schadevergoeding in.

Sinterklaas is een overblijfsel uit de tijd dat de mensen nog ergens in geloofden, in God, engelen, duivels en bij katholieken heiligen. Sinterklaas is een verbastering van Sint Nicolaas. Volgens allerlei nogal ongeloofwaardige verhalen was Sint Nicolaas een bisschop in een ver land, men zegt wel Turkije (alsof daar ooit heiligen zouden hebben gewoond). Vandaar dat hij rond loopt met een bisschoppelijke mijter op zijn hoofd, een bisschopsmantel draagt, een bisschopsstaf bij zich heeft en een opzichtige bisschopsring boven op zijn witte handschoenen aan heeft.

In deze tijd van ontkerkelijking is zo een publieke figuur uit een katholiek verleden ongewenst. Het zou kinderen op het idee kunnen brengen dat  geloof normaal zou zijn wat niet zo is. Geloven is  achterhaald door wetenschap. Geloof is bijgeloof en dat moet worden tegengegaan in plaats van bevorderd door een Sinterklaas die cadeautjes geeft aan kinderen.

Sinterklaas staat bekend als een kindervriend. Hij dankt die goede naam aan een wonder dat hij gedaan zou hebben. Hij zou aan stukken gesneden kinderen in een vat water weer tot leven hebben gebracht. Wetenschappelijk is dit onzin en daar moet je kinderen niet aan bloot stellen.

De rest van het verhaal rammelt ook. Zo zou hij in een Groot Boek de goede en stoute daden van kinderen bijhouden, een soort straf en beloning boekhouding, een database waarmee hij de privacy van kinderen schendt. Reden temeer om Sinterklaas af te schaffen.

Ronduit dwaas is het verhaal dat Sinterklaas op een paard (een schimmel) met knechten over de daken rijdt om cadeautjes voor de kinderen door schoorstenen te gooien. Een onhoudbaar verhaal in de tijd dat schoorstenen steeds zeldzamer worden en er straks er helemaal geen meer zullen zijn dankzij warmtepompen, stadsverwarming en elektrische kachels. De schoen bij de schoorsteen zetten kan dus ook niet meer.

Sinterklaasliedjes zijn oubollig en achterhaald. Stoomboten zoals  in het lied “Zie ginds komt de stoomboot” zijn al lang uit de vaart genomen. Het rondstrooien van pepernoten is hygiënisch onverantwoord. De roe en de zak als strafmaatregel zijn uit den boze en kunnen aangemerkt worden als instrumenten tot schending van kinderrechten.

Kortom, schaf Sinterklaas af. Het is een feest vol bijgeloof, het is oubollig, achterhaald, ongeloofwaardig, wetenschappelijk onverantwoord en kind vijandig.