 |
| Een tekening van Petrus |
Het Vaticaan staat in
de media vaak voor geheimzinnigheid, duistere samenzweringen, geheime
afspraken, gesloten archieven, ongekende rijkdommen, machinaties van
onduidelijke ordes en wie weet ook wel een beetje hocus pocus en
mirakelse toestanden. Maar je kunt er ook heel anders naar kijken:
het Vaticaan als het centrum van een wereldkerk. Natuurlijk, tijdens
de ruwweg eerste 1500 jaar in zijn bestaan was de wereld beperkt tot
Europa en het nabije oosten. Maar sinds de koloniala
ontdekkingsreizen in de 16e eeuw groeide de Roomse kerk uit tot een
wereldomvattende kerk met het Vaticaan als machtscentrum.
Aldus werd de Roomse
Kerk de eerste echte wereldorganisatie, lang voordat sprake was van
de Verenigde Naties of diens voorganger de Volkerenbond. Welke kerk,
geloof of imperium doet dat de Roomse kerk na? Welke kerk heeft via
haar kerkelijke en diplomatieke vertegenwoordigers toegang tot de
hoogste rangen van de macht in de wereld en heeft via haar dienaren
haarvaten tot diep in elke samenleving waar dan ook in de wereld?
Zelfs de VN beschikt niet over zo'n uitgebreid informatie netwerk van
hoog tot laag.
Zo'n wereldkerk roept
bij heel wat mensen een schrikbeeld op want wie zo groot is met een
zo wijd verbreid netwerk moet ook machtig zijn. Maar macht heeft de
Roomse kerk niet, wel invloed, veel invloed al verschilt dat van land
tot land en van persoon tot persoon. In een moslimland als Indonesië
zal het Vaticaan minder gehoord worden dan in een katholiek land als
bijvoorbeeld de Filippijnen. In het algemeen kun je vaststellen dat
het Vaticaan de politieke invloed van een goed uitgeruste lobby
organisatie heeft.
In de Middeleeuwen was
de Roomse kerk direct verbonden met wereldse machten immers toen
moesten koningen en keizers nog de goedkeuring krijgen van het
Vaticaan. Wereldse machten heetten van God gegeven machten te zijn en
was het derhalve normaal dat het Vaticaan er bemoeienis mee had. Een
keizerskroning zonder het Vaticaan was onmogelijk. Zonder het
Vaticaan kon je zelfs niet je troonopvolging regelen zoals Koning
Hendrik VIII moest ervaren. Vandaar dat hij brak met het Vaticaan en
zijn eigen Anglicaanse kerk oprichtte.
De rechtstreekse
bemoeienissen van het Vaticaan in die tijd maakte dat het Vaticaan
het centrum van machtsstrijd werd met alles wat erbij hoort, tot
moord en verraad toe. Niet direct zaken die hoorden bij de opvolger
van de Heilige Petrus, een apostel van Christus die het pausschap zou
hebben gesticht. Het mag voor het Vaticaan een zegen worden genoemd
dat uiteindelijk werd vastgesteld dat wereldse macht niet van God
maar van de mensen zelf komt.
Het Vaticaan kon zich
daardoor weer meer wijden aan zijn kerntaak, het prediken van Gods
woord. Maar aangezien de Roomse kerk hoe dan ook net als alle kerken
een zaak van mensen is en blijft, blijft het aanmodderen. Dat zal
nooit veranderen want mensen blijven mensen of ze nu van de kerk zijn
of niet.
