Posts tonen met het label soevereiniteit in eigen kring. Alle posts tonen
Posts tonen met het label soevereiniteit in eigen kring. Alle posts tonen

vrijdag 23 februari 2018

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 27

Dat het blijde en rijke Roomse leven nog niet helemaal verdwenen is, 
blijkt uit deze recente foto van een fietsende non van het Clarissen klooster uit Megen. 
Op de achtergrond de kerk van Macharen. (foto:augustus 2017)

In de voorgaande aflevering heb ik een schets gegeven van de discriminerende politiek van de protestantse Republiek tegenover de katholieke Generaliteitslanden. De bevrijding van de Generaliteitslanden dankzij de Bataafse Revolutie die volgde op de Franse inval (1795) betekende niet dat de katholieke burgers ook meteen volop meetelden in het nieuwe koninkrijk. Het duurde nog ruim honderd jaar voordat de emancipatie van de katholieken als staatsburgers van Nederland zijn beslag kreeg.

“De katholieke emancipatie in Nederland is het proces waarmee katholieken in Nederland geleidelijk aan gelijkberechtiging verwierven op politiek, sociaal en cultureel gebied. De katholieke emancipatie liep ongeveer parallel met de opkomst van de arbeidersbeweging in Nederland. Deze beide ontwikkelingen leidden tot de verzuiling van Nederland, waarbij elke groepering - protestant, katholiek of ongodsdienstig - een eigen wereld had, met eigen scholen, verenigingen, winkels, buurten, politieke partijen, eventueel kerken en later omroepverenigingen.” (Wikipedia: katholieke emancipatie)

De verzuiling zou je een vrijwillig, niet door staat en overheid gesanctioneerde apartheidsbeleid kunnen noemen. Men organiseerde de mensen in de eigen geloofskring, de kleine wereld rond de eigen kerk, of op basis van een ideologie, socialistisch of liberaal. Bij de protestanten noemde men dat soevereiniteit in eigen kring. 

“Soevereiniteit in eigen kring is een onderdeel van de calvinistische leer zoals die ontwikkeld is door Abraham Kuyper. Hiermee wordt bedoeld dat elke levenskring zijn eigen onafhankelijk gezag heeft en niet onder dat van een andere levenskring staat. Zo zijn het gezin, de economie, de kerk en het onderwijs soeverein in eigen kring… Soevereiniteit in eigen kring wordt vaak in verband gebracht met verzuiling. Het wordt dan geregeld opgevat als dat iedere zuil zijn eigen interne gezag heeft, voortvloeiend uit ‘eigen wetmatigheden’. Deze opvatting is slechts gedeeltelijk juist. Het verband tussen soevereiniteit in eigen kring en verzuiling is eerder dat het de macht van de staat beperkt in de verschillende levenskringen.” (Wikipedia: Soevereiniteit in eigen kring)

De bedoeling van dit zuilenspel was niet om de staatsmacht in te perken zoals in het bovenstaande stuk van Wikipedia wordt beweerd maar om de staatsmacht in dienst te stellen van de inzichten en opvattingen uit eigen kring met behulp van politieke macht die in eigen kring werd opgebouwd door partijvorming en massale deelname aan verkiezingen.

De verzuiling heeft uiteindelijk bijgedragen aan de politieke, sociale en culturele emancipatie van alle Nederlandse burgers. De zuilen hebben Nederland gemaakt tot wat het nu is: een representatieve vertegenwoordigende democratie op basis van vertrouwen tussen kiezer en gekozene met aan het hoofd een regering op basis van coalities van partijen die daartoe compromissen sluiten. Veel meer een overlegdemocratie tussen verschillende meerder- en minderheden dan een democratie gebaseerd op een absolute meerderheid zoals in Angelsaksische landen gebruikelijk is waar de winnaar alles neemt. (zie ook Wikipedia: Verzuiling)

(verschijnt elke vrijdag)

vrijdag 16 februari 2018

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 26

Winters Megen aan de Maas. (foto: 11 december 2017)
Megen was al voor 1145 een zelfstandig graafschap.  In 1357 kreeg het stadsrechten van de Hertog van Brabant. Na de Tachtigjarige oorlog, met de vrede van Münster (1648) wilde de Republiek het graafschap deel laten uitmaken van de Generaliteitslanden. De Spaanse koning, de Duitse keizer en de Graven van Megen dachten daar anders over en tekenden protest aan. Een arbitrage commissie moest oplossing brengen. Vanaf 1683 erkenden de Staten-Generaal het zelfstandige graafschap Megen en bleef dat tot de Franse inval in 1795. Aangezien de Graven van Megen katholiek waren, werd Megen een centrum voor katholieke geloofsbeleving in de regio met een eigen Franciscanen en een Clarissen klooster die tot op de dag van vandaag bestaan. (Wikipedia: Megen)


Waar komt het ongemak tussen Nederlanders en Vlamingen vandaan? Feit is dat de voormalige Republiek na de Vrede Van Münster in 1648, het definitieve einde van de Tachtigjarige Oorlog tegen Spanje, nogal bruut is omgesprongen met de katholieken in eigen land. Dat was de katholieke kerkelijke autoriteiten en ook het katholieke voetvolk in Vlaanderen niet ontgaan. Hun wantrouwen tegen een protestantse natie die niets moest hebben van katholieken kwam dus niet uit de lucht vallen.

Je zou denken dat een Republiek, eenmaal bevrijd van de katholieke intolerantie van de Spaanse koning Filips II, zelf toleranter zou zijn tegenover de achterblijvende katholieken in de Republiek. Dat was niet het geval. Daarvoor was het wantrouwen tegenover de Roomsen als zogenaamde vijfde colonne van de machtige Paus te groot. Katholieke gebieden, de zogenaamde Generaliteitslanden  stonden onder curatele van de Staten.

“De Generaliteitslanden waren gebieden die in de tijd van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden onder gezag van de Staten Generaal vielen. Het bestuur werd uitgeoefend door de Raad van State.In tegenstelling tot de zeven gewesten (eigenlijk acht, maar Drenthe had geen stem in de Staten-Generaal) - Groningen, Friesland, Overijssel, Gelderland, Utrecht, Holland en Zeeland - hadden zij geen stem in het landsbestuur. Het waren voornamelijk rooms-katholieke gebieden die in een later stadium van de Tachtigjarige Oorlog op de koning van Spanje veroverd waren, of in sommige gevallen zelfs pas verkregen werden na het einde van de Spaanse Successieoorlog in 1713, zoals Staats-Opper-Gelre. Ze fungeerden in veel gevallen als bufferzone tussen de republiek en de Spaanse respectievelijk Oostenrijkse Nederlanden. In economisch opzicht werden ze als wingewesten uitgebuit met zware belastingen en heffingen.” (Wikipedia: Generaliteitslanden) 

De georganiseerde discriminatie van katholieken ten tijde van de Republiek duurde 150 jaar. De inval van Franse troepen en de daarop volgende Franse bezetting, de Bataafse revolutie en de stichting van de Bataafse Republiek maakte een einde aan deze discriminatie.


“De Bataafse Republiek werd na de Bataafse Revolutie uitgeroepen op 19 januari 1795, één dag nadat erfstadhouder Willem V naar Engeland was gevlucht. Het grondgebied was gelijk aan dat van de gewesten van de voormalige Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Op 1 maart 1796 trad ook Bataafs-Brabant, een voormalig Generaliteitsland, toe tot de nieuwe republiek.” (Wikipedia: Bataafse Republiek). 

(verschijnt elke vrijdag)