FILM DAGBOEK MEXICO 5 ( HET STAALFABRIEKJE)

Ijzerfabriek in Mexico-Stad 1979

We waren getipt door een vakbond over het bestaan van een ijzer en staalfabriek 

waar de arbeiders onder mensonterende, negentieneeuwse omstandigheden moesten werken. 

Toen we er aankwamen  geloofden we ons ogen niet. 

Bestond dit nog in deze tijd? Hoe was dit mogelijk? 

Denk nu niet dat dit nog normaal was in de jaren zeventig van de vorige eeuw, 

want dat was het echt niet. 

In Mexico stonden toen moderne bedrijven vaak van multinationale bedrijven. 

Hun lonen mogen dan veel lager zijn in die moderne bedrijven dan bij ons, 

de werkweken langer maar voor de rest waren ze redelijk fatsoenlijk en veilig. 

Maar een ijzer en staalfabriek dat met touwtjes aan elkaar hing, 

met nauwelijks enig verlichting, een onhoudbare hitte als gevolg van de brandende smeltoven 

hadden we ons nooit kunnen voorstellen.

Het ergste was het productieproces. 

Eerst werd een blok staal in een oven gegooid. 

Eenmaal goed verhit werd de blok er met een lange tang uitgehaald 

en op de cementen vloer gegooid. 

Een andere arbeider begon de blok uit elkaar te trekken 

tot er een lange dikke draad over de vloer kronkelde.

De vonken spatte van het verhitte metaal af. 

De arbeiders dansten er omheen. 

op mijn vraag of er geregeld ongelukken gebeurden, 

lachten ze schaapachtig. 

Geen werk voor bange mannen vonden ze. 

De gloeiend hete reep ijzer werd daarna door 2 arbeiders 

tussen de rollen van een wals gelegd, 

waartussen hij in de gewenste vorm werd geperst. 

Eenmaal op de juist lengte werd de reep door geknipt.

De wals

Ik moet er voor de goede orde nog bij vertellen dat ik in 1992 in Litouwen, 

Roemenië en Wit Rusland fabrieken heb bezocht 

waar de werknemers en in dit geval ook vrouwen, 

zulke onder vroeg negentieneeuwse omstandigheden werkten. 

Geen of nauwelijks verlichte werkvloeren en banken, 

levensgevaarlijke productieprocessen, 

geen beschermende kleding, 

lange werkdagen en uiteraard ook lage lonen.

De afgewerkte betonijzers en repen.

Even een frisse neus halen buiten.

De filmploeg voor het staalfabriekje aan het werk.
Van buiten ziet het er net zo vervallen uit als binnen.

DAGBOEK MEXICO 4

Bijeenkomst op het vakbondskantoor van de vakcentrale FAT (Frente Autentico de Trabajo)
in een van de flats bij de Plaza Tlatelolco dichtbij de Plaza de las Tres Culturas,
Mexico stad, september 1979
De FAT was een kleine dissidente vakcentrale die ons hielp bij de productie van de film
"Een rebel in de vakbeweging" zoals het leggen van contacten met vakbondsleden
in verschillende bedrijven en er ook voor zorgde dat we in die bedrijven
opnames konden maken.
Over het algemeen was de Mexicaanse vakbeweging in die tijd corrupt tot op het bot. De vakbondsbonzen sloten vaak buiten de vakbondsleden om collectieve arbeidsovereenkomsten af die soms zelfs lagere lonen voorzagen dan het wettelijk minimumloon. De grootste vakcentrale was de CTM die gelieerd was aan de toen al bijna 50 jaar regerende PRI. Deze officiële bonden speelden in de kaart van corrupte regeringen. Voor de werknemers zat er weinig anders op dan dit te ondergaan. Verzet betekende ontslag en dat risico durft bijna niemand te nemen in een land met zoveel werklozen. In de film kwamen deze thema's aan de hand van gesprekken met ondersteunende beelden aan de orde.

Straatverkoopster van geroosterde maïskolven. Rechts zie je een zelfgemaakt karretje
waarop ze haar hele handel kan vervoeren van haar woning naar haar staanplaats
in het centrum van de stad. Links zie je een eenvoudig zelf gemaakt bbq
waarop de maïskolven geroosterd worden, Mexicostad september 1979

Deze campesino (landarbeider) was bereid te poseren
voor mijn camera, Plaza Santo Domingo, Mexicostad,
september 1979

Een beetje buiten Mexicostad trof ik deze oudere schapenhouder aan met zijn honden,
Mexico, september 1979

Irma, onze Mexicaanse productieassistente op het Plaza Santo Domingo,
Mexicostad, september 1979

De filmploeg aan het werk in een aardewerkfabriek. Links Bernard Neuhaus,
naast hem cameraman Ad Braamhorst en dan onze geluidsman Wil Kregting.
Op de achtergrond onze Mexicaanse productieassistenten Irma en Carlos.
Mexicostad, September 1979

Jonge vrouw die de bekers in de aardewerkfabriek schoon wast,
Mexicostad, september 1979

Pottenbakker in de aardewerkfabriek aan het werk,
Mexicostad, september 1979

Nog een pottenbakker aan het werk, Mexicostad, september 1979

De man van de over waar het aardewerk gebakken wordt,
Mexicostad, september 1979